30 مارس, 2022

کد مطلب : 28988

متن بیانات+ارسال صوت

شرح خطبه شعبانیه – جلسه دوم

ماه رمضان، ماه خداست؛ ماهی است که با برکت، رحمت و مغفرت به شما مسلمانان روی کرده است. قدر این ماه را بدانید. این ماه، بهترین ماه سال است. روزهای این ماه، بهترین روزها و شب‌های آن بهترین شب‌هاست؛ و ساعاتش بهترین ساعت‌هاست. مؤمنان و مؤمنات روزه‌دار در این ماه، مهمان خدا هستند. و خداوند از کرامت‌های خود نصیب آن‌ها می‌کند.

بسم الله الرحمن الرحیم

دانلود فایل صوتی سخنرانی حضرت آیت الله کمیلی خراسانی در شرح خطبه شعبانیه «بخش دوم»

تاریخ: ۱۳۹۵/۰۳/۱۹

مدت زمان: ۰۰:26:56

حجم فایل: 9.2 مگابایت

دانلود فايل صوتي

متن بیانات

بسم الله الرحمن الرحیم و به نستعین

پیغمبر فرمودند: ماه رمضان، ماه خداست؛ ماهی است که با برکت، رحمت و مغفرت به شما مسلمانان روی کرده است. قدر این ماه را بدانید. این ماه، بهترین ماه سال است. روزهای این ماه، بهترین روزها و شب‌های آن بهترین شب‌هاست؛ و ساعاتش بهترین ساعت‌هاست. مؤمنان و مؤمنات روزه‌دار در این ماه، مهمان خدا هستند. و خداوند از کرامت‌های خود نصیب آن‌ها می‌کند.

فرمودند: نفس روزه‌دار تسبیح است. خوابِ روزه‌دار عبادت است. عمل روزه‌دار قبول است. و دعای او هم مستجاب است. سپس

فرمودند: روزه‌داران عزیز از خدا سؤال کنند و سؤال‌شان هم با نیت‌های پاک، صادق و با دل‌های پاک باشد.

سؤالی که از پروردگار دارند در این ماه حاجت دنیا نباشد؛ سؤال‌شان «أن یُوَفّقکم لِصِیامِهِ» باشد. اینکه روزه را بتوانند به اتمام و اکمال برسانند؛ آن هم روزه‌ایی که مورد قبول خدا باشد.

چون ممکن است یک گناه هم نباشد. بلکه در ماه رمضان کارهای اخلاقی بدی از انسان سر بزند و روزه‌اش قبول نشود. خوب توجه کنید؛ بنده می‌خواهم به یک نکته‌ احکامی اشاره ‌کنم؛

تعریف مرتبۀ قبول و اسقاط تکلیف

کلاً تکالیف الهی و واجبات دینی دو مرتبه دارد. یک مرتبه قبول و یک مرتبه اسقاط تکلیف است. اسقاط تکلیف یعنی یک بزرگی می‌آید و به شما یک امری می‌کند. فرض کنید فرماندۀ کل قوای نظامی از سربازی می‌خواهد تا کاری انجام بدهد. یک وقت نظر سرباز این است که فقط امری را که فرمانده به او گفته، انجام بدهد و تمام. یک وقت نه، مرتبه دوّم، مرتبه قبول و مرتبهٔ پذیرش شدن است. یعنی چه؟

یعنی این سرباز سعی و کوشش می‌کند تا امری را که فرمانده به او تکلیف کرده به نحو احسنتِ احسنتِ احسنت و از همۀ سربازان بهتر و با کیفیت‌تر انجام بدهد. یعنی این سرباز می‌خواهد با کیفیت کارش طوری به چشم فرمانده بیاید که او بگوید این سرباز از بین این هزار سرباز امر تکلیف را به بهترین نحو انجام داده است.

حال سؤال این است کدام یک خوب است؟ ما فقط به صورت ظاهری نماز بخوانیم و تمام شد والسلام علیکم. فکر ما هم در مغازه، خانه، اینجا و آنجا باشد! این طوری؟ بله! من نمی‌گویم نه. این بهتر از آن فردی است که بی نماز است، اصلاً نماز نمی‌خواند و اصلاً به مسجد نمی‌رود.

شما یک زمان می‌خواهید نماز را با همین ظاهر رکوع، سجود و اعمال ظاهری تمام کنید. یک وقت هم می‌گویید من می‌خواهم این نماز را با حضور قلب بخوانم؛ می‌خواهم فکرم جای دیگر نباشد و فقط پیش خدا باشد. خدا کدام یک را قبول می‌کند؟ اوّلی یا دوّمی؟

روایت‌هایی داریم که ملائکه این نماز را از این مسجد به آسمان می‌برند. ملائکۀ آسمان می‌گویند نیاورید! این نماز را برگردانید و به سر صاحبش بزنید.

