تقریرات/ درس خارج/ مباحث فقهی

23 ژانویه, 2024

کد مطلب : 31484

درس خارج فقه حضرت آیت الله کمیلی خراسانی

مباحث فقهی-صید و ذباحه- جلسه پنجم

موضوع: قطع چهار عضو

بسم الله الرحمن الرحیم

دانلود صوت بیانات حضرت آیت الله کمیلی خراسانی در مبحث فقهی صید و ذباحه (جلسه پنجم)

مدّت زمان ۲۱:۱۱دقیقه

تاریخ:۱۴۰۲/۰۷/۱۷

مکان: قم- مرکز فقهی ائمه اطهار (علیهم السلام)

19.8MB- دانلود

تقریرات خارج فقه-صید و ذباحه- جلسه پنجم- ۱۴۰۲/۰۷/۱۵

موضوع: قطع چهار عضو

تکرار مطالب جلسه قبل

پیرو مطالب گذشته ابتدائاً ما باید شرایط ذبح حیوان را از نظر فقها و ادله فقهی بدانیم.

شرایط ذبح:

۱- بریدن چهار رگ.

۲- تسمیه؛ هنