در جلسه درس اخلاق و معارف اسلامی در مسجد آیت‌الله شهید مصطفی خمینی مطرح شد

آیت‌الله کمیلی خراسانی: غیبت، آبروی مؤمن را هدف می‌گیرد و پایه‌های اعتماد اجتماعی را سست می‌کند

آیت‌الله کمیلی خراسانی در سخنرانی خود در مسجد آیت‌الله شهید مصطفی خمینی، با تبیین آیه ۱۲ سوره حجرات و تشریح چند روایت از پیامبر اکرم (ص) و امامان معصوم (ع)، به بررسی پیامدهای غیبت، آثار آن بر آبروی مؤمنان و روابط اجتماعی و ضرورت مراقبت از زبان پرداخت. این برنامه پس از نماز جماعت مغرب و عشا برگزار شد و با گعده صمیمانه با مردم و پاسخ‌گویی به پرسش‌های شرعی و معنوی حاضران همراه بود.

آیت‌الله کمیلی خراسانی در سخنرانی خود در مسجد آیت‌الله شهید مصطفی خمینی، غیبت را از گناهان مورد تأکید قرآن کریم و روایات اسلامی دانست و با شرح آثار فردی و اجتماعی این رفتار، بر ضرورت حفظ آبروی مؤمنان، پرهیز از جست‌وجوی عیوب دیگران و جبران حقوق تضییع‌شده تأکید کرد.

این مراسم روز یکشنبه ۲۶ مهر ۱۴۰۵، برابر با ۷ جمادی‌الاولی ۱۴۴۸ قمری، پس از نماز جماعت مغرب و عشا برگزار شد. هیئت امنا و امام مسجد آیت‌الله شهید مصطفی خمینی با همکاری معاونت روابط عمومی مؤسسه انوار توحید، برگزارکنندگان این برنامه بودند.

تبیین پیامدهای غیبت در پرتو آیه ۱۲ سوره حجرات

آیت‌الله کمیلی خراسانی در بخشی از سخنان خود، آیه ۱۲ سوره حجرات را قرائت و مفاد آن را درباره پرهیز از بدگمانی، تجسس در امور دیگران و غیبت تشریح کرد. در این آیه، غیبت با خوردن گوشت برادر مرده تشبیه شده است؛ تصویری که به گفته وی، زشتی این گناه و لزوم مراقبت از زبان را یادآوری می‌کند.

وی با توضیح این بخش از آیه که مؤمنان را از غیبت یکدیگر نهی می‌کند، یادآور شد که این خطاب متوجه اهل ایمان است و بر ضرورت مراقبت اخلاقی در روابط میان مؤمنان دلالت دارد.

این استاد اخلاق و عرفان همچنین با اشاره به پیامدهای اجتماعی غیبت توضیح داد که بازگوکردن عیوب و مسائل پنهان افراد می‌تواند به انتشار سخنان در میان دیگران، خدشه‌دارشدن حیثیت اشخاص و تضعیف اعتماد اجتماعی منجر شود. به بیان وی، جامعه‌ای که در آن غیبت رواج پیدا کند، از استحکام روابط میان افراد آسیب می‌بیند.

روایت‌هایی درباره حرمت آبروی مؤمن

آیت‌الله کمیلی خراسانی در ادامه، با اشاره به مباحث کتاب «چهل حدیث» امام خمینی (ره)، به تشریح روایات مربوط به نکوهش غیبت پرداخت. وی با اشاره به مباحث پیشین این درس، روایات نهم، دهم و یازدهم را درباره پیامدهای این گناه توضیح داد.
نهم، وی به روایتی از اسحاق بن عمار از امام صادق (ع) اشاره کرد که در آن، پیامبر اکرم (ص) کسانی را که ایمان هنوز در قلبشان استقرار نیافته، از نکوهش مسلمانان و جست‌وجوی عیوب پنهان آنان برحذر می‌دارد. در ادامه این روایت، نسبت به رسوایی کسی که در پی آشکارکردن عیوب دیگران است، هشدار داده شده است.
وی در توضیح این روایت، بر لزوم پرهیز از عیب‌جویی و توجه به پیامدهای رفتار انسان تأکید کرد و یادآور شد که افشای عیوب دیگران می‌تواند زمینه آسیب‌دیدن آبروی خود فرد را نیز فراهم کند.
در بخش دیگری از سخنرانی، روایتی از امام باقر (ع) درباره حرمت اولیای الهی مطرح شد که بر اساس آن، اهانت به ولیّ خدا به‌منزله مقابله با خداوند معرفی شده است. آیت‌الله کمیلی خراسانی با توضیح این مضمون، بر اهمیت رعایت حرمت مؤمنان و پرهیز از رفتارهایی که به حیثیت آنان آسیب می‌زند، تأکید کرد.

غیبت و ضرورت جبران حقوق دیگران

این استاد اخلاق در ادامه، با اشاره به روایتی از امام صادق (ع)، میان غیبت و تهمت تفاوت گذاشت و توضیح داد که غیبت به بازگویی عیبی مربوط است که در شخص وجود دارد، اما از آشکارشدن آن ناخشنود است؛ در حالی که نسبت‌دادن عیبی که در فرد وجود ندارد، در شمار تهمت قرار می‌گیرد.

وی در شرح این روایت بیان کرد که غیبت مؤمن با خروج از ولایت الهی و ورود به ولایت شیطان پیوند داده شده است؛ مضمونی که در روایات اخلاقی برای نشان‌دادن سنگینی این گناه مطرح شده است.آیت‌الله کمیلی خراسانی همچنین با بیان تمثیلی درباره پراکنده‌شدن پرهای یک بالش در مسیر باد، دشواری جبران آثار غیبت را توضیح داد. به گفته وی، همان‌گونه که جمع‌آوری پرهای پراکنده‌شده دشوار است، بازگرداندن سخنان منتشرشده و ترمیم آبروی فردی که مورد غیبت قرار گرفته نیز به‌آسانی امکان‌پذیر نیست؛ زیرا ممکن است سخن بازگو‌شده از فردی به فرد دیگر منتقل شود.

وی در ادامه، با اشاره به مباحث اخلاقی امام خمینی (ره)، بر ضرورت مراقبت از رفتار و پرهیز از عادی‌شدن گناه تأکید کرد و یادآور شد که تکرار یک رفتار نادرست می‌تواند آن را به عادتی پایدار تبدیل کند و ترک آن را دشوار سازد.

تأکید بر توبه و جبران حق‌الناس

بخش پایانی سخنان آیت‌الله کمیلی خراسانی به ضرورت بازنگری در رفتارهای گذشته، توبه و جبران حقوق دیگران اختصاص داشت. وی با تأکید بر اینکه دعا به‌تنهایی جایگزین جبران حقوق تضییع‌شده مردم نیست، بر لزوم توجه عملی به حق‌الناس و تلاش برای جلب رضایت افرادی که از رفتار انسان آسیب دیده‌اند، تأکید کرد.

وی در پایان، با دعا برای آمرزش گناهان، بیداری از غفلت، ادای حقوق دیگران، عاقبت‌به‌خیری مؤمنان و یاری اسلام و مسلمانان، سخنان خود را به پایان رساند.

این برنامه پس از سخنرانی با گعده صمیمانه آیت‌الله کمیلی خراسانی با مردم و پاسخ‌گویی به پرسش‌های شرعی و معنوی حاضران همراه بود .