شرح دعای مکارم الاخلاق توسط آیت الله کمیلی خراسانی (بخش دوم)

بسم الله الرحمن الرحیم

بخش دوم شرح دعای شریف مکارم الاخلاق حضرت آیت الله کمیلی خراسانی

 «اللّهُمَ وَفِّر بِلُطفِکَ نِیَّتی و صَحِّح بِما عِندَکَ یَقینی»

تفاوت دعای مأثور و  غیر مأثور

دعای شریف مکارم الاخلاق در کتب صحیفه سجادیه و مفاتیح الجنان آمده است. اصل انشاء این دعا از امام زین العابدین، امام سجّاد علیه السّلام است. دعا بر دو قسم است، دعای مأثور و دعای غیر مأثور. آنچه که از «اهل بیت» وارد شده «مأثور» است و آنچه که به زبان «دیگران» آمده «غیر مأثور» است.

انسان در اثر قرب‌های معنوی بسیار به خدا نزدیک می‌شود.

علی ابن طاووس که یکی از اجلّه علما و یکی از اجلّه اهل مراقبه است هر کجا که در کتابش کلمه اَلله آمده است می‌گوید جَلّ جَلالُه عَظُمَ شَأنُه. چطور وقتی شما اسم آقا امیرالمؤمنین را می‌آورید علیه السّلام می‌گویید و یا اسم امام حسین را با سلام الله علیه همراه می‌سازید، ایشان برای خداوند نیز تعظیم و تجلیل می‌فرمود. همین جوری اسم خدا را بر سر زبان نمی‌آورد. پشت سرش می‌گفت خدایی که با جلالت است، خدایی که با عظمت است. در بین علما معروف بوده که ایشان اهل مراقبه، اهل مکاشفه و اهل تشرّف خدمت امام زمان بوده است. ایشان در کتابی که برای فرزندشان مرقوم فرموده‌اند، آورده‌اند که پسرم اگر حاجت یا درخواستی داشته باشی اگر می‌خواهی خدمت امام زمان برسی یا اینکه بخواهی یک توقیعی از توقیعات آن حضرت به دستت برسد ]توقیعات، نامه‌هایی است که حضرت زیرش توقیع و امضا می‌کرده و با نوشتار و دست‌خط حضرت صادر می‌شده است. از این توقیعات شیخ مفید و نواب اربعه که سفرای امام زمان بوده‌اند و قبر مطهرشان در بغداد است نیز داشته‌اند. انسان قبل از عزیمت به کشوری خوب است که مطالعه‌ای در مورد آن کشور داشته باشد. این جهانگردان قبل از عزیمت به کشوری ابتدا به سراغ کتاب‌هایی که در مورد کشور مقصد نوشته شده است می‌روند. از لحاظ جغرافیایی، تاریخی و باستانی معلومات و تصاویری که موجود است، مطالعه می‌کنند. حالا برخی از این زوّار ایرانی نیز راجع به عراق مطالعه می‌کنند. امام‌زاده‌های عراق را مطالعه می‌کنند. مثلا حِلّه مانند نجف یک حوزه علیمه بوده است. علمای حِلّه را می‌خوانند. نواب اربعه را می‌خوانند. در مورد سلمان و حذیفه و جابر انصاری که مراقد مطهرشان در کنار یکدیگر و در نیم ساعتی شهر بغداد است، می‌خوانند. این شهر به نام مدائن معروف است و به آن سلمان پاک نیز می‌گویند. خوب حالا عده‌ای در آنجا افرادی را دارند و یا روحانی کاروانشان شخصیتی است که قبلاً رفته و اینها را دیده است. معمولاً کاروان‌های حج و زیارت به علت ضیق وقت نمی‌برند. اما کاروان‌هایی که به صورت آزاد هستند چون وقت بیشتری دارند، می‌برند. بعضی از شاگردان ما نیز برای ما نوشته‌اند که در بغداد چهار نایب خاص امام زمان را زیارت نموده‌اند. حال منظور این است که برای آن‌ها نیز توقیعاتی از ناحیه مقدس امام زمان می‌آمده[ دو رکعت نماز بخوان، سپس زیر سجاده آنجا که مهر است کاغذی را می‌بینی که از ناحیه امام زمان توقیع شده است. حالا شما ببینید که این شخصیت چقدر مورد قبول امام زمان بوده است. خودش قبلاً تجربه کرده و تشرّف داشته که این‌گونه به فرزندش تعلیم می‌فرماید. این مسئله چگونه محقق می‌شود؟ می‌بایست انسان تفکر کند در این‌که چگونه می‌شود که یک آدم این‌گونه به خدا نزدیک می‌شود. چگونه می‌شود که این‌گونه به اولیاء الله نزدیک می‌شود؟ چگونه شخصی این قدر به امام زمان نزدیک می‌شود که صدای آقا را می‌شنود، شخص آقا را در بیداری و رویا می‌بیند. انسان به کجا می‌رسد که این‌گونه می‌شود. این در اثر همان قرب‌های معنوی است که در این دعا به آن اشاره می‌شود.

