«اَلصَّلاَهُ عَمُودُ اَلدِّین»

اشتباه در نماز عید فطر فرقه نعمت‌اللهی گنابادیه

در فیلمی که از مراسم نماز عید فطر فرقه نعمت‌اللهی گنابادی با حضور قطب فرقه، نورعلی تابنده منتشر شده و در اینترنت قابل مشاهده است، به وضوح مشاهده می‌شود که اصول و ارکان نماز به درستی رعایت نمی‌شود. مثلا، برخی افراد در حین نماز به دنبال دیدن قطب این فرقه هستند و تمرکزشان بر شخص قطب است، نه بر نماز و خضوع در مقابل پروردگار. همچنین، برخی دیگر در هنگام سجده، بر چیزی سجود نمی‌کنند و بدون انجام سجده‌های صحیح برمی‌خیزند. این نوع عملکرد نه تنها با مبانی و احکام واقعی نماز در اسلام و به‌ویژه در مذهب شیعه سازگار نیست، بلکه شأن و جایگاه نماز که راه ارتباط مستقیم با خداوند است، را زیر سوال می‌برد.

خداوند در قرآن کریم، تأکید فراوانی بر اهمیت نماز و رعایت ارکان و شروط آن دارد: «وَقُوۡمُواْ لِلَّهِ قٰنِتِینَ»؛[۱] یعنی باید برای خداوند نماز بخوانید و با خضوع و خشوع، به سمت او بایستید. هرگونه انحراف از این اصل و انجام نادرست ارکان نماز، نشانگر تخطی از فرمان الهی است و به معنای نادیده گرفتن جایگاه و حرمت نماز است. بنابراین، عمل کردن بدون رعایت ارکان و شروط، چیزی جز انحراف از مسیر واقعی عبادت نیست.

همچنین در احکام شیعه، سجده بر زمین یا چیزی که به عنوان زمین است، یکی از مهم‌ترین ارکان نماز است و در صورت عدم انجام صحیح آن، نماز باطل است. عمل همراه با نادیده گرفتن این حکم و سجود نکردن یا سجود بر اشیاء ناصحیح، بر خلاف احکام دینی است. این رویه باعث می‌شود تا نمازی که باید نماد خشوع و عبودیت باشد، به یک مراسم سطحی و غیرمقدس تبدیل گردد و به جای ارتباط معنوی با خدا، بیشتر به عنوان یک روند ظاهری و بی‌روح دیده شود.

از سوی دیگر در قرآن و روایات، تأکید شده است که نماز باید با حضور قلب و خشوع کامل و تمرکز بر خدا انجام گیرد. خداوند در قرآن می‌فرماید: «أَقِمِ الصَّلَاهَ لِذِکْرِی»؛[۲] یعنی نماز را برپا دار تا ذکر و یاد من باشد. اگر نماز در قالب مراسمی بی‌تمرکز و بدون رعایت ارکان صحیح برگزار شود، نه تنها فایده معنوی ندارد، بلکه باعث تضعیف جایگاه عبادت و کاهش تاثیر آن در زندگی انسان می‌گردد. تفاوت میان نماز صحیح و نادرست، در همین حضور قلب و خشوع است و انجام آن باید با رعایت کامل اصول و مبانی شرعی باشد تا بتواند تاثیر عمیق در روح انسان داشته باشد.

