11 ژوئن, 2018

کد مطلب : 19583

متن بیانات

جلسه ششم شرح دعای افتتاح استاد کمیلی

بعضی از شرکت در مجالس دعا نفرت دارند اندکی پس از نشستن بلند می‌شوند و می‌روند. نمی‌توانند صدای قران را بشنوند. نمی‌توانند در روضه یا جایی که مقدس است بنشینند. آن‌قدر به دنیا آلوده شده‌اند که نفرت دارند. شما چقدر باید شاکر خدا باشید که دوست دارید در این مجالس بنشینید!

بیانات استاد معظم و مکرم حضرت آیت الله کمیلی خراسانی

در شرح دعای شریف افتتاح (بخش ششم) در شب ششم ماه مبارک رمضان ۱۴۳۹

متن عربی: الْحَمْدُ لِلَّهِ خَالِقِ الْخَلْقِ بَاسِطِ الرِّزْقِ فَالِقِ الْإِصْبَاحِ ذِی الْجَلالِ وَ الْإِکْرَامِ وَ الْفَضْلِ وَ الْإِنْعَامِ. الَّذِی بَعُدَ فَلا یُرَی وَ قَرُبَ فَشَهِدَ النَّجْوَی تَبَارَکَ وَ تَعَالَی الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی لَیْسَ لَهُ مُنَازِعٌ یُعَادِلُهُ وَ لا شَبِیهٌ یُشَاکِلُهُ وَ لا ظَهِیرٌ یُعَاضِدُهُ قَهَرَ بِعِزَّتِهِ الْأَعِزَّاءَ وَ تَوَاضَعَ لِعَظَمَتِهِ الْعُظَمَاءُ فَبَلَغَ بِقُدْرَتِهِ مَا یَشَاءُ. الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی یُجِیبُنِی حِینَ أُنَادِیهِ وَ یَسْتُرُ عَلَیَّ کُلَّ عَوْرَهٍ وَ أَنَا أَعْصِیهِ وَ یُعَظِّمُ النِّعْمَهَ عَلَیَّ فَلا أُجَازِیهِ فَکَمْ مِنْ مَوْهِبَهٍ هَنِیئَهٍ قَدْ أَعْطَانِی وَ عَظِیمَهٍ مَخُوفَهٍ قَدْ کَفَانِی وَ بَهْجَهٍ مُونِقَهٍ قَدْ أَرَانِی فَأُثْنِی عَلَیْهِ حَامِدا وَ أَذْکُرُهُ مُسَبِّحا

بسم الله الرحمن الرحیم و صلی الله علی محمد و اله الطاهرین

بیانات استاد معظم و مکرم حضرت آیت الله کمیلی خراسانی حفظه الله در شرح

دعای شریف افتتاح در شب ششم ماه مبارک رمضان

شناسائی خدای معبود

الْحَمْدُ لِلَّهِ خَالِقِ الْخَلْقِ بَاسِطِ الرِّزْقِ فَالِقِ الْإِصْبَاحِ ذِی الْجَلالِ وَ الْإِکْرَامِ وَ الْفَضْلِ وَ الْإِنْعَام. در شب‌های گذشته فَالِقِ الْإِصْبَاحِ را در بند «الْحَمْدُ لِلَّهِ مَالِکِ الْمُلْکِ مُجْرِی الْفُلْکِ مُسَخِّرِ الرِّیَاحِ فَالِقِ الْإِصْبَاحِ» شرح نمودیم. در این بند نیز مجدد «فَالِقِ الْإِصْبَاحِ» را می‌خوانیم. که همان معنای سوره فلق «قل اعوذ برب الفلق» است. فالق و فلق به مفهوم سپیدی دم صبح است. اوست که سپیدی صبح را در دل تاریکی منفجر می‌کند و فجر طالع می‌شود.

«الْحَمْدُ لِلَّهِ خَالِقِ الْخَلْقِ»، شکر خدایی را که مخلوقات را آفریده است. «بَاسِطِ الرِّزْقِ»، روزی دهنده است. «فَالِقِ الْإِصْبَاحِ»، صبح را او می‌آورد. «ذِی الْجَلالِ وَ الْإِکْرَامِ»، صاحب جلالت و کرم است. «وَ الْفَضْلِ وَ الْإِنْعَامِ»، فضل و انعام و نعمت همه از اوست. تمامی این‌ها کلماتی توحیدی است که شما را به جانب توحید سوق می‌دهد تا خداوند را در یاد داشته باشید. «الَّذِی بَعُدَ فَلا یُرَی وَ قَرُبَ فَشَهِدَ النَّجْوَی»، همانطوری که درباره حضرت علی علیه السلام گفته‌ شده است ایشان مجموعه‌ای از صفات متضاد بودند. « هُو البکاءُ فِی المِحرابِ لَیلاً. هُو الضَحَّاک إذا اشتدَّ الضّرابُ »، او شب هنگام در محراب عبادت به پیشگاه خدا، سخت گریان و هنگام شدّت جنگ با دشمنان، خندان بود یعنی این‌چنین جمع بین اضداد داشتند.

ذات مقدس خدا نیز این‌گونه است. از یک سو بعید و از سوئی دیگر قریب است. چون به چشم سر او را نمی‌توان دید از ما بعید است و رؤیت نمی‌شود اما از این جهت که با چشم دل او را می‌توان دید، نزدیک است. «وَ قَرُبَ فَشَهِدَ النَّجْوَی»، آن‌قدر نزدیک و نزدیک می‌شود که شاهد نجوی و راز و نیاز پنهانی و درونی شما است. «تَبَارَکَ وَ تَعَالَی الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی لَیْسَ لَهُ مُنَازِعٌ یُعَادِلُهُ»، بخش بزرگی از دعای افتتاح در خصوص شناسایی و معرفی خدای معبود است.

اگر به دنبال خداشناسی هستیم با همین کلمات و اوصاف می‌توانیم خدا را بشناسیم. حمد خدایی را که «لَیْسَ لَهُ مُنَازِعٌ یُعَادِلُهُ»، هیچ منازعی ندارد. اگر بشر منازعی دارد که با او نزاع و مقابله و حسادت می‌کند اما خدای یکتا و فرد است و هیچ منازعی که با او مقابله کند ندارد. «وَ لا شَبِیهٌ یُشَاکِلُهُ»، این در تعریف قدرت و در تعریف خدای عظیم و بزرگ است که این‌گونه نیز است. «وَ لا شَبِیهٌ یُشَاکِلُهُ»، خداوند هیچ شبیه و نظیری ندارد.

در سوره توحید نیز «و لم یکن له کفوا احد» را می‌خوانیم. کفو یعنی شبیه و نظیر ندارد. «وَ لا ظَهِیرٌ یُعَاضِدُهُ»، در مفهوم ظهر این‌که می‌گویند مؤمن ظهر مؤمن است، یعنی مؤمن پشت مؤمن است و کمکیار اوست. آیا خدا ظهیر دارد یعنی یک شخصی دارد که از او کمک می‌گیرد! اگر چنین خدایی باشد که قابل پرستش نیست! «وَ لا ظَهِیرٌ یُعَاضِدُهُ» ظهیر و معینی که او را کمک دهد ندارد چون اصلاً نیازی ندارد. «قَهَرَ بِعِزَّتِهِ الْأَعِزَّاءَ» آن‌هایی که اهل عزت بودند مقهور عزتش شدند.

مرحوم قمی از آقا امیر المؤمنین در خطبه عید فطر در انتهای مفاتیح جمله‌ « تَعَزَّز بِالبَقاء و ذَلَّل خلقه بالموت و الفناء» را آورده است. بقای سرمدی و ابدی مخصوص خداست و این عزتی برای اوست. در مقابل، ذلت برای خلق اوست! و خلق او از هر نوع مخلوقی که باشند به فنا و نابودی محکوم هستند. حال در این دعا نیز می‌خوانیم که خداوند به وسیله عزتش تمامی آن‌هایی را که در دنیا دارای عزتی بودند از طریق مردن و اجرای احکام تقدیری که بر آن‌ها تقدیر کرده مقهور کرد. «وَ تَوَاضَعَ لِعَظَمَتِهِ الْعُظَمَاءُ»، عظیمان بزرگی خواه از ملائکه، جن یا بشر یا هرچه که می‌خواهند باشند برای عظمتش سر فرود می‌آوردند. «فَبَلَغَ بِقُدْرَتِهِ مَا یَشَاءُ»، تمامی این‌ها که ذکر شد برای بیان قدرت الهی است. لذا در انتها می‌فرماید: «فَبَلَغَ بِقُدْرَتِهِ مَا یَشَاءُ». یعنی خداوند در توانایی و قدرت به آن‌جایی که می‌خواست برسد، رسید.

امکان یاد نمودن خداوند در تمامی امکنه‌ها و ازمنه‌ها

«الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی یُجِیبُنِی حِینَ أُنَادِیهِ وَ یَسْتُرُ عَلَیَّ کُلَّ عَوْرَهٍ وَ أَنَا أَعْصِیهِ»، خداوند را در هر کجا که بخوانید حاضر و ناظر است. او جای مخصوصی ندارد. شما اگر بخواهید رییس جمهوری را ببینید، می‌بایست چقدر واسطه بگذارید تا به ملاقاتش که در یک مکان خاصی است بروید. ولی خداوند این‌گونه نیست. خدا حاجب، دربان و نگهبان ندارد.

