"سید هاشم حداد (ره)"

آیه الحق سید هاشم حداد (ره) در کلام عرفا

شهید مطهّری(رحمة الله) به استاد ارادت داشت به طوری‌که در کتابخانه شخصی منزلش، عکس حداد(رحمة الله) را گذاشته بود و یکی دو مرتبه هم خدمت آقا تشرّف پیدا کرده بود...

همیشه شناخت یک شخصیّت به زبان و رفتار دیگرانی که انسان‌های وارسته‌ای هستند بسیار جذاب و تأثیرگذار بوده است. پس از آن‌که با سیرۀ استاد آشنا شدیم به طرح دیدگاه‌های علما و عارفان بالله می‌پردازیم که به صورت گفتاری یا رفتاری تأییدی بر منش و رفتار سیدهاشم حداد(رحمهالله) می‌باشند. و یا از راه بیان اخلاق و عرفان برخی شاگردان به اخلاق و عرفان حضرت استاد پی می‌بریم؛ زیرا آنان آینه‌ای از صفات پسندیدۀ استادشان هستند.

آیت الله قاضی(رحمه الله)

میرزاعلی آقای قاضی(رحمه الله) قبل از وفات‌شان، دربارۀ آیندۀ سیّد هاشم(رحمه الله) بیان کرده بود: «سیّد هاشم! روزی می‌آید که مردم از اقصی نقاط دنیا، نه فقط از عراق و ایران بلکه از کشورهای مختلف می‌آیند و عتبه درب خانه تو را می‌بوسند.» این مطلب در عصر حاضر اتفاق افتاده و روز به ‌روز نیز توسعه پیدا می‌کند.

بنده هنگامی‌که به کربلا مشرّف شده بودم کسانی را دیدم که آدرس مرقد شریف او را در قبرستان وادی الصّفای کربلا می‌پرسیدند و به زیارت مرقد ایشان می‌رفتند یا به دنبال خانه استاد حداد(رحمه الله) که واقع در خیابان حضرت عباس(علیه السلام)، رو به روی شهرداری است، می‌گشتند.

گاهی می‌دیدیم بعضی‌ها از خارج کشور عراق به آن‌جا می‌آمدند و مرقد ایشان را زیارت می‌کردند. با این‌که ایشان به‌حسب ظاهر، فردی منزوی بود و خیلی معاشرت نداشت و ناشناخته بود اما امروزه می‌بینیم که اسم آقای حداد(رحمه الله) خیلی بر زبان‌هاست، حتّی وقتی‌که ما لبنان بودیم گفتند که ایشان در بحرین و کشورهای خلیج مریدانی دارد.

این کلام آیت الله قاضی(رحمهالله) اختصاص به حیات ایشان ندارد؛ چون وقتی یک عارف کاملی از دنیا می‌رود، وارد عالم تجرّد می‌شود و دست‌گیری‌ او در این دنیا خیلی بیشتر می‌شود. این شهرت مرحوم حداد(رحمه الله) را مسئولین مقبرۀ قدیم کربلا تأیید می‌کنند و می‌گویند روزانه اتوبوس‌ها می‌آیند و قبر حداد(رحمه الله) را زیارت می‌کنند.

سیّد هاشم(رحمه الله) شهرت جهانی پیداکرده است و گفتۀ استادش دربارۀ ایشان محقق شد؛ «مَن کَانَ لِلّهِ کَانَ اللّه لَهُ؛^[۱]هرکس که برای خدا باشد، خدا برای اوست.»

آیت‌اللّه قاضی(رحمه الله)می‌فرمود: «سیدهاشم در مسئلۀ توحید بسیار متعصّب و متعهّد و ملتزم است، به‌طوری‌که ذرّه‌ای از توحید کوتاه نمی‌آید.» و ایشان را تشبیه کرده بود به روحیّۀ تعصّبی که بعضی از اهل سنّت در سنّی‌گروی‌خود دارند و ‌فرموده بود: «تعصّب سیّد هاشم(رحمه الله) در توحید؛ مانند تعصّب سنّی‌هاست در سنی‌گری و آن‌چنان توحید ذات حق (جل جلاله)را ذوق کرده و چشیده است که محال است احدی بتواند در او خللی وارد سازد.»^[۲]

آقای سیّد برهان می‌گوید: «آقای قاضی(رحمه الله) در مورد پدر ما خیلی غیرت داشتند و اگر طلاب جویا می‌شدند که سیّد هاشم کجاست؟ ایشان مخفی می‌کرد و نمی‌گفت کجاست.»

فرزند کوچک استاد به‌نام سیّد عبدالأمیر که در مشهد ساکن‌اند، فرمود که از پدرشان نقل‌شده: وقتی می‌آمد و از قاضی (رحمه الله)درخواست ‌‌می‌کرد که آقای حداد(رحمه الله) را به ما معرفی کنید تا ما با ایشان صحبت کنیم، می‌‌فرمود: «نمی‌خواهم مزاحم حداد شوید؛ ایشان سرّ الهی است.»^[۳] تعبیرشان این بود که «وَرَ الپَرده»؛ یعنی من ایشان را پشت پرده مخفی کردم» سرّ الهی است و آینده‌ ایشان را می‌دید.