در نهایت امام باقر(ع) در حدیثی می‌فرماید:«اَلصَّلاَهُ عَمُودُ اَلدِّینِ مَثَلُهَا کَمَثَلِ عَمُودِ اَلْفُسْطَاطِ إِذَا ثَبَتَ اَلْعَمُودُ ثَبَتَ اَلْأَوْتَادُ وَ اَلْأَطْنَابُ وَ إِذَا مَالَ اَلْعَمُودُ وَ اِنْکَسَرَ لَمْ یَثْبُتْ وَتِدٌ وَ لاَ طُنُبٌ»؛[۳] در این روایت، نماز به ستون خیمه دین تشبیه شده است؛ ستونی که اگر استوار و درست برپا ود، همه میخ‌ها و طناب‌های خیمه، محکم می‌مانند و اگر این ستون کج یا شکسته شود، هیچ بخشی از خیمه پایدار نمی‌ماند. این بیان، نشان‌دهنده آن است که نماز، محور اصلی زندگی معنوی و رابطه انسان با خداست. بنابراین هرگونه بی‌توجهی، اخلال در ارکان، یا عمل کردن بدون حضور قلب و رعایت شرایط صحیح نماز، در واقع به معنای سست کردن اساس معنویت و ادعای رشد روحی است. کسی که نماز را که بنیاد دین و نقطه اتصال با خالق است، سبک می‌شمارد یا آن را بدون دقت انجام می‌دهد، عملاً پایه‌های سلوک و رشد درونی خود را متزلزل می‌کند و این رفتار با ادعای سیر و سلوک معنوی سازگاری ندارد.

[۱] بقره، آیۀ ۲۳۸٫

[۲] طه، آیۀ ۱۴٫

[۳] شیخ حر عاملی، وسائل الشیعه، ج ۴، ص ۲۷٫

لینک کوتاه : https://www.komeily.com/?p=33767

مطالب مشابه

بوسیدن دست زنان توسط یوسف مردانی

جنایتی داعش‌گونه در غائله گلستان هفتم

نقد سجده بر قطب

نقدی بر کثرت‌گرایی صوفیان

نقد بر پرداخت عشریه

طعن و رد ابوهاشم کوفی توسط امام صادق(ع)

ضعف ارتباط و معرفت حسن بصری نسبت به امیرالمؤمنین(ع)

روایاتی در باب تصوف بخش ششم

روایاتی در باب تصوف بخش پنجم

روایاتی در باب تصوف بخش چهارم

نظرات

کلام استاد

کلیپ صوتی

زیارت و دیدار حضرت صاحب الزمان (عج)

ویژه نامه

امام رضا علیه السلام، نماد فضیلت‌ها

تقویم سلوکی

اعمال ماه ذی القعده

مناسبات ماه ذی القعده

ماه ذى القعده ، نخستین ماه ازماههاى حرام است که در آنها جنگ، حتّى با دشمنان اسلام حرام است; مگر این که جنگ برمسلمین تحمیل شود (سه ماه دیگر از ماههاى حرام، ذى الحجّه، محرّم و رجب است) آتش بس در این چهار ماه وسیله اى براى آرامش جامعه و توفیق براى حجّ وعبادت، حلّ مشکلات اقتصادى و بازنگرى در امر جنگ و یافتن نقطه پایان براى آن و سپس مرهم نهادن بر زخم هاى جانکاه ناشى از آن است. ماهى است که زوّار خانه خدا از اطراف و اکنافِ جهان به سوى خانه خدا حرکت مى کنند، گروهى به مدینه مى روند و قبر پیغمبر اکرم(صلى الله علیه وآله) و قبور ائمّه هدى(علیهم السلام) را زیارت مى کنند و آثار تاریخى که در جاى جاى این خاستگاه اسلامى وجود دارد را مى بینند و غرق لذّات روحانى مى شوند (هرچند نابخردان و جاهلان، بسیارى از این آثار عظیم و گرانقدر را از میان برده اند) گروه دیگرى راهى مکّه مى شوند و با انجام مناسک «عمره تمتّع» در انتظار مراسم بزرگ عبادى سیاسى حج مى نشینند و با طواف کعبه و شرکت درصفوف پرشکوه جماعت، روح و جانشان را تازه مى کنند . سیّد بن طاووس در فضیلت این ماه مى گوید: «ماه ذى القعده ماهى است که به هنگام شدّت و گرفتارى، زمان خوبى براى دعاست، و براى رفع ظلم و ستم و دعا بر ضد ظالم مؤثّر است. همچنین مى گوید: «این ماه «ماه اجابت دعاها» نامیده شده است; لذا باید اوقاتش را غنیمت شمرد و در آن روزه حاجت گرفت.