مطالبی پیرامون تصوف باطله و عرفان های نوظهور

نقد بر پرداخت عشریه

نقد بر پرداخت عشریه

از زمان ملاسلطان گنابادی بنا بر این نهاده شد که اتباع فرقه، ده یک از درآمد خویش را به عنوان عشریه به رئیس فرقه بپردازند. اینان عشریه را به صراحت تمام، جای‌گزین زکات و خمس قلمداد می‌کنند. در حالی که خمس و زکات یکی از ضروریات مذهب تشیع است. قرآن در زمینه خمس می‌فرماید: «فان لله خمسه وللرسول ولذى القربی والیتامى والمساکین وابن السبیل»؛[۱] نیز به فتوای تمام فقهای شیعه، عشریه جای‌گزین خمس نیست. علاوه بر اینکه خمس باید به اذن مجتهد جامع الشرایط مصرف شود و اقطاب و رؤسای فرقه‌های صوفیه، مجوز شرعی برای مصرف اموال شرعی ندارند. این رویکرد طبق این آیات گرفتار کفر است:

«إِنَّ الَّذِینَ یَکْفُرُونَ بِاللَّهِ وَرُسُلِهِ… یَقُولُونَ نُؤْمِنُ بِبَعْضٍ وَنَکْفُرُ بِبَعْضٍ وَ یرِیدُونَ أَنْ یَتَّخِذُوا بَینَ ذَلِکَ سَبیلاً * أُولَئِکَ هُمُ الْکَافِرُونَ حَقَّا وَأَعْتَدْنَا للْکَافِرِینَ عَذاباً مُهینا»؛[۲] آنان که به خدا و رسولان او کافر شوند و خواهند که میان خدا و پیغمبرانش جدایی اندازند و گویند: ما به برخی انبیا ایمان آورده و به پاره‌ای ایمان نیاوریم و خواهند که میان کفر و ایمان راهی اختیار کنند؛ به حقیقت کافر این‌هایند و ما برای کافران عذابی خوارکننده مهیا ساخته‌ایم. زیرا همه فرقه‌های صوفیه در پذیرش آموزه‌های اسلام نگرش جامع‌نگرانه ندارند و تنها به صورت موجبه جزئیه، دل‌سپردگی به دین نشان می‌دهند.[۳]

از سوی دیگر احکام مالی همچون زکات و خمس، بر اساس «حقّ معلوم» برای نیازمندان و مصارف مشخص الهی وضع شده‌اند؛ خداوند در قرآن می‌فرماید: «وَفِی أَمْوَالِهِمْ حَقٌّ مَعْلُوم لِلسَّائِلِ وَالْمَحْرُومِ»؛[۴] در اموالشان براى سائل و محروم حقى بود. این آیه بر ثبات و تعیین الهی این حقوق دلالت دارد. وقتی گروهی سازوکاری متفاوت، مانند عشریه، را به‌جای خمس و زکات می‌نشاند، در واقع نظام مالیِ تعریف‌شده در شریعت را دگرگون کرده و به جای «حق معلوم»، حقّی ساختگی را می‌نشاند؛ موضوعی که با آیه «أَمْ لَهُمْ شُرَکَاءُ شَرَعُوا لَهُمْ مِنَ الدِّینِ مَا لَمْ یَأْذَنْ بِهِ اللَّهُ»؛[۵] ناسازگار است؛ زیرا دین‌سازی و تعیین احکام بدیل در کنار احکام الهی، در قرآن نکوهش شده است.

همچنین قرآن در بیان مصارف زکات، آن را در هشت گروه مشخص قرار می‌دهد: «إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَاکِین …»؛[۶] که نشان می‌دهد نظام مالیِ شریعت امری تنظیم‌شده و قابل تغییر به اراده اشخاص نیست. و نیز آیه «فَإِنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَلِلرَّسُولِ…»؛[۷] نشان می‌دهد که مصرف‌کنندگان خمس، جایگاهی خاص و تعیین‌شده دارند و نمی‌توان آن را به شخص یا مقام دیگری واگذار کرد. بنابراین اگر عشریه عملاً جایگزین این احکام شود، نتیجه آن انتقال یک مال شرعی به مصارفی نامعین و غیر منصوص است؛ خداوند هشدار می‌دهد که: «وَلَا تَأْکُلُوا أَمْوَالَکُمْ بَیْنَکُمْ بِالْبَاطِلِ»؛[۸] یعنی مصرف اموال بدون ضابطهٔ الهی، در حکم تجاوز از مرزهای مشروعیت مالی است.

[۱] انفال، آیۀ ۴۱٫

[۲] نساء، آیۀ ۱۵۰-۱۵۱٫

[۳] عبدالحسین خسروپناه، جریان‌شناسی ضدفرهنگ‌ها، ص ۲۳۰٫

[۴] ذاریات، آیۀ ۱۹٫

[۵] شوری، آیۀ ۴۲٫

[۶] توبه، آیۀ ۹٫

[۷] انفال، آیۀ ۴۱٫

[۸] نساء، آیۀ ۲۹٫

لینک کوتاه : https://www.komeily.com/?p=33733

مطالب مشابه

اشتباه در نماز عید فطر فرقه نعمت‌اللهی گنابادیه

بوسیدن دست زنان توسط یوسف مردانی

جنایتی داعش‌گونه در غائله گلستان هفتم

نقد سجده بر قطب

نقدی بر کثرت‌گرایی صوفیان

طعن و رد ابوهاشم کوفی توسط امام صادق(ع)

ضعف ارتباط و معرفت حسن بصری نسبت به امیرالمؤمنین(ع)

روایاتی در باب تصوف بخش ششم

روایاتی در باب تصوف بخش پنجم

روایاتی در باب تصوف بخش چهارم

نظرات

کلام استاد

کلیپ صوتی

زیارت و دیدار حضرت صاحب الزمان (عج)

ویژه نامه

امام رضا علیه السلام، نماد فضیلت‌ها

تقویم سلوکی

اعمال ماه ذی القعده

مناسبات ماه ذی القعده

ماه ذى القعده ، نخستین ماه ازماههاى حرام است که در آنها جنگ، حتّى با دشمنان اسلام حرام است; مگر این که جنگ برمسلمین تحمیل شود (سه ماه دیگر از ماههاى حرام، ذى الحجّه، محرّم و رجب است) آتش بس در این چهار ماه وسیله اى براى آرامش جامعه و توفیق براى حجّ وعبادت، حلّ مشکلات اقتصادى و بازنگرى در امر جنگ و یافتن نقطه پایان براى آن و سپس مرهم نهادن بر زخم هاى جانکاه ناشى از آن است. ماهى است که زوّار خانه خدا از اطراف و اکنافِ جهان به سوى خانه خدا حرکت مى کنند، گروهى به مدینه مى روند و قبر پیغمبر اکرم(صلى الله علیه وآله) و قبور ائمّه هدى(علیهم السلام) را زیارت مى کنند و آثار تاریخى که در جاى جاى این خاستگاه اسلامى وجود دارد را مى بینند و غرق لذّات روحانى مى شوند (هرچند نابخردان و جاهلان، بسیارى از این آثار عظیم و گرانقدر را از میان برده اند) گروه دیگرى راهى مکّه مى شوند و با انجام مناسک «عمره تمتّع» در انتظار مراسم بزرگ عبادى سیاسى حج مى نشینند و با طواف کعبه و شرکت درصفوف پرشکوه جماعت، روح و جانشان را تازه مى کنند . سیّد بن طاووس در فضیلت این ماه مى گوید: «ماه ذى القعده ماهى است که به هنگام شدّت و گرفتارى، زمان خوبى براى دعاست، و براى رفع ظلم و ستم و دعا بر ضد ظالم مؤثّر است. همچنین مى گوید: «این ماه «ماه اجابت دعاها» نامیده شده است; لذا باید اوقاتش را غنیمت شمرد و در آن روزه حاجت گرفت.