این چه نمازی خوانده که مدام فکرش به پول، مال دنیا و این‌ها بوده است! فهمیدی؟ گاهی اوقات انسان بعضی محاسبات مالی و تجاری که فراموش کرده در نماز به خاطر می‌آورد. عزیز من این چه نمازی است؟ فهمیدی؟

پس سعی کنیم مرتبۀ دوّم از تکلیف را انجام دهیم. عزیزم مرتبۀ دوّم که دیگر کلفت ندارد؛ زحمت ندارد؛ آن عشق است؛ آن اقبال است؛ آن توجه به خداست؛ آن عارفانه است؛ چنین نمازی عارفانه می‌شود.

روزه، زکات، خمس و حج خانۀ خدا نیز مانند نماز است. یک حاجی به حج می‌رود و فقط در و دیوار کعبه را طواف می‌کند و یکی هم نه! با دلش طواف می‌کند. کدام بهتر است؟

منظور از «أن یُوَفّقکم لِصِیامِهِ»، صیامی است که صیام باشد؛ روزه‌ایی است که روزه باشد؛ از خدا بخواهید که چنین روزه‌ای داشته باشیم؛

«وَ تَلاوة کتابِهِ»؛ قرآن را هم با توجه و معنی بخوانیم و اقلاً روزی یک جزء قران بخوانیم.

«فإنّ الشّقی مَن حُرِمَ غفرانُ اللهِ فی هذا الشَّهرِ العَظیم»؛ پیامبر فرمود: بدبخت آن بنده‌ایی است که ماه رمضان بر او بگذرد و نتواند رضایت خدا را جلب کند. بدبختی که از غفران الهی، از نظر خدا، از قرب خدا محروم شده است.

امشب بخش دیگری از این خطبه را شرح و تفسیر می‌کنیم.

«وأذکُروا بِجُوعِکُم وَ عَطَشِکُم فِیه جوعَ یومِ القِیامَةِ وَ عَطَشَهُ»؛ این گفتۀ بنده نیست. گفتۀ پیغمبر است. خوب توجه کنید. می‌فرماید: وقتی روزه‌داران در ماه رمضان، گرسنه یا تشنه می‌شوند به فکر روز آخر قیامت‌شان باشند؛ چون در قیامت ما هم تشنه و گرسنه می‌شویم.

آیا شده در این همه ایام ماه، حالا امسال یا سال گذشته یک وقتی تشنگی یا گرسنگی به شما فشار بیاورد و بعد شما به یاد (آب و غذا، نیفتید) بلکه به یاد روز قیامت بیفتید؟

به یاد آن روز که روز سختی است، روز بازخواست الهی است، روز محکمه‌ عدل الهی است؛ آیا شده تا به حال به یاد تشنگی و گرسنگی روز قیامت شده بیفتید؟ اگر کسی هست دستش را بلند کند و بگوید بله من هم مثلاً یک وقتی، ظهری، بعد از ظهری نشستم با خود گریه کردم و شب اوّل قبرم را یاد کردم، آخرتم را یاد کردم، برزخ را یاد کردم، قیامت را یاد کردم، جهنم و بهشت را یاد کردم، شده؟ حالا پیغمبر دستورش این است دیگر، دستور من که نیست!! میگوید شما به فکر قیامت باشید.

«وَ تَصَدّقوا عَلی فُقَرائِکم وَ مَساکِینِکُم»؛ بعضی از افراد به روزه‌داران ایراد گرفته و می‌گویند: آن‌ها همیشه به دنبال مسجد، عبادت، نماز و روزه و این قبیل کارها هستند و هیچ‌گاه به دنبال کار اجتماعی، کمک به فقرا و محرومین، کمک به جوان‌هایی که ازدواج‌شان به تأخیر افتاده یا رفع مشکلات جامعه‌ نیستند.

بنده عرض می‌کنم که آقا جان این خطبه که دیگر فرمایش رسول اکرم اسلام (ص) است. می‌فرماید: در کنار روزه باید صدقه بدهید؛ در کنار روزه باید به فکر گرسنگان جامعه، برهنگان جامعه، پوشاک، غذا و کمک به آن‌ها باشید.

پیغمبر می‌فرماید در کنار روزه این کارها را هم انجام بدهید. آن وقت شما فقط می‌گویید نماز، روزه و مسجد؟

بعضی‌ اهل عمل نیستند. فقط می‌خواهند گلیم خود را از آب بیرون بکشند. اما وقتی به فرمایشات و فرموده‌های بزرگان دین نگاه می‌کنیم، می‌بینیم همگی امر می‌کنند که به فکر جامعه باشیم؛ به فکر فقرا، محرومین و مستضعفین باشیم.