خدا جا و مکان مخصوصی ندارد. شما در رختخواب یا بیت الخلا نیز می‌توانید خدا را یاد کنید. یعنی در هر جائی می‌توانید خداوند را یاد کنید. هرچند خوب است که انسان یک امکنه مقدسه و یا ازمنه مقدسه را انتخاب کند. ولی اگر برایش میسور نشد می‌تواند در هر جائی که بخواهد با خدا حرف بزند و گفتگو کند. «یُجِیبُنِی حِینَ أُنَادِیهِ»، هر کجا که بخوانمش اجابت می‌کند. در شب‌های گذشته در خصوص اجابت توضیح داده شد. اجابت به این مفهوم نیست که تصور کنیم مثلاً اگر حاجتی را بخواهیم، خداوند می‌بایست دعایمان را مستجاب کند و اگر بخواهیم مستجاب الدعوه شویم حتماً باید آن حاجت روا شود! خیر این‌گونه نیست! «یُجِیبُنِی حِینَ أُنَادِیهِ»، اجابت او به مفهوم حضورش است.

یعنی حضور خداوند را در دلتان درک کنید، با او بتوانید حرف بزنید و غفلت و نفرت شما را نگیرد. بعضی از مجالس دعا نفرت دارند اندکی پس از نشستن بلند می‌شوند و می‌روند. نمی‌توانند صدای قران را بشنوند. نمی‌توانند در روضه یا جایی که مقدس است بنشینند. آن‌قدر به دنیا آلوده شده‌اند که نفرت دارند. شما چقدر باید شاکر خدا باشید که دوست دارید در این مجالس بنشینید! طول بدهید و زود خسته نمی‌شوید و می‌خواهید که برایتان بیشتر از محبوب بگویند! این خیلی خوب است و نشان دهنده محبت است. نشانه محبت این است که بیایند و از محبوب شما ذکر کنند و شما نیز خوشتان بیاید. «الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی یُجِیبُنِی حِینَ أُنَادِیهِ» لذا اجابت به مفهوم توجه خداوند به دل شما است که می‌توانید با او حرف بزنید. «وَ یَسْتُرُ عَلَیَّ کُلَّ عَوْرَهٍ وَ أَنَا أَعْصِیهِ» تمامی معایبم را می‌پوشاند در‌ حالیکه من معصیت‌کارم و می‌توانست به خاطر سرپیچی و نافرمانی مرا رسوا کند اما نمی‌کند! «وَ یُعَظِّمُ النِّعْمَهَ عَلَیَّ فَلا أُجَازِیهِ» به من نعمت‌های بزرگی را می‌دهد و می‌بایست سپاسگزار این همه نعمت باشم و اگر کفران و ناشکری از من می‌بیند، مرا مؤاخذه و مجازات نمی‌کند.

یاداوری مهربانی‌های خداوند در زمان حیات

«فَکَمْ مِنْ مَوْهِبَهٍ» سپس در این قسمت یک به یک مهربانی‌های خداوند منعم و مهربان درباره من بیان می‌شود. می‌فرماید: «فَکَمْ مِنْ مَوْهِبَهٍ هَنِیئَهٍ قَدْ أَعْطَانِی» انسان در زندگی‌اش مطالعه و تفکر کند که در کجاها دست خدا را در کارهایش دیده است، کجاها خداوند نسبت به او بخشش خوبی کرده است . این‌ها را در نظرش بیاورد. گاهی اوقات می‌بینیم که خداوند گره انسان را از جایی که انتظارش را ندارد، می‌گشاید و به او از نعمت‌های غیر مترقبه‌اش عطا می‌کند که این‌ها جای سپاس است. انسان این خاطرات را به خاطر آورد و ببیند و برگردد و محاسبه کند.

چقدر خوب است که انسان تصادفی را که قرار بوده پیش بیاید و نیامده، بلایی را که از آن نجات یافته و یا مشکل یا گرفتاری‌ که حل شده در همان ساعت بنویسد، وقتی که نوشت بنشیند و به خداوند بگوید که خدایا فلان روز با من این‌چنین کردی، من این‌گونه از تو دیدم لذا این سبب تقویت محبت و دوستی می‌شود.

شما چگونه از بین افراد بشر دوستی را انتخاب می‌کنی؟ وقتی که دوستت به تو دوستی کند شما نیز دوستش داری. ما که می‌خواهیم دوستی خدا را در دلمان ایجاد کنیم می‌بایست این موهبت‌ها را به یاد آوریم و در محضر خدا آن را یادآوری کنیم. «وَ عَظِیمَهٍ مَخُوفَهٍ قَدْ کَفَانِی» همانطور که دعای افتتاح آن‌ها را به ما یادآوری می‌کند که می‌فرماید خدا چه امور هولناکی بوده که مرا کفایت دادی، چه سختی‌ها و خطراتی که از من دفع نمودی. انسان برگردد و این خاطرات را به یاد آورد.