آیا قصد قربت برای انجام همه امور لازم است؟

«اللّهُمَ وَفِّر بِلُطفِکَ نِیَّتی»، خدایا از تو می‌خواهم که نیت من، نیت باز، وسیع و دایره بزرگی داشته باشد. نه این‌که دایره آن کوچک باشد. حالا این خودش یک معنایی دارد. چطور می‌شود که آدم بتواند کیفیت عمل را با نیت وسیع بالا ببرد. مسئله نیت ریشه یک عمل است. «الاعمال بالنیات». اگر انسان، نیتش کاملاً خالص و پاک برای خدا نباشد ولو یک قسمت، همین نمازی که می‌خوانی اگر یک قسمتش یک الله اکبرش برای غیر خدا باشد نماز باطل می‌شود. چون ریا و تظاهر می‌شود. اگر در وضو تظاهر کنی یا در چیزی که مربوط به عبادت است تظاهر کنی، خللی در اصل نیت ایجاد می‌شود. پس همان‌طور که شروع در عمل احتیاج به نیت قربت دارد، استمرار این عمل تا به آخر مشروط به آن است که باید برای خدا باشد. چون عمل، «عمل قربی» و « عمل عبادی» است. ولی یک زمان هم عمل، عملی عبادی نیست. به عنوان مثال فردی که می‌خواهد خانه‌اش را بفروشد حتماً باید قصد قربت نماید؟ انجام معاملات به قصد قربت مشروط نیست. در عبادات است که قصد قربت شرط است. ولی از نظر سیر و سلوک گفته‌اند که شخص سالک می‌بایست در تمامی حرکات، سکنات، افعال و اعمال خود دارای نیت و قصد قربت باشد. مثلاً اگر می‌خواهد ورزشی انجام بدهد، پیاده‌روی نماید، بنشیند، بایستد، معامله‌ای انجام دهد و … همه را باید برای خدا انجام دهد. در این صورت این‌ها عبادت می‌شود. عبادت فقط نماز و روزه نیست. شما هر عملی را که برای خدا انجام دادی عبادت محسوب می‌شود. این هم که امام زین العابدین علیه السلام می‌فرمایند « وَفِّر بِلُطفِکَ نِیَّتی» که نیت مرا وسیع و بزرگ گردان، یعنی این محصور به عبادات نباشد و در معاملات و جاهای دیگر نیز ورود پیدا کند به نحوی که همیشه در هر حرکتی رضای خدا را ببیند. و در هر کاری قصد قربت نماید.

اثار یاد مرگ در زندگی

در جمله دیگر دعا آمده است «و صَحِّح بِما عِندَکَ یَقینی». و به وسیله آنچه در نزد توست یقینم را تصحیح نما. مقصود از این مطلب چیست؟ گاهی اوقات مرتبه یقین یک مرتبه ضعیف است که نیازمند بالا بردن کیفیت یقین و باور ما است. برای مثال به تشییع کنندگان جنازه توجه بفرمایید. ما به چشم خود می‌بینیم و تشییع می‌کنیم ولی بنده از شما سؤال می‌کنم که حقانیت مرگ را چه میزان درک نموده‌ایم؟. چقدر مرگ را در خودمان پیاده‌سازی نموده‌ایم؟. چقدر باورمان آمده است که ما نیز می‌میریم؟ اگر این باور و یقین بسیار بود که آثاری داشت! یکی از آثارش نوشتن وصیت نامه بود. آیا وصیت فقط برای افرادی است که پیر صد ساله شده‌اند؟ آیا وصیت برای افرادی است که قاصد مرگ به سمتشان آمده و علایم مرگ یکی پس از دیگری در بدنشان آشکار شده؟ شما الان ببینید جوان‌هایی که جبهه می‌رفتند مگر همه‌شان یقین داشتند که شهید می‌شوند. بسیاری از آن‌ها برگشتند. ولی به واسطه داشتن خلوص نیت و سازندگی اخلاقی و معنوی، می‌گفتند از کجا معلوم شاید همین ساعت مرگ به سراغمان آمد. مخصوصاً در اخر الزمان می‌گویند که حوادث بسیار می‌شود و اتفاقات ناگوار پیش می‌آید. در روایتی خواندم که مؤمن می‌بایست همیشه وصیت نامه همراهش باشد. همانند کارت ملی و شناسنامه می‌بایست در جیبش باشد. توجه نمودید! به گونه‌ای که مدام آن را بگشاید و بخواند و تعجب نماید و در یاد مرگ باشد. در اثر بسیار شدن یاد مرگ، به دنبال پرداخت نمودن خمس و وجوهات شرعیه خواهد رفت. کارهایش را سر و سامان می‌دهد. مدام وام روی وام نمی‌گیرد. مدام از افراد مختلف قرض نمی‌گیرد و ضامن افراد بسیار نمی‌شود. شما می‌دانید که اگر ضامن شدید می‌بایست در صورت عدم پرداخت، خودتان پرداخت نمایید. شما خودت روز اول گفتی که من ضامن شدم تا بجای تو پرداخت نمایم. ضمانت یک عقد شرعی است. بالاخره اگر روزی سراغت آمدند چرا می‌روی سراغش و وی را آزار و اذیت می‌دهی. شما خودت روز اول گفتی که من ضامن هستم یا نباید ضامن می‌شدی یا اگر ضامن شدی می‌بایست تا آخرش بایستی. مدام ضامن افراد مختلف می‌شوند و بعد بانک‌ها می‌آیند دنبالشان و می‌گویند نداریم. یا ضامن زندان افتاده و یا آن فرد.