اهمیت احترام گذاشتن به ریش‌سفیدان و پدر ومادر

«وَ وَقّروا کِبارَکُم»؛ وقتی بزرگی را می‌بینید که سنش از شما بیش‌تر است باید احترامش کنید؛ شما باید به او سلام کنید. جوان‌های عزیز ما خیلی می‌توانند از پیرمردها و بزرگترهایشان استفاده کنند. چون آن‌ها تجربۀ بیشتری دارند. آن‌ها بالا و پایین زندگی را بسیار دیده‌اند. ما باید پیش پیران زانو بزنیم. ما باید به نزد افرادی که ریش‌سفید و بزرگتر از ما هستند، برویم؛ زیارتشان کنیم؛ در مقابلشان زانو بزنیم؛ از علم‌، دانش‌ و تجربه‌های زندگی‌ آن‌ها استفاده کنیم.

لذا پیامبر(ص) می‌فرمایند: «وَ وَقّروا کِبارَکُم»؛ به پدر و مادر خود بی‌احترامی نکنید؛ به عمو، دایی، بزرگترهای خود در خانواده، محل کار، اجتماع، کسی که از کوچه گذر می‌کند و سنش از شما بیش‌تر است شما برو و به آن‌ها سلام کن که این دستور پیغمبر(ص) است.

بعضی از این جوان‌ها مثل آن قدیم که به پدر، مادر و بزرگتر احترام می‌گذاشتند و از تجربه‌های آن‌ها استفاده می‌کردند، نیستند. الان یک جوان فقط قوت بازوی خودش را می‌بیند؛ حالا به پدرش که عصا بدست شده توجه و خدمتی نمی‌کند؛ باید برود و احوالش را سؤال کند. آخر عزیز من مگر ما اروپایی هستیم؟!

به ما گفته‌اند که در اروپا اینطور است چون آن‌ها اهل مسجد، عبادت، دین و گفته‌های پیغمبر نیستند. آن‌ها فقط به فکر دو روز دنیا هستند. حتی خدا می‌داند که من در جایی خواندم که یک جوانی پدرش را به بیمارستان فروخت و رهایش کرد. از بیمارستان بیرون آمد و او را به بیمارستان فروخت!! یعنی چه فروخت؟ یعنی کبد، کلیه و نمی‌دانم سایر اعضایش را در می‌آورند. یعنی همه را قیمت گذاری کرد و فروخت. پدر را در بیمارستان رها کرد و رفت. بعضی از آن‌ها این طور می‌کنند. آن‌ها فقط به دنبال پول هستند. اما عزیز من، بنده و شما چطور؟ اسلام دو جنبه دارد. یک جنبۀ مادیت و دیگری جنبۀ معنویت است. معنویت برای ما بسیار ارزشمند است. لذا خیلی باید مراقب باشیم تا یک وقتی خدای ناکرده نسبت به این بزرگترهای خودمان بی‌ادبی و یا بی‌احترامی نکنیم.

قرآن کریم می‌فرماید: «فَلَاتَقُلْ لَهُمَا أُفٍّ»؛ یک اُف به روی پدر و مادر نگویید. یعنی یک حرف بالا نزنید؛ یعنی صدایت را بلند نکنی.

«وَلَا تَنْهَرْهُمَا»؛ در تفسیر این آیه نوشته‌اند که وقتی فرزند دختر یا پسر در مقابل پدر و مادر نشسته‌اند و می‌خواهند صحبتی کنند، سؤالی بپرسند و حرفی بزنند باید از صدا و سطح صدای خود مراقبت کنند. باید آهنگ صدایشان پایین‌تر از صدای پدر و مادر باشد. این مطلب از قرآن است، گفتهٔ بنده که نیست.

«وَلَا تَنْهَرْهُمَا»؛ یعنی آهنگ صدایت را نزد پدر و مادرت بالاتر نبر. در روایتی آمده است که اگر به تو ظلم هم کنند باید تحمل کنی؛ چون پدر و مادر است.

امام زین‌العابدین «علیه السلام» در رسالۀ حقوق می‌فرمایند که: وجود تو از وجود پدرت است. اگر پدرت نبود تو نبودی؛ اگر مادرت نبود تو نبودی. پس آن‌ها منشأ وجود شما شدند. حالا فرض کنید اگر یک دادی هم زدند، کتکی هم زدند و یک ظلمی به شما کردند باید تحمل کنید، نمی‌شود که با پدر و مادر خود یکی به دو کنید. مقام پدر و مادر این‌قدر بالاست که قرآن نام آن‌ها را در ردیف خدا ذکر کرده است. دیگر از این بالاتر!! اگر می‌خواهید آیۀ شکر را در قرآن پیدا کنید.

