مقامات علامه طهرانی

حضرت سید الطائفتین علامه سالک عارف توحیدی آیت الله سید محمد حسین حسینی طهرانی(ره)

استاد کسی است که افسار نفس تو را در دست می‌گیرد و از پستی و بلندی‌ها و عقبه‌های سرزمین نفس عبور می‌دهد. حتی ممکن است تو چیزی نفهمی ولی او به‌واسطه رسالتی که دارد کار خودش را می‌کند.

گفتم به چشم از عقب گل رخان مرو نشنید و رفت عاقبت از گریه کور شد

این بیت را حضرت حداد (س) زیاد تکرار می‌کردند. می‌گویید کدام حداد؟ ” حداد و ما ادراک ما الحداد ” همان‌که مظهر ” لاهو الاهو ” بود. آیا از بکار بردن این جملات واهمه دارید؟! به فرموده آیت الحق شیخ محمد صالح کمیلی (حفظه الله) که خودش از تربیت‌یافتگان مکتب سید هاشم (س) است همین‌که یک مجتهد یک مرجع یک فقیه یک فیلسوف مثل علامه طهرانی (ره) خدمت حضرت سید هاشم (س) زانوی تلمذ زده یعنی اینکه این طریقه حق است. و حق با حق است. عارف کاملی به نام سید هاشم حداد (ره) که بعضی رهروان طریق توحید او را وصی باطنی جبل العرفان آیت‌الله سید علی قاضی (ره) می‌دانند شاگردی تربیت کرد بنام سید محمدحسین حسینی طهرانی (ره). خیلی از مطیع بودن علامه نسبت به استادش شنیده‌ایم. همه زندگی علامه طهرانی (ره) با نظرهای سید هاشم (ره) می‌چرخید. سید هاشم (ره) از جمله اساتید عرفانی و سیروسلوکی بود که به‌شدت به این‌یک شاگردش علاقه وافر داشت. . همه این جملات یک دریا معنا دارد که بماند … علامه طهرانی (ره) بعد از رحلت حضرت آقای حداد (ره) بیرق توحیدی که تنها فکر و ذکر سید جلیل‌القدر بود را بلند نگه داشت. منش علامه (ره) نسبت به آقای حداد (ره) ظاهراً سخت‌گیرانه‌تر بوده است. آثار بسیار مفیدی که از ایشان مانده الآن از مراجع کتب هستند؛ اما آنچه علامه را به هدفش رساند فنای در استادش بود. فکر نکنید این با فنای فی الله فرق دارد. خیر. نفس ولی خدا که مظهر جمال و جلال رب‌العالمین شده همان طریق الی الله است. ولی خدا سالک و عارف را در همه مراحل هدایت می‌کند و با استفاده از فنونی که دارد در همه منازل راهبری می‌کند. اتحاد نفس سالک و عارف با استاد کامل در طریقه توحیدی که مرحوم آخوند ملاحسینقلی همدانی (ره) در رأس آن است تنها مسیر وصول به رفیق اعلی است. در این طریقه اگر تصرفات و توجهات باطنی ولی خدا نباشد سلطان معرفت و محبت جلوه نخواهد کرد و سالک و عارف در مرتبه فنای خیالی هنوز می‌بیند که اعیان ثابته برای خودشان رنگ و لعابی دارند! علامه طهرانی (ره) اگر در معرض تشعشعات وحدانی سید هاشم حداد (ره) قرار نمی‌گرفت علامه طهرانی نمی‌شد. اذکار و اورادی که شاگردان سید هاشم (ره) از او می‌گرفتند دستاویزی برای طی طریق یا کسب مقامات نبود. آنچه از ناحیه سید حداد (ره) ساطع و به قلب تلامذه ورود می‌کرد اعم از اذکار و اوراد و مشاهدات و تلقینات باطنیه همه نور توحید داشت. به همین دلیل اکثر شاگردان حداد (ره) که تا آخر حیاتش جانب وفا نگه داشتند چهره‌ ظاهری و باطنی‌شان شبیه حضرت حداد (ره) است و این از اسرار ولایت کلیه الهیه است. علامه طهرانی (ره) با خیلی از بداخلاقی‌ها جنگید. باوجود او بزرگان مکتب تفکیک حاضر به انتشار مناظرات فی‌مابین نبودند. او بسیاری از خرافات را علامت‌گذاری و مشخص کرد. او می‌فهمید و همین فهم دقیق مطالب سلوکی و عرفانی است که هادی قلب او بود. شاید بتوان دقیق‌تر گفت. هیچ‌کس نمی‌پرسد که این همه علم او از کجا آمد؟ آیا فقط کتاب می‌خواند؟ آیا فکر می‌کرد و به نتیجه می‌رسید؟ خیر. این دریافت‌ها و شهود عرفانی همان حکمت است. سالک و عارف وقتی با مراقبه درونش را صیقل می‌دهد و ظرف معارف را آماده می‌کند وجودش به غلیان می‌آید و می‌جوشد. چیزهایی را درک می‌کند که تا حالا درکی از آن‌ها نداشته. حقایقی برایش مشخص می‌شود که شاید با صدسال مطالعه و تفحص به آن‌ها نمی‌رسید. این فواره توحید است که علامه طهرانی به پیروی از مکتب و منطق و عرفان سید هاشم حداد (ره) به تماشای پیچ و تابش نشسته بود. علامه طهرانی (ره) تلمذ از عرفای بزرگی داشت، همانند علامه طباطبایی، آیت‌الله انصاری همدانی، آیت‌الله قوچانی، سید جمال گلپایگانی. بعد از رحلت آقای انصاری (ره) و تشکیک در حقانیت سید هاشم (ره) جنگی تمام‌عیار داشت. سالک و عارف آن نیست که همیشه مشغول ذکر و فکر باشد و مراقب اعضا و جوارحش باشد. عارف مرد است. نه اینکه مولایمان علی (ع) شاه مردان و آقای عارفان بود؟! ولی خدا ناموس سیر و سلوک و عرفان است و اصل وحدت الوجود ناموس خداست و هرچه منتسب به خداست، الهی است. این به معنی آن نیست که عارف خودش را درگیر مشاجرات و منازعات زبانی کند. عارف فهیم است و مدافع. در این راه شهدای زیادی داده طریق عرفان. فردی که در حریم سیروسلوک وارد می‌شود و برای خودش جان‌پناه درست می‌کند عارف نیست. هیچ عارفی را نمی‌شناسیم که در زمان خودش به او نتاخته باشند. علامه طهرانی مردانه ایستاد و همین آثار او بزرگ‌ترین سند است. علامه حسینی طهرانی (ره) به نص صریح وصیت منسوب به حضرت حداد (ره) وصی رسمی اوست. این به آن معنا نیست که دیگر هیچ‌کس نیست که در راه معرفت قدم نگذاشته یا قابلیت دستگیری ندارد. مگر علامه طباطبایی وصی آیت‌الله قاضی (ره) بود؟ مگر حتی دستخطی از مرحوم قاضی (ره) برای سید هاشم (ره) جهت خلافت بود؟ و به این ترتیب آیا همه شاگردان قاضی بزرگ (ره) و سید هاشم حداد (ره) بی‌بهره از معارف بوده‌اند؟ این استدلالات درست مثل حرف‌های مکتب تفکیکی‌هاست که می‌گویند: مشاهدات و علوم و دریافت‌ها و باورهایی که مستقیماً به معصوم (ع) نمی‌رسد باطل‌اند. کسی نیست به آن‌ها بفهماند آیا مگر همه علوم ما را ائمه هدی (س) برای ما نوشته‌اند و به‌جا گذاشته‌اند؟ مگر ائمه (س) آدمش را داشتند تا معارف توحیدی عمیق را برایش بگویند؟ جابر جعفی تحمل نکرد و احادیث توحیدی امام باقر (ع) را بعد از رحلت ایشان در بیابان چاه می‌کند و به چاه می‌گفت تا تخلیه روانی شود. مگر عمر شریف رسول خدا (ص) چقدر بود که ریز فلسفه و عرفان در قالب وحی ارسال می‌شد؟ پس این آقایان هنوز علت نزول وحی را درک نکرده‌اند! به این شکل دستاوردهای نانوتکنولوژی و میکروبیولوژیکی همه نجس هستند چون صریحاً اسمشان در وحی نیامده!