آیت الله بهجت(رحمه الله)

زمانی که حجت‌الاسلام‌والمسلمین سیّدعلی حداد^[۴] مشغول تألیف کتاب «عارف فی الرّحاب القدسیّه»^[۵] بود، به ایشان گفتیم خوب است که خدمت آیت‌اللّه بهجت(رحمه الله) هم برسید. سیّدعلی خدمت آقای بهجت(رحمه الله) می‌رسد و درخواست می‌کند مطلبی را در مورد سیّد حداد(رحمه الله) بفرماید که ایشان می‌فرماید: «حداد(رحمه الله) سرّ الهی بود.

سیّد هاشم(رحمه الله) سرّ اللّه هست، من چیزی ندارم در مورد سرّ اللّه بگویم حداد(رحمه الله) را هرکسی نمی‌تواند بشناسد. سرّ الهی را باید کتمان کرد.» این جمله آیت‌اللّه بهجت(رحمه الله) نشانه علُوّ مقام استاد است.

آیت‌اللّه کشمیری(رحمه الله)

آیت‌اللّه سیّد عبدالکریم کشمیری(رحمه الله) در مورد حداد(رحمه الله) می‌گوید: «ایشان بسیار بردبار بود. روزی یکی از نزدیکانش برای اذیّت کردن متعرض ایشان شد، آقا فرمود بگذارید کینۀ دلش را خالی کند.»^[۶] چطور می‌شود که ایشان با آن فرد این‌گونه رفتار می‌کند؟ این بدین سبب است که استاد با خود در باطن کار کرده بود و تلقینات و تفکرات مختلف توحیدی و غیره داشت که الآن می‌تواند این‌طور رفتار پیامبرگونه‌ای را با این‌گونه افراد داشته باشند.

آیت‌اللّه کاشانی(رحمه الله)

آیت‌اللّه سیّد عباس کاشانی(رحمه الله) از شاگردان آیت‌اللّه سیّد علی قاضی(رحمه الله) بود. اواخر عمرشان چند مرتبه به عیادت‌شان رفته بودم یک‌بار از ایشان سؤال کردم: شما سیّد هاشم حداد(رحمه الله) را دیده بودید؟ فرمود: سیّدی بود که در جلسات درس کنار آقای قاضی(رحمه الله) می‌نشست. ما فکر می‌کردیم خادم آقاست. چون کاملاً دستورات ایشان را اجابت می‌کرد. بعداً فهمیدیم سیّد هاشم حداد(رحمه الله) که می‌گویند ایشان است، رحمه الله علیهم اجمعین.

شهیدمطهری(رحمه الله)

شهید مطهّری(رحمه الله) به استاد ارادت داشت به طوری‌که در کتابخانه شخصی منزلش، عکس حداد(رحمه الله) را گذاشته بود و یکی دو مرتبه هم خدمت آقا تشرّف پیدا کرده بود. علامه طهرانی(رحمه الله) در روح مجرد پس از نقل دیدار شهید مطهری با استاد می‌نویسد: «مطهری هنگام خروج، آهسته به حقیر گفتند: این سید حیات‌بخش است.»^[۷]

برگرفته از کتاب حداد در آیینه حداد

تألیف حضرت آیت الله کمیلی خراسانی

علاقه مندان جهت خریدو مطالعه کتاب می توانند از لینک زیر اقدام نمایند:

کتاب حداد در آینه حداد(چاپ دوم)

[۱]. بحارالانوار، ج ۷۹، ص۱۹۷٫

[۲]. طهرانی، روح مجرد، ص ۱۳٫

[۳]. سید عباس موسوی مطلق، دلداده (خاطرات آیت الله کمیلی خراسانی)، ص۸۸٫

[۴]. نوه سیّد هاشم حدّاد(رحمهالله).

[۵]. اثر دل‌نشین صدیق ارج‌مند آقای حجت الاسلام سید علی حداد فرزند آقا سید حسن حداد فرزند عارف توحیدی حضرت آقای حاج سید هاشم حداد به زبان عربی است. چاپ اول این کتاب در سال ۱۴۲۳ قمری بوده و نویسنده که مقیم ارض مقدس رضوی است آن را در سال ۱۴۲۱ قمری نگاشته است. این کتاب در بیروت و در ۳۰۰ صفحه چاپ شده و ناشرش منشورات الرضاست.

[۶]. سیدعلی اکبر صداقت، مژده دلدار، ص ۶۷.

[۷]. طهرانی، روح مجرد، ص ۱۶۰٫

لینک کوتاه : https://www.komeily.com/?p=33543