برشی از کتاب اخلاق اهل بیتی

استدراج با وسعت در نعمت‌‌های دنیوی

اگر ما کثرت اولاد، اموال، عافیت و سلامتی، سرمایه، کسب و کار و تجارت داشته باشیم، ولی این‌ها را در راه رضایت الهی مصرف نکنیم، دچار افتنان شده‌ایم.

استدراج با وسعت در نعمت‌های دنیوی

امام سجاد در دعای مکارم الاخلاق می‌فرماید: «وَ لاَ تَفْتِنِّی بِالسَّعَهِ؛ خدایا! به وسعت روزی آزمایشم مکن.»{1} این فقرۀ بسیار عجیب است. مگر وسعت مال، روزی، زن و بچه، مسکن، تجارت، سرمایه و امور دیگر موجب امتحان، اختبار و استدراج می‌شود؟ بله، مواردی که ذکر شد، موجب استدراج می‌شود.

خداوند به ما وسعت رزق و روزی می‌دهد و می‌خواهد ببیند که آیا ما شکر نعمت‌های او را به جا می‌آوریم؟ آیا خمس و زکاتش را می‌دهیم؟ آیا به محرومین و فقرا رسیدگی می‌کنیم؟ آیا برای خود و اهل و عیال‌مان توسعه می‌دهیم؟ اگر خداوند به کسی توسعه داد و او به وظایفش عمل نکند، باید متوجه باشد که خداوند با تندی هشدار داده است: «سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِنْ حَیثُ لَا یعْلَمُونَ»؛ به تدریج، از جایى كه نمى‌دانند گریبان‌شان را خواهیم گرفت.{2}

بعضی مردها خسیس هستند و برای زن و بچه و کلاً برای مصارف خانه و خانواده، پول کمی‌ خرج می‌کنند. این افراد فقط در فکر ذخیره و پس‌انداز هستند و دوست دارند که پس‌انداز بانکی‌شان روز به روز بیش‌تر و زیادتر شود؛ مثلاً اگر امسال صد میلیون دارد، سال دیگر دویست، سی‌صد میلیون داشته باشد. باید به این افراد یادآور شد که تو خرج کن، خدا می‌رساند. برای چه کسی ذخیره و پس‌انداز می‌کنی؟ آخرش هم می‌گذاری و می‌روی!

مال، صحت، عافیت و … برای انسان ابتلا و امتحان می‌شود. وقتی انسان جوان است و از نعمت سلامت برخوردار است، باید نماز و روزه ماه رمضان را انجام بدهد. اگر از قوّت و نیروی جوانی خود استفاده نکند، جوانی‌اش را بر باد داده است. همین‌طور، کسی که فرزند و یا فرزندانی دارد، باید به تربیت آن‌ها اهمیت دهد.

اگر پدر و مادر به بچه‌ها رسیدگی نکنند و تربیت بچه‌های‌شان را به تلویزیون، مدرسه، دوستان کوچه و خیابان واگذار نمایند، وظیفه پدر و مادری خود را انجام نداده و کفران نعمت کرده‌اند. بچه‌های که در سنین پایین حافظ قرآن، نهج البلاغه و … می‌شوند، پدران و مادران خوبی دارند که برای بچه‌هایشان، زمینه تربیت مناسب و خوب را فراهم نموده‌اند. برخی از افراد می‌گویند که امروزه چنین کاری امکان پذیر نیست. چرا امکان پذیر نباشد؟ شما اگر این نهال را از کوچکی درست تربیت نمایید، در جوانی حتماً ثمر خواهد داد. بله، اگر در کودکی توجه نکنیم، وقتی که جوان‌ و بزرگ شد کار بسیار مشکل و دشوار می‌شود.

اگر ما کثرت اولاد، اموال، عافیت و سلامتی، سرمایه، کسب و کار و تجارت داشته باشیم، ولی این‌ها را در راه رضایت الهی مصرف نکنیم، دچار افتنان شده‌ایم. افتتان؛ یعنی فتنه. این پول برای ما فتنه می‌شود و در شب اول قبر به عقرب و مار تبدیل می‌گردد. این‌هایی که در برزخ رفته و برگشته‌اند، می‌گویند: این‌ها در ظلماتِ برزخ، برای ما عقرب و مار درست شده بود. در این مورد، داستان‌های زیادی داریم.

پی نوشت:

1-صحیفه سجادیه، دعای مکارم الاخلاق

2-اعراف (7)، آیه 182.

منبع: کتاب اخلاق اهل‌بیتی در شرح «دعای مکارم الاخلاق»، فراز بیست و دوم: ارتباط بی‌نیازی مالی و هدایت – از تألیفات آیت الله محمدصالح کمیلی حفظه الله

علاقه مندان جهت خرید و مطالعه کتاب می توانند از طریق همین لینک اقدام فرمایند.

کلید واژه: استدراج، سنت الهی، سنت استدراج، مکر الهی، خوف، ایمنی از عذاب خدا، مغرور شدن به نعمت‌ها، فراموش کردن خدا، فراموش کردن عذاب، جهنم، عذاب الهی، نعمت‌های دنیوی، وسعت در نعمت، رزق و روزی، وسعت در رزق، کفران نعمت ، شکر نعمت ،خمس، زکات ، حقوق مالی، نفقات واجب، خساست، ولخرجی، جمع کردن مال، ابتلاء، صحت، عافیت ،امتحان، امتحان الهی، سلب نعمت

لینک کوتاه : https://www.komeily.com/?p=30904