14 فوریه, 2024

کد مطلب : 31564

برشی از کتاب چلچراغ سلوک

حزن و شوق عارف

یک نوع خوشحالی که انسان باید آن را تقویت کند، این است که همه این نعمت‌های ظاهری را از خدا ببیند. انسان باید از احسان و کرم الهی که خداوند به او داده و توانسته از این دنیا توشه‌ای برای آخرت بردارد خوشحال شود و شکر این لطف الهی را بجا آورد.

حزن و شوق عارف

نتیجه این زهدورزی شما این است که دیگر به این امور ظاهری دل نمی‌بندی و وابسته نخواهی شد، از نفع مادی و صوری خوشحال نمی‌شوی؛ چون به آن دل‌بسته نیستی. خوشحالی و بدحالی‌ زاهد واقعی در یک وادی دیگری است. او در عشق خدا غرق شده است و از ضررهای مادی، دنیایی و حوادث ناگوار متأثر و محزون نمی‌گردد؛ به این دلیل که همه این‌ها را از جانب خدا می‌داند. زاهد باطنی و قلبی اساسا برای خودش ملکیتی قائل نیست، هر چه دارد ملک خدا می‌بیند و اموالش را امانت الهی می‌داند. اگر ضرری در این زمینه به او برسد، محزون نمی‌گردد؛ زیرا می‌گوید: این‌ها مال من است ولی خودش می‌داند که این حرف صرفا یک ادعاست.

روز اول چه کسی شما را در این دنیا آورد؟ روز آخر چه کسی شما را از این دنیا می‌برد؟ پس یکی دیگر شما را آورده و شما را سِیر می‌دهد، چرا متوجه آن نمی‌شویم؟ چرا خودمان را از آن غافل کردیم؟ چرا به چیزهای پوچِ دنیایی خودمان را وابسته کرده‌ایم؟ لذا عارف و سالک حزن و شوقش وابسته به جای دیگری است.

علامه طهرانی می فرماید:«این بی رغبتی و بی میلی منافاتی با حزن و خوشی فی اللّه ندارد».{۱}

اگر حال شما به گونه‌ای است که برای به دست آوردن دنیا خوشحال نمی‌شوی و برای از دست دادن آن محزون نمی‌گردی، خیلی خوب است. نکته مهم این است: در عین حال که قلب شما از دنیا منصرف شده‌، باید این دل را مشغول امر دیگری بنمایی؛ یعنی در مقابل، باید دلت به خدا توجه داشته باشد.

به همراه «لَا اِلَه» باید «اِلَّا اللَّه» هم باشد. هر مقدار در سِیر این منازل پیشرفت کنی خوشحال می‌شوی که من یک قدم جلوتر رفتم. هر مقدار که در‌جا می‌زنی، ناراحت و محزون می‌شوی؛ پس باید در قلب خودمان حزن و شوق ظاهری و دنیایی را زائل کرده و در عوض حزن و شوق الهی را تقویت نماییم.

چرا بی رغبتی و بی میلی به دنیا، منافاتی با حزن و خوشی در راه خدا ندارد؟ در پاسخ علامه طهرانی رحمه الله می‌فرماید: «زیرا این خوشحالی از محبّت به مال، منال و اعتباریات نبوده، بلکه از جهت آن است که خود را غرق دریای احسان و کرم خدا می بیند».

خوشحالی مادی، دنیایی، موقت و گذرا را مردمِ اهل مادیات و دنیا دارند، نه اهل خدا عزوجل .

خوشیِ‌ فی‌اللّه ناشی از توجه باطنی به مقصد اعلی و عشق الهی بوده و حزنِ‌ فی‌اللّه ناشی از فراغ و دور ماندن از محبوب است؛ بنابراین وقتی سالک می‌بیند به دلیل کرم و لطف الهی توجه و محبت به خدا پیدا کرده، خوشحال شده و هنگامی که در اثر غفلت توقف نموده و باز می‌ماند، محزون می‌گردد.

پی نوشت:

۱- لب اللباب در سیر و سلوک اولی الالباب

منبع: کتاب چلچراغ سلوک در شرح رساله «لب اللباب در سیر و سلوک اولی الالباب»، بخش اول: معرفتی اجمالی دربارۀ سلوک– از تألیفات آیت الله حاج شیخ محمدصالح کمیلی خراسانی حفظه الله

علاقه‌مندان جهت خرید و مطالعه کتاب می توانند از طریق همین لینک اقدام فرمایند.

لینک کوتاه : https://www.komeily.com/?p=31564

مطالب مشابه

برتری لذت معنوی

مجموعه سخنرانی‌های آیت الله کمیلی خراسانی «حفظه الله» در ماه ذی القعده

بسته صوتی شرح کوتاه ادعیه روزانه ماه مبارک رمضان

آشنایی با آرا و اندیشه‌های آیت‌الله محمدصالح کمیلی خراسانی؛ پیوند فقه، عرفان و حماسه(PDF)

بسته صوتی نیمه شعبان المعظم

لزوم توجه به شریعت

عشق سید هاشم حداد (رحمه الله علیه) به اهل‌بیت(علیهم السلام)

بزرگان عرفان در کلام آیه الحق سید هاشم حداد (رحمه الله علیه)

آیه الحق سید هاشم حداد (ره) در کلام عرفا

در باب تفاوت عرفان و تصوف

نظرات

کلام استاد

کلیپ صوتی

زیارت و دیدار حضرت صاحب الزمان (عج)

ویژه نامه

امام رضا علیه السلام، نماد فضیلت‌ها

تقویم سلوکی

اعمال ماه ذی القعده

مناسبات ماه ذی القعده

ماه ذى القعده ، نخستین ماه ازماههاى حرام است که در آنها جنگ، حتّى با دشمنان اسلام حرام است; مگر این که جنگ برمسلمین تحمیل شود (سه ماه دیگر از ماههاى حرام، ذى الحجّه، محرّم و رجب است) آتش بس در این چهار ماه وسیله اى براى آرامش جامعه و توفیق براى حجّ وعبادت، حلّ مشکلات اقتصادى و بازنگرى در امر جنگ و یافتن نقطه پایان براى آن و سپس مرهم نهادن بر زخم هاى جانکاه ناشى از آن است. ماهى است که زوّار خانه خدا از اطراف و اکنافِ جهان به سوى خانه خدا حرکت مى کنند، گروهى به مدینه مى روند و قبر پیغمبر اکرم(صلى الله علیه وآله) و قبور ائمّه هدى(علیهم السلام) را زیارت مى کنند و آثار تاریخى که در جاى جاى این خاستگاه اسلامى وجود دارد را مى بینند و غرق لذّات روحانى مى شوند (هرچند نابخردان و جاهلان، بسیارى از این آثار عظیم و گرانقدر را از میان برده اند) گروه دیگرى راهى مکّه مى شوند و با انجام مناسک «عمره تمتّع» در انتظار مراسم بزرگ عبادى سیاسى حج مى نشینند و با طواف کعبه و شرکت درصفوف پرشکوه جماعت، روح و جانشان را تازه مى کنند . سیّد بن طاووس در فضیلت این ماه مى گوید: «ماه ذى القعده ماهى است که به هنگام شدّت و گرفتارى، زمان خوبى براى دعاست، و براى رفع ظلم و ستم و دعا بر ضد ظالم مؤثّر است. همچنین مى گوید: «این ماه «ماه اجابت دعاها» نامیده شده است; لذا باید اوقاتش را غنیمت شمرد و در آن روزه حاجت گرفت.