19 می, 2019

کد مطلب : 22949

متن بیانات+ارسال صوت

متن بیانات آیت الله کمیلی خراسانی درباره زندگینامه آیت حق سید هاشم حداد (رضوان‌الله علیه)

مادرم از زنان مؤمنی بود که هر روز به خواندن زیارت عاشورا مداومت داشت؛ طوری که بعد از نماز صبح، مشغول تعقیبات نماز و خواندن کامل زیارت عاشورا می‌شد.

دانلود بیانات آیت الله کمیلی خراسانی حفظه الله درباره زندگینامه عارف کبیر حاج سید هاشم حداد رضوان الله تعالی علیه

تاریخ سخنرانی: دهم ماه رمضان المبارک ۱۴۴۰

مدت زمان: ۳۵ دقیقه

حجم فایل: ۸ مگابایت

دانلود فایل صوتی سخنرانی

بیانات حضرت آیت الله کمیلی خراسانی به مناسبت سالگرد

آیت حق سید هاشم حداد (رضوان‌الله علیه)

در خصوص زندگینامه و شخصیت این عارف بزرگ

الْحَمْدُ لِلَّهِ الْمُتَجَلِّي لِخَلْقِهِ بِخَلْقِهِ وَ الظَّاهِرِ لِقُلُوبِهِمْ بِحُجَّتِهِ (نهج‌البلاغه خطبه ۱۰۸)

سپاس و حمد، خداوندی که برای نشان دادن خود به خلقش، خلقش را به آن‌ها نشان داد؛ و به‌وسیلۀ حجت و برهان، خود را در دل خلقش هویدا ساخت.

چون سخن از سالروز و یاد استاد گرامی، مرحوم آیت حق حاج سید هاشم حداد (رضوان‌الله علیه) است، مصداق اجلای جملۀ (الْمُتَجَلِّي لِخَلْقِهِ بِخَلْقِهِ)، شخصیت این عارف بالله است.

ولادت سید هاشم حداد (رضوان‌الله علیه)

مرحوم استاد سید هاشم حداد (رضوان‌الله علیه) در سال ۱۳۱۷ هجری قمری در کربلای معلا در عتبات عالیۀ عراق در یک خانواده‌ای که پاک‌دامن و در عشق ورزیدن به توحید الهی و همچنین عشق شدید به امام حسین (علیه‌السلام) زبانزد بودند، قدم به عرصه دنیا گذاشت. هرچند این خانواده اصالتاً از هند بودند اما عشق امام حسین (علیه‌السلام)، سبب شد که اجداد ایشان به کربلا نقل مکان کردند. دربارۀ مادر ایشان در کتاب شریف عارف فی الرحاب القدسیه تألیف داماد این‌جانب حجت‌الاسلام‌والمسلمین سید علی حداد نوۀ مرحوم استاد (رضوان‌الله علیه) که زندگینامۀ جد بزرگوارشان است آمده:

دربارۀ مادر سید هاشم حداد (رضوان‌الله علیه)

مادرم از زنان مؤمنی بود که هر روز به خواندن زیارت عاشورا مداومت داشت؛ طوری که بعد از نماز صبح، مشغول تعقیبات نماز و خواندن کامل زیارت عاشورا می‌شد. همین‌طور که برای فرزندانش صبحانه آماده می‌کرد، زیارت عاشورا بر لب و زبانشان جاری بود و انوار و برکات این زیارت در غذایی که برای فرزندان آماده می‌کرد از جمله استاد ما سید هاشم (رضوان‌الله علیه) جاری و ساری بود. نور ولایت اهل‌بیت و برائت از دشمنان اهل‌بیت در رگ‌های این خانواده سریان داشت.

