برشی از کتاب اخلاق اهل بیتی

القائات شیطان و درمان حسد

مراد از حسد ظاهری آن است که انسان در ظاهر تحریک می‌شود و جنایت و اذیت و آزاری را در حق مسلمانی انجام می‌دهد. مراد از حسد باطنی آن است که به مرحله ظهور و بروز نرسد.

القائات شیطان و درمان حسد

« اللَّهُمَّ اجْعَلْ مَا یلْقِی الشَّیطَانُ فِی رُوعِی مِنَ التَّمَنِّی وَ التَّظَنِّی وَ الْحَسَدِ ذِکْراً لِعَظَمَتِکَ، وَ تَفَکُّراً فِی قُدْرَتِکَ، وَ تَدْبِیراً عَلَى عَدُوِّکَ، ..{۱}

اى خداوند! هر‌ آرزو ‌و‌ گمان ‌و‌ حسد که‌ اهریمن در‌ دل من‌ افکند تو‌ ‌آن را‌ به‌ ذکر عظمتت ‌و‌ تفکر در‌ قدرتت ‌و‌ تدبیر بر‌ ضد دشمنت بدل نما…»

در این فقره دعا، سه نمونه از القائات شیطان ذکر شده است:

۱٫ تمنی

مراد از تمنی، آرزوهای بلندی است که انسان در عقل و فکرش می‌گذراند. این آرزوها را «طول الاَمَل» هم می‌گویند. یکی از مهم‌ترین راه‌های علاج طول الامل، یاد مرگ است. کسی که باور کند ممکن است هر آن و لحظه‌ای قبض روح بشود، طبعاً آرزوهایش کم می‌شود.

۲٫ تظنی

مراد از تظنی ظن و گمان است. ظن به دو قسم حسن ظن و سوء ظن تقسیم می‌شود، اما تظنی در این‌جا، سوءظن است و شامل حسن ظن نمی‌شود. بدگمانی، بدبینی، بدشنیدن و بددیدن کارهایی است که از طرف شیطان القا می‌شود. افرادی که به مرض بدگمانی دچار می‌شوند، درباره برخی از رفتارها و گفتارهای دیگران، ساعت‌ها فکر می‌کند که چرا چنین گفت؟ حتما مرادش آن بود که من باید برای مقابله با او چنین و چنان کنم و این‌ها همه‌، القائات شیطانی است.

۳٫ حسادت

حسد، به معناى آرزوىِ از بین رفتن نعمت‌ها و داشته‌هاى دیگران است. حسود شدن ‌هم القائی از ناحیه شیطان است. چرا باید فلانی از من بهتر باشد؟ چرا من جلو نیفتادم؟ وقتی شیطان از طریق این سؤالات متعدد بر ما نفوذ کرد، آرام آرام، عامل حسد در نفس انسان بزرگ و بزرگ‌تر می‌شود تا جایی که ممکن است دست به جنایت بز‌ند.

بعضی به خاطر حسدشان، جنایت‌های زیادی را انجام دادند. چرا ائمه ما با انواع و اقسام شکنجه مورد اذیت و آزار قرار گرفتند؟ علت این جنایت‌ها آن بود که حاکمان زمانشان به آنان حسد می‌ورزیدند. آنان علم، کرامت و معجزه داشتند و حاکمان زمان از چنین نعمت‌هایی بی‌بهره بودند و برایشان قابل تحمل نبود که دیگران چنین نعمت‌هایی را داشته باشند؛ لذا دست به جنایت می‌زدند.

انواع حسد

ما دو نوع حسد داریم: ۱٫ حسد ظاهری؛ ۲٫ حسد باطنی.

حسدی که در این فقره دعا مطرح شده است، حسد باطنی است؛ زیرا واژه «رُوعِی» به کار رفته است. مراد از روع، درون و باطن انسان است. عامل حسدهای ظاهری، حسد باطنی است و لذا اگر انسان بتواند حسد را از ریشه پاک کند، دیگر در ظاهر هم به حسد مبتلا نمی‌شود.

راه‌های درمان حسد

درمان حسادت بسیار مهم است. در کتاب‌های متعدد اخلاقی و عرفانی به این آفت توجه شده است. توجه به دو نکته می‌تواند جلو حسد را بگیرد:

۱٫ باور به رزاقیّت خداوند

اولین مانع حسد آن است که انسان رزاقیت خداوند را باور کند. وقتی تقسیم رزق با اوست، ممکن است به یکی بیشتر و به دیگری کمتر بدهد. اگر به من کمتر داد، نباید حسودی کنم. این مطلب در داده‌ها و نعمت‌های معنوی هم صدق می‌کند. ممکن است یکی خیلی پیشرفت داشته باشد و ولیّ خدا بشود. اگر چنین شد و خداوند به کسی توفیق داد، شما حسادت نکنید. ممکن است او سعی، تلاش و مجاهدت بیشتری کرده باشد.

۲٫ تبدیل حسد به غبطه

دومین نکتۀ کاربردی برای درمان حسد آن است که به‌جای حسد، غبطه بخورید. مراد از غبطه خوردن آن است که بگویی این من بودم که کوتاهی کردم، اگر من نیز مثل او فعالیت و تلاش می‌کردم، حتماً موفقیت بیشتری را به دست می‌آوردم. اگر غبطه بخوری و تلاش کنی که کم کاری‌هایت را جبران نمایی، ممکن است از او هم جلو بزنی. حالا اگر ناراحت بشی که چرا او جلو رفته و کینه او را به‌دل بگیری بیشتر زمین می‌خوری.

پی نوشت:

۱- صحیفه سجادیه، دعای مکارم الاخلاق

منبع: کتاب اخلاق اهل‌بیتی در شرح «دعای مکارم الاخلاق»، فراز سیزدهم: تبدیل سیئات به حسنات– از تألیفات آیت الله حاج شیخ محمدصالح کمیلی خراسانی حفظه الله

علاقه‌مندان جهت خرید و مطالعه کتاب می توانند از طریق همین لینک اقدام فرمایند.

لینک کوتاه : https://www.komeily.com/?p=31915