عزیز من «أَنِ اشْکرْ لِی وَلِوالِدَیک»؛ «لی» مال خداست و «ولوالدیک» هم برای پدر و مادر است. یعنی شکر خدا و شکر پدر و مادر را پهلوی هم ذکر کرده است. دیگر از این بالاتر؟

«وأرحَمُوا صِغارَکُم»؛ پیامبر اسلام در دستور اخلاقی دیگری می‌فرماید: بزرگ‌ترها هم نسبت به کوچک‌ترها حالت مهربانی و ترحم داشته باشند. بدانند که آن‌ها هنوز سرد و گرم زندگی را نچشیده‌اند. آن‌ها هنوز تجارب ایشان را ندارند. خیلی کار دارد تا پسری، پدر شود. بزرگترها به کسانی که این‌طور هستند لطف کنند؛ نسبت به آن‌ها گذشت داشته باشند؛ دست آن‌ها را بگیرند تا ان‌شاءالله پخته شوند و به آن حقایقی که پدر و مادر رسیدند، برسند.

«وَ صِلُوا أرحامَکُم»؛ صلۀ رحم بعد از مسئلۀ خدمت به پدر ومادر است. در صلۀ رحم پدر و مادر در درجۀ اوّل هستند سپس به‌ تدریج وارد طبقات ارحام و فامیل شوید. چون در ارث هم سه طبقه داریم.

مسئله فقهی ارث

فقها در ارث می‌گویند که درجۀ یک وارثان شامل پدر، مادر و فرزندان است. تا وقتی‌که یک نفر از این طبقه موجود باشد ارث به طبقۀ دوّم منتقل نمی‌شود.

طبقۀ دوّم شامل برادر، خواهر، اجداد و آبا است.

طبقۀ ‌سوّم نیز شامل اعمام (عموها)، اخوال (دایی‌ها) و فرزندان آن‌ها ( پسر دایی‌ها، دختر دایی‌ها، پسر عموها و دختر دایی‌هاست. فقها درمورد طبقات ارث می‌گویند تا یک نفر از طبقۀ اوّل باشد، ارث به طبقۀ دوّم نمی‌رسد. و تا یک نفر از طبقۀ دوّم باشد ارث به طبقۀ سوّم نمی‌رسد. آن‌وقت اگر کسی در طبقۀ اول، دوم و سوم نباشد و میت هیچ وارثی نداشته باشد در اینجا گفته‌اند که: «الإمام وارث من لا وارث له»؛ امام معصوم وارث همۀ آن‌هایی است که وارث ندارند. یعنی هرچه از مال، ترکه و اموال داشته باشند همه به بیت المال امام معصوم می‌رود.

ما در عصر غیبت هستیم و حضرت امام زمان «عجل الله تعالی فرجه الشریف» نیز حاضر نیستند تا بیایند و وارث آن‌هایی شوند که وارث ندارند و اموال آن‌ها را تصاحب کنند و سپس آن را به بیت المال ببرند و تقسیم کنند. لذا در عصر غیبت فرموده‌اند که ولی فقیه، حاکم شرع و آن مجتهد اعلم، وارث آن‌هایی است که وارث ندارند. یعنی چنین میتی هرچه پول و اموال دارد اگر بمیرد همه را باید تحویل آن‌ها بدهد. این هم یک مسئلۀ شرعی بود که خدمت شما عرض نمودیم. صلواتی عنایت بفرمایید.

آل پیغمبر که دین را رهبرند*** شافع امت به روز محشرند.

ذلت درگاه‌شان عزت بوَد*** سختی در راهشان، راحت بوَد.

حب ایشان موجب حب خداست*** بغضشان سرمایۀ رنج و فناست.

گر تو می‌خواهی دعای مستجاب*** از در ایشان بجویید فتح باب.

دست زن بر دامن آل رسول*** تا شود اعمال تو یک سرقبول.

نیست ما را در حیات و در ممات*** غیر ایشان، کشتی باب نجات.

«إنَّ الحُسَینَ سَفینَةُ النَّجاةِ»؛ کشتی نجات این امت حسین (ع) است؛ فردا شب، شب جمعه، شب زیارتی این آقا است.

جایی از نور تو خالی نبوَد در همه عالم*** چون که در عالم امکان مثل روح روانی.

همین که اسم حسین به زبان می‌آید می‌بینی دلت تکان می‌خورد. این علامت عشق حسینی است که در دل‌ها، روح و روان ما با این نام آمیخته است.

خیلی آرزو داریم مثل چنین شب‌هایی در حرم شش گوشۀ آقا باشیم. از همین جا یک سلامی بدهیم «اَلسَّلامُ عَلَی الْحُسَینِ وَ عَلی عَلِی بْنِ الْحُسَینِ وَ عَلی اَوْلادِ الْحُسَینِ وَ عَلی اَصْحابِ الْحُسَینِ».

صلوات بر محمد و آل محمد.