نیاکان سید هاشم (رضوان‌الله علیه)

سید هاشم (رضوان‌الله علیه)، فرزند سید قاسم و ایشان نیز فرزند سید حسن ابن داوود است. نسب شریفش به سید ابراهیم مجاب پسر امام موسی کاظم (علیه‌السلام) می‌رسد؛ این امامزاده در رواق حرم سیدالشهدا مدفون است. وقتی زائرین حسینی به حرم مشرف می‌شوند بر سر قبر این امامزاده که متصل به رواق امام حسین (علیه‌السلام) و حرم حسینی است می‌روند. سید قاسم پدر سید هاشم (رضوان‌الله علیه)، نیز در کربلا به دنیا آمده است؛ اما جد ایشان یعنی پدرِ پدر سید هاشم به نام سید حسن از شیعیان هند بوده و در منطقه‌ای به نام نکلو خانه‌ای داشته است و بعد از جنگ میان دو طایفه، اسیر می‌شود و به خانواده‌ای ثروتمند از اهل همان دیار به نام افضل خان فروخته می‌شود. بعد از مدتی سید حسن، پدربزرگ سید هاشم (رضوان‌الله علیه)، به همراه خانوادۀ افضل خان که ایشان را خریداری کرده بود به کربلا می‌رود. سید حسن مردی بزرگوار و صاحب کرامات بوده است. خانوادۀ افضل خان بعد از مشاهدۀ چنین کرامات الهی از ایشان، او را آزاد می‌کنند و به وی می‌گویند که بین دو فعل مختاری و می‌توانی یکی را انتخاب کنی. همانند یکی از فرزندانشان با خانواده افضل خان زندگی کند یا اینکه برود و جای دیگری را برای سکونت انتخاب کند. سید حسن زندگی با آن‌ها را انتخاب می‌کند اما از زیستن با آن‌ها بدون کار ابا می‌کند؛ آن‌ها او را بین دو کار مخیر می‌کنند: اینکه احکام شرعی را به زبان هندی به هندی‌ها آموزش دهد یا از نهر آب برای مزرعه و خانه‌هایشان آب بیاورد. سید حسن، سقایی را انتخاب می‌کند و می‌گوید که می‌خواهم همانند عمویم حضرت عباس (علیه‌السلام)، سقایی کنم و آب بکشم. تمامی این مطالب دربارۀ خانوادۀ افضل خان و سید حسن در شهر کربلا اتفاق افتاده است؛ یعنی پس از وقوع جنگ، سید حسن به همراه خانواده افضل خان به کربلا هجرت کردند و سقایی را در کربلا انتخاب می‌کند. این مطالب در صفحۀ ۵۷ کتاب عارف فی الرحاب قدسیه ذکرشده است و در ادامه آمده است:

چندی نگذشت که حیا و نجابت جد بزرگوار سید هاشم (رضوان‌الله علیه)، بر سر زبان اهالی کربلا افتاد؛ و عصمت و خویشتن‌داری او مورد اعتماد و اطمینان اعراب غیور آن دیار قرار گرفت؛ بعضی‌اوقات عائله خود را تنها از روستاهای اطراف کربلا به کربلا می‌فرستادند و در تمام این مدت حتی سهواً یک‌بار نیز نظرش به زنان آن‌ها نیفتاد. وقتی وارد خانه‌ای می‌شد تا هنگام بیرون آمدن از آن منزل به‌طرف دیوار نگاه می‌کرد تا زنی را نبیند؛ چه در منزل کسی باشد یا نباشد. صاحبان خانه به اهل خانه می‌گفتند که سید حسن نیازی به در زدن و اجازه ورود ندارد؛ اجازه دهید وارد منزل شود تا آبی را که به همراه دارد در محل مشخصی خالی کند و برود. همچنین از آن‌ها نقل‌شده وقتی سید حسن برای سقایی وارد خانه می‌شد و آب می‌آورد، زنان خانه حجاب نداشتند و او از ترس اینکه مبادا چشمش به یکی از آن‌ها بیفتد بر صورت خود پوشیه می‌انداخت. تقوی و عفت را تا به این حد رعایت می‌کرد؛ بنابراین استاد ما مرحوم سیدهاشم (رضوان‌الله علیه)، در شهر شهید عشق خدا یعنی امام حسین (علیه‌السلام) پرورش یافت. عشق و علاقۀ شدید ایشان به سیدالشهدا حضرت امام حسین (علیه‌السلام) طوری بود که وقتی وارد حرم مطهر می‌شد از خود بی‌خود می‌شد.

تحصیلات حوزوی مرحوم سید هاشم حداد (رضوان‌الله علیه)

ایشان آن‌چنان علومی نداشت و تا کتاب سیوطی که یک کتاب نحو صرف عربی است و در گذشته‌ها کتاب درسی علوم حوزوی بوده پیش‌تر نرفته بود. نوۀ ایشان سید محمدحسین حداد که در مشهد مقدس سکونت دارند از قول استاد ما نقل می‌فرمایند: یک‌بار سید هاشم در راه کربلا با شیخی مباحثه می‌کند؛ آن شیخ به او می‌گوید که چرا با این عقل خیلی فعالت، دروس حوزوی را نمی‌خوانی؟ سید هاشم می‌گوید، مگر در اول کتاب جامع المقدمات نیامده که رسول خدا (ص) فرموده، «أوّلُ العلم مَعرفةُ الجَبّار و آخرُ العلم تَفویضُ الأمر الیه الیک»؛ اول هر علمی شناخت خدا و آخر هر علمی واگذار کردن امور به دست خداست. سپس سید هاشم می‌گوید، من این حدیث را فهمیدم و به آن عمل کردم؛ شیخ هم می‌خندد که بله درست می‌گویی. سید عبد الامیر حداد که یکی از فرزندان استاد ما است و در مشهد مقدس سکونت دارد می‌فرماید: پدر ما تا مقدمات بیشتر نخوانده بود ولی خیلی عجیب بود هر سؤالی را که از او می‌پرسیدیم، جواب محکمی می‌داد بدون آنکه آن درس را خوانده باشد. ایشان این فراز از مناجات شعبانیه را بسیار بر سر زبان داشتند و آن را می‌خواندند: «إِلَهِی هَبْ لِی کَمَالَ الِانْقِطَاعِ إِلَیْکَ وَ أَنِرْ أَبْصَارَ قُلُوبِنَا بِضِیَاءِ نَظَرِهَا إِلَیْکَ، حَتَّى تَخِرَقَ أَبْصَارُ الْقُلُوبِ حُجُبَ النُّورِ، فَتَصِلَ إِلَى مَعْدِنِ الْعَظَمَةِ وَ تَصِیرَ أَرْوَاحُنَا مُعَلَّقَةً بِعِزِّ قُدْسِک»؛ یعنی خدایا به من انقطاع کامل از خلق را عنایت کن؛ دیده‌های نور ما را به نور توجه به خودت روشن گردان؛ تا این دیده‌های دل، پرده‌های نور را پاره کند؛ و به جایگاه اصلی و عظمت تو واصل شود.

ازدواج سید هاشم حداد (رضوان‌الله علیه)

سید هاشم حداد با دختری از قبیله جنابی‌ها به نام هدیه که بعدها او را ام مهدی خواندند ازدواج کرد. این‌جانب شیخ محمد صالح کمیلی، وقتی به منزل ایشان در کربلا می‌رفتم گه گاهی ام مهدی، عیال استاد را می‌دیدم؛ ایشان خیلی مهربان و بامحبت بود؛ پدر همسر ایشان، حسین ابوعمشه و مادرش نجیبه نام داشت. جنابی‌ها از اعراب اصیل، معروف و ریشه‌دار هستند؛ آن‌ها دختر به غیر طایفۀ خود نمی‌دادند و از غیر طایفۀ خود دختر نمی‌گرفتند و غالباً در آن زمان، صاحب مناصب حکومتی بودند. هنگامی‌که هدیه خانم به همراه استاد ما برای تصدیع شناسنامه به اداره دولتی مراجعه کرده بودند، حاکم محکمه به عیال سید هاشم می‌گوید حیف تو نیست که می‌خواهی با این سید غریب هندی که نه اصل و ریشه‌ای دارد و نه یک مدرک رسمی دولتی ازدواج کردی درحالی‌که تو از یک خانواده اصیل عربی هستی. عیال سید هاشم در پاسخ به پرسش حاکم می‌گوید: این سید فرزند رسول خداست، فرزند امیرالمؤمنین و حضرت فرزند فاطمه زهرا است؛ به من بگو نسبت در صدسال پیش به چه کسی می‌رسد؟ حال آن‌که نسب سید هاشم به ۱۴۰۰ سال پیش می‌رسد؛ بنابراین به سید از لحاظ سیادت و پاک‌دامنی عاشق و علاقه‌مند شد و با او ازدواج کرد.

فرزندان سید هاشم حداد (رضوان‌الله علیه)

ایشان فقط یک دختر با نام فاطمه علویه دارند که در قید حیات بوده و در شهر مقدس مشهد سکونت دارد. پسر بزرگ آقا به نام سید مهدی نیز در قید حیات است در کربلا سکونت دارد. سید قاسم فرزند دیگر آقا بودند که چندی پیش از دنیا رحلت کردند و کنار قبر پدر در مقبره قدیم کربلا مدفون هستند. سید حسن حداد از فرزندان دیگر آقا است که پدر داماد این‌جانب است و در قید حیات هستند. سید صالح حداد فرزند دیگر استاد است که در زمان حیات پدر به بیماری سرطان مبتلا شد و از دنیا رحلت کرد. ایشان در مقبرۀ استاد مدفون هستند. این‌جانب به یاد دارم که چون همنام فرزندشان بودم به من می‌فرمودند تو فرزند من هستی. سید ابراهیم معروف به سید برهان از فرزندان دیگر سید هاشم است. ایشان یک مغازه لوازم‌التحریر در کربلا دارند، همانند پدر لباس رسمی می‌پوشد و کلاهی بر سر دارد. کوچک‌ترین فرزند ایشان به نام سید عبدالامیر نیز از سال‌ها پیش در مشهد مقدس سکونت دارد.

علت معروفیت داشتن به اسم حداد

سید هاشم را حداد می‌گویند؛ ایشان در کربلا مغازه‌ای داشت که آهنگری می‌کرد و از آنجا که به کف پای اسب‌های درشکه نعل می‌بست، ایشان را سیدهاشم نعل‌بند صدا می‌زدند؛ یکی از شاگردان ایشان پیشنهاد داد که آقا شما را نعل‌بند صدا می‌زنند، ما می‌خواهیم به‌جای نعل‌بند بر روی شما نام حداد (آهنگر) که از کلمۀ حدید (آهن) است بگذاریم. به‌تدریج ایشان به‌جای سید هاشم نعل‌بند، سید هاشم حداد نام گرفت و معروف شد.

سید هاشم حداد، آتش عشق خدا است

از فرزندان ایشان نقل‌شده و خود بنده نیز رؤیت کرده‌ام که ایشان آتش عشق خدا بود و این آتش عشق به حدی در درونش شعله‌ور بود که به بیرون ترشح کرده بود. به‌خصوص وقتی کلماتی مانند مناجات خمسه عشر را بر زبان می‌آورد.

«الهی لِقَاؤُكَ قُرَّةُ عَیْنِی‏ وَ وَصْلُكَ مُنَى نَفْسِی وَ إِلَیْكَ شَوْقِی وَ عِنْدَكَ دَوَاءُ عِلَّتِی وَ شِفَاءُ غُلَّتِی وَ بَرْدُ لَوْعَتِی وَ جَنَّتِی وَ یَا دُنْیَایَ وَ آخِرَتِی» [مناجات مریدین].

اشعاری که بر زبانشان جاری بود

بنده این دو بیت شعر را از زبان ایشان شنیده‌ام:

ماییم که از هر دو جهان آزادیم

و ز کرده حق هر آنچه هست شادیم

دانیم که جز نکویی ناید ز دوست

آن است کز اول سر طاعت دادیم.

نوارهای صوتی متعددی از ایشان به‌جا مانده که مدتی در بیت حاج محسن شرکت (رضوان‌الله علیه) از شاگردان استاد نگهداری می‌شد. ایشان در کنار قبر استادش مدفون هستند. ایشان نوارهای صوتی را به ما منتقل کردند و تمامی آن‌ها باکیفیت خوبی در سایت www.komeily.ir موجود است. مراجعه بفرمایید و از فیض نماز و دعاهایی که ایشان خوانده‌اند ازجمله دعای مشلول و همچنین اشعار حافظ، ابن فارض، مولوی و باباطاهر استفاده بفرمایید.

ایشان همانند آتش قرمزی بودند که این قرمزی بر روی سینه‌ ایشان پیدا بود. فرزندانش می‌گویند که ایشان در وقت ارتحال یخ درخواست کرده بود تا آن را روی سینه‌اش بگذارد. ایشان حتی در زمستان هم آب یخ تناول می‌کردند. حالات عجیبی داشتند. گاهی آن‌قدر در یاد خدا مستغرق می‌شد که کسی او را نمی‌دید. وقتی حقیر در آن حال به دیدار ایشان می‌رفتم، به بنده می‌فرمود شیخ صالح من الآن مجالی ندارم و جای دیگری مشغول هستم. این نشان می‌دهد که ایشان مافوق عقل بشریت هستند.

تفسیر قول ثقیل در سورۀ مزمل

از ایشان از معنای «قول ثقیل» در آیه ۵ سوره مزمل (إِنَّا سَنُلْقِی عَلَیْکَ قَوْلاً ثَقِیلاً؛ ما ای رسول خدا بر تو گفتاری سنگین القا می‌کنیم)، پرسش می‌شود. می‌گویند آیا منظور از قول ثقیل هبوط جبرئیل امین (علیه‌السلام) است؟ چون ایشان ملک وحی بودند و آیه‌های قران را می‌آوردند؛

ایشان بعد ۸۶ سال در نفس‌های آخر به این پرسش این‌گونه پاسخ می‌دهد:

جبرئیل در برابر عظمت رسول‌الله ثقلی ندارد که از او در قران به قول ثقیل تعبیر شود. مراد از قول ثقیل در قران، کلمۀ شریفۀ توحید (لا هو الا هو) است؛ جز او، اوی دیگری نیست و این ثقیل و سنگین است.

(لا هو الا هو)، قول ثقیلی است که عمری چون گنج درون سینه نهان داشتند. سید هاشم با همین کلمه (لا هو الا هو) زنده بود و ما از زبان ایشان این جملۀ توحیدی را زیاد می‌شنیدیم و حتی دستورالعمل ذکری به این‌جانب و دوست عزیزم علامه سیدمحمد حسین طهرانی آن هم در عددی بالا تلقین می‌کرد و می‌گفت با این ذکر ادامه دهید.

معرفی برخی از آثار چاپ شده دربارۀ این شخصیت بزرگوار

گفتگو دربارۀ حیات و زندگینامه این سید بزرگوار بسیار است؛ کتاب‌های متعددی در این زمینه به چاپ رسیده است. که برخی از آن‌ها عبارتند از:

۱- عارف شرق به قلم آقای فیضی در تبریز به چاپ رسیده است.

۲- کتاب دلشده توسط مؤسسه شمس الشموس طهران به چاپ رسیده است.

۳- و از همه بالاتر کتاب روح مجرد، تألیف صدیق معظم علامه طهرانی است که در احوالات سید هاشم حداد نوشته شده است. مرحوم علامه به بنده فرمودند که برای نوشتن این کتاب تمامی کارهایم را برای مدت سه ماه تعطیل کردم و از اینکه موفق شده بود چنین کتابی را دربارۀ استادش بنویسد خیلی خوشحال بود. ایشان اسم بنده را نیز در میان تلامذه آن مرحوم آورده‌اند. مطالب بسیار شیرین و مهمی در این کتاب آمده است که مراجعه بفرمایید و مطالب این کتاب را بخوانید. امیدواریم که از انفاس قدسیه بزرگان این طریقت و از روح مطهر ایشان استفاده لازم را برده باشیم.

لینک کوتاه : https://www.komeily.com/?p=22949

مطالب مشابه

مجموعه سخنرانی‌های آیت الله کمیلی خراسانی «حفظه الله» در ماه ذی القعده

بسته صوتی شرح کوتاه ادعیه روزانه ماه مبارک رمضان

آشنایی با آرا و اندیشه‌های آیت‌الله محمدصالح کمیلی خراسانی؛ پیوند فقه، عرفان و حماسه(PDF)

بسته صوتی نیمه شعبان المعظم

در باب تفاوت عرفان و تصوف

راه رسیدن به عشق الهی

شریعت و فرقه های نوظهور

سخنرانی‌های آیت الله کمیلی خراسانی «حفظه الله»-فاطمیه ۱۴۴۵ و ۱۴۴۶

بسته صوتی استاد کمیلی در ماه ربیع‌ الاول

مجموعه سخنرانی‌های آیت الله کمیلی خراسانی «حفظه الله» در ماه ذی الحجه

نظرات

کلام استاد

کلیپ صوتی

زیارت و دیدار حضرت صاحب الزمان (عج)

ویژه نامه

امام رضا علیه السلام، نماد فضیلت‌ها

تقویم سلوکی

اعمال ماه ذی القعده

مناسبات ماه ذی القعده

ماه ذى القعده ، نخستین ماه ازماههاى حرام است که در آنها جنگ، حتّى با دشمنان اسلام حرام است; مگر این که جنگ برمسلمین تحمیل شود (سه ماه دیگر از ماههاى حرام، ذى الحجّه، محرّم و رجب است) آتش بس در این چهار ماه وسیله اى براى آرامش جامعه و توفیق براى حجّ وعبادت، حلّ مشکلات اقتصادى و بازنگرى در امر جنگ و یافتن نقطه پایان براى آن و سپس مرهم نهادن بر زخم هاى جانکاه ناشى از آن است. ماهى است که زوّار خانه خدا از اطراف و اکنافِ جهان به سوى خانه خدا حرکت مى کنند، گروهى به مدینه مى روند و قبر پیغمبر اکرم(صلى الله علیه وآله) و قبور ائمّه هدى(علیهم السلام) را زیارت مى کنند و آثار تاریخى که در جاى جاى این خاستگاه اسلامى وجود دارد را مى بینند و غرق لذّات روحانى مى شوند (هرچند نابخردان و جاهلان، بسیارى از این آثار عظیم و گرانقدر را از میان برده اند) گروه دیگرى راهى مکّه مى شوند و با انجام مناسک «عمره تمتّع» در انتظار مراسم بزرگ عبادى سیاسى حج مى نشینند و با طواف کعبه و شرکت درصفوف پرشکوه جماعت، روح و جانشان را تازه مى کنند . سیّد بن طاووس در فضیلت این ماه مى گوید: «ماه ذى القعده ماهى است که به هنگام شدّت و گرفتارى، زمان خوبى براى دعاست، و براى رفع ظلم و ستم و دعا بر ضد ظالم مؤثّر است. همچنین مى گوید: «این ماه «ماه اجابت دعاها» نامیده شده است; لذا باید اوقاتش را غنیمت شمرد و در آن روزه حاجت گرفت.