عرفان و سیروسلوک اموری باطنی هستند؛ یعنی برمی‌گردند به عالم روح. قلب صنوبری حقیقتی بسیار ناشناخته از قلب حقیقی است. وقتی می‌گوییم امری معنوی است یعنی حتماً نباید دیده شود تا با برهان و استدلال ثابتش کنی. کجا را می‌خواهی بگردی تا خدا را پیدا کنی؟ اصلاً تا حالا دنبال خدا گشته‌اند؟ کجاها را گشته‌اند؟ همین تلنگر که جایی خالی از خدا نیست حرکتش در قلب است. آیا می‌خواهی قلبت را بشکافی تا ببینی؟ همه شاگردان واقعی مرحوم قاضی (ره) و همه شاگردان واقعی سید هاشم حداد (ره) به‌اندازه وسع و ظرفیتی که داشتند از وجود استاد بهره بردند که غیر از این, نقص ولی خداست که مرحوم قاضی و حداد (ره) مبرا از این استنتاجات من و تو هستند. ما همواره اسیر اوهام و خیالات و تخیلات خودساخته و پرداخته هستیم؛ و حالا که علامه طهرانی (ره) نیست و علی‌الظاهر برای خودشان خلیفه‌ای مشخص نکردند باید چکار کنیم؟ با وجود اطلاع از بعضی حالات حضرت علامه (ره) مطلبی ذکر نمی‌کنیم که ناخواسته هیزمی روشن نکرده باشیم اما یقین داریم هنوز هستند صاحب نفسانی از طریق معرفت نفس که در بین ما حاضرند و به‌واسطه سید قاضی و سید حداد (ره) دستگیری می‌فرمایند و البته که اگر فرد مستعد نباشد و برایش هدایت خاصه الهی مقدر نشده باشد و دستش به ولی کامل مکمل برسد بی‌بهره خواهد ماند کما اینکه آن عالم ربانی می‌فرمود: من خانه به خانه آخوند ملاحسینقلی همدانی (ره) بودم ولی در کلاس‌هایش شرکت نمی‌کردم و حالا پشیمانم. استاد کسی است که افسار نفس تو را در دست می‌گیرد و از پستی و بلندی‌ها و عقبه‌های سرزمین نفس عبور می‌دهد. حتی ممکن است تو چیزی نفهمی ولی او به‌واسطه رسالتی که دارد کار خودش را می‌کند. کتاب توحید علمی و یقینی که مکاتبات مرحوم سید احمد کربلایی و مرحوم اصفهانی (ره) است را باید دقیق خواند تا فهمید هرکس خدا را به احدیت و واحدیتش خواند خدا در اعلی مرتبه او را فاتح میدان می‌کند. ما در خیابان‌ها و کوچه‌ها دنبال سید هاشم حداد (ره) می‌گردیم درحالی‌که سید هاشم (ره) منتظر ما مانده تا ما حقیقتاً قدمی به سمتش برداریم . علامه طهرانی (ره) وقتی به اشاره حق و وساطت آیت‌الله قوچانی (ره) به مغازه آهنگری حضرت آقای حداد (ره) رفت می‌دانید چه گفت؟ آمده‌ام یک نعل هم به‌پای من بزنی” وقتی برای آخرین بار بعد از عارضه علامه را به بیمارستان می‌بردند خودش در همان حال با یک تبسم معنی‌دار می‌فرمود: به عزت و شرف لااله الا الله بلند بگو لااله‌الاالله”. همه‌ عالم و آدم می‌آیند تا فقط یک‌بار از سویدای دل و با بینشی حقیقی بگویند: لااله‌الاالله الا الله

به روح حضرت سید هاشم حداد (ره) و مرحوم حضرت علامه طهرانی (ره) الفاتحه مع الصلوات

لینک کوتاه : https://www.komeily.com/?p=122