انسان می‌بایست با بصیرت گام بردارد.

خلاصه انسان می‌بایست با بصیرت گام بر دارد. ببیند آیا می‌تواند این کار را انجام بدهد. اگر نمی‌تواند و ممکن است بعدها برای او مشکلاتی را ایجاد نماید نپذیرد. یکی از مسایل، قرض زیاد و وام زیاد است. اینکه فلان جا وام می‌دهد، برویم بگیریم. بعضی‌ها مدام قرض می‌گیرند و قرض روی قرض می‌شود. این یک بار سنگین است. دِین است. دِین مسئولیت آور است. حق النّاس است. به این مسائل توجه نمی‌کنند، سپس چون نمی‌توانند پرداخت نمایند سراغ ضامن می‌روند و مشکلاتی ایجاد می‌شود. انسان می‌بایست به اندازه گلیم خود پایش را دراز نماید. مدام طمع نورزد. مدام در فکر رقابت که فلانی چه دارد و چه ندارد نباشند. مخصوصاً خانم‌ها صدای ما را گوش کنند. اینکه می‌روند در این خانه‌ها و می‌بینند او چه زندگی‌ و چه مبلی دارد سپس می‌آید و به شوهرش می‌گوید که ما چه کم از فلانی داریم. ما نیز می‌بایست این‌طور و آن‌طور باشیم. لذا این جهاتی که به آن اشاره شد یک جهاتی است که رعایتش بسیار واجب و لازم است.

 

نشست منطق الگوی فقهی اخلاقی کارگزاران سالک در دولت اسلامی
به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی حضرت آیت‌الله کمیلی نشست علمی «منطق الگوی فقهی اخلاقی کارگزاران سالک در دولت اسلامی» با حضور حضرت آیت‌الله کمیلی خراسانی، رئیس...
سخنرانی آیت الله کمیلی خراسانی به مناسبت ارتحال شیخ محمد صادق کمیلی
بسم الله الرحمن الرحیم روح ملکوتی حجت الاسلام و المسلمین حاج شیخ محمد صادق کمیلی «رضوان الله تعالی علیه» اخوی بزرگوار حضرت آیت الله کمیلی...
شیخ محمد صادق کمیلی محصل خراسانی به لقای معبود شتافتند.
انا لله و انا الیه راجعون بسمه تعالی با تالم روحی و تسلیم در پیشگاه الهی، به اطلاع دوستان می‌رساند برادر گرانقدر حضرت استاد، حضرت...
دعا جهت سلامتی کامل حجت الاسلام و المسلمین حاج شیخ محمد صادق کمیلی
متن درخواست آیت الله کمیلی خراسانی برای دعا، جهت سلامتی کامل حاج شیخ محمد صادق کمیلی   هو الشافی برادر اینجانب حجت الاسلام و المسلمین...
دفع ویروس کرونا
بسم الله الرحمن الرحیم حضرت آیت الله کمیلی خراسانی روز پنج‌شنبه مورخ ۲۹ اسفندماه ۱۳۹۸ ( مصادف با ۲۴ رجب ۱۴۴۱ ه.ق.) جهت دفع بیماری...
اطلاعیه مراسم برگزاری جشن ولادت بانوی دو عالم
بسم الله الرحمن الرحیم اطلاعیه مراسم برگزاری جشن ولادت بانوی دو عالم به اطلاع می‌رساند مراسم جشن میلاد بانوی دو عالم حضرت فاطمه زهرا «سلام...
پیام حضرت آیت اللّه کمیلی خراسانی در سی و هشتمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی
  پیام حضرت آیت اللّه کمیلی خراسانی در سی و هشتمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی بسم اللّه الرحمن الرحیم   تحقق حکومت الهی و اهتزاز...
آغاز سفر تبلیغی حضرت آیت الله کمیلی خراسانی به کشور سوئیس
بسم الله الرحمن الرحیم آغاز سفر تبلیغی آیت الله کمیلی خراسانی به کشور سوئیس آیت‌الله کمیلی خراسانی روز یک‌شنبه مورخ ۲۰ بهمن‌ماه ۱۳۹۸، برای انجام...
اطلاع‌رسانی در خصوص زمان و مکان برگزاری جلسات دهه دوم فاطمیه
بسم الله الرحمن الرحیم اطلاع‌رسانی در خصوص زمان و مکان برگزاری جلسات دهه دوم فاطمیه ۱۴۴۱ ه.ق به اطلاع همراهان گرامی می‌رساند به حول و...