حتماً در زندگی هر فردی چنین مواردی بوده است که در این دعا اینگونه می‌خوانیم. ولی ما غافلیم! ممکن است احسان پدر و عمو و دائی را در خاطر داشته باشیم ولی آنچه را که خداوند تفضل نموده را از خاطر ببریم. «وَ بَهْجَهٍ مُونِقَهٍ قَدْ أَرَانِی»، در زندگی من شادمانی‌هایی بوده که خداوند آن‌ها را برای من پیش آورده است که می‌بایست این‌ها را یاد کنم. این سبب چه می‌شود؟ «فَأُثْنِی عَلَیْهِ حَامِدا» که من حمد و سپاس او را به جای آورم «وَ أَذْکُرُهُ مُسَبِّحا» و او را با تسبیح یاد کنم. اکنون چند مرتبه با یکدیگر می‌گوئیم: «الحمدلله فَأُثْنِی عَلَیْهِ حَامِدا وَ أَذْکُرُهُ مُسَبِّحا سبحان الله». صلوات بر محمد و آل محمد.

لینک کوتاه : https://www.komeily.com/?p=19583

مطالب مشابه

مجموعه سخنرانی‌های آیت الله کمیلی خراسانی «حفظه الله» در ماه ذی القعده

بسته صوتی شرح کوتاه ادعیه روزانه ماه مبارک رمضان

آشنایی با آرا و اندیشه‌های آیت‌الله محمدصالح کمیلی خراسانی؛ پیوند فقه، عرفان و حماسه(PDF)

توصیه حضرت آیت الله کمیلی برای حل مشکل جامعه اسلامی و مردم

بسته صوتی شهادت حضرت امام کاظم «علیه‌السلام»

در باب تفاوت عرفان و تصوف

راه رسیدن به عشق الهی

بیانیه حضرت آیت اللّٰه کمیلى در محکومیت اغتشاشات دى ماه ۱۴۰۴ و لزوم حمایت از رهبرى

شریعت و فرقه های نوظهور

سخنرانی‌های آیت الله کمیلی خراسانی «حفظه الله»-فاطمیه ۱۴۴۵ و ۱۴۴۶

نظرات

کلام استاد

کلیپ صوتی

زیارت و دیدار حضرت صاحب الزمان (عج)

ویژه نامه

امام رضا علیه السلام، نماد فضیلت‌ها

تقویم سلوکی

اعمال ماه ذی القعده

مناسبات ماه ذی القعده

ماه ذى القعده ، نخستین ماه ازماههاى حرام است که در آنها جنگ، حتّى با دشمنان اسلام حرام است; مگر این که جنگ برمسلمین تحمیل شود (سه ماه دیگر از ماههاى حرام، ذى الحجّه، محرّم و رجب است) آتش بس در این چهار ماه وسیله اى براى آرامش جامعه و توفیق براى حجّ وعبادت، حلّ مشکلات اقتصادى و بازنگرى در امر جنگ و یافتن نقطه پایان براى آن و سپس مرهم نهادن بر زخم هاى جانکاه ناشى از آن است. ماهى است که زوّار خانه خدا از اطراف و اکنافِ جهان به سوى خانه خدا حرکت مى کنند، گروهى به مدینه مى روند و قبر پیغمبر اکرم(صلى الله علیه وآله) و قبور ائمّه هدى(علیهم السلام) را زیارت مى کنند و آثار تاریخى که در جاى جاى این خاستگاه اسلامى وجود دارد را مى بینند و غرق لذّات روحانى مى شوند (هرچند نابخردان و جاهلان، بسیارى از این آثار عظیم و گرانقدر را از میان برده اند) گروه دیگرى راهى مکّه مى شوند و با انجام مناسک «عمره تمتّع» در انتظار مراسم بزرگ عبادى سیاسى حج مى نشینند و با طواف کعبه و شرکت درصفوف پرشکوه جماعت، روح و جانشان را تازه مى کنند . سیّد بن طاووس در فضیلت این ماه مى گوید: «ماه ذى القعده ماهى است که به هنگام شدّت و گرفتارى، زمان خوبى براى دعاست، و براى رفع ظلم و ستم و دعا بر ضد ظالم مؤثّر است. همچنین مى گوید: «این ماه «ماه اجابت دعاها» نامیده شده است; لذا باید اوقاتش را غنیمت شمرد و در آن روزه حاجت گرفت.