درس خارج فقه حضرت آیت الله کمیلی خراسانی

مباحث فقهی- سقط جنین- جلسه هجدهم

جمع‌بندی مطالب

مباحث فقهی-سقط جنین- جلسه هجدهم- ۱۴۰۲/۰۲/۱۸

موضوع: جمع‌بندی مطالب

مقتضای تحقیق این است که: در صورت اول که حیات هر دو ممکن نیست، باید ابتدا به مرجحات رجوع کنیم، اگر مرجحی پیدا کردیم به آن عمل می‌کنیم و گرنه قائل به تخییر می‌شویم.

اگر جنین خطر جانی برای مادر داشته باشد، دو صورت پیدا می‌شود:

اول: اگر سقط جنین قبل از ولوج روح باشد (صورت‌ دوم) در این‌جا برای حفظ جان مادر جایز و بلکه واجب است که سقط جنین اتفاق بیفتد.

دوم: اگر سقط جنین بعد از ولوج روح باشد و جنین سالم باشد (صورت‌ سوم)، در این‌جا مشکل است که برای حفظ جان مادر، قائل به سقط جنین شویم و باید قائل به تخییر شد.

و اگر سقط جنین بعد از ولوج روح باشد و جنین ناقص‌الخلقه باشد، به این صورت که بعد از زایمان به هیچ عنوان ادامه‌ حیات برایش وجود ندارد (صورت‌ چهارم)، در این‌جا قائل شدن به سقط جنین و حفظ جان مادر اولی است.

و اگر سقط جنین بعد از ولوج روح باشد و جنین ناقص‌الخلقه باشد، به این صورت که جنین مدت کوتاهی می‌تواند بعد از زایمان زندگی نماید (صورت‌ پنجم)، در این‌جا قائل شدن به سقط جنین و حفظ جان مادر مشکل است و باید قائل به تخییر شد.

و اگر سقط جنین بعد از ولوج روح باشد و جنین ناقص‌الخلقه باشد، ولی مثل انسان‌های معمولی به زندگی خود ادامه می‌دهد (صورت‌ ششم)، در این‌جا قائل شدن به سقط جنین و حفظ جان مادر در نهایت مشکل است و باید قائل به تخییر شد.

بنابراین برای جواز سقط جنین بعد از ولوج روح، ادله‌ کافی برای ترجیح حفظ جان یک طرف وجود ندارد و تعلیل به ناقص‌الخلقه بودن و تام الخلقه بودن، صرفا استحسان بوده و حجیت ندارد؛ فلذا وظیفه و تکلیف ما در این مسئله رجوع کردن به مرجحات شرعی و عقلی بوده و در صورت فقدان مرجح باید قائل به تخییر شد. ولکن ما در این مسئله می‌توانیم به قاعده «دفع ضرر محتمل» و قاعده «عسر و حرج» نیز استدلال کنیم، به این صورت که اگر این جنین ناقص‌ الخلقه، به دنیا بیاید هم برای خودش و هم برای والدینش مشکلات عدیده‌ای به وجود می‌آورد که بعضاً تحملش خیلی صعب و مشکل است. در این صورت این دو قاعده دلیل و مؤید سقط جنین می‌شود.

لینک کوتاه : https://www.komeily.com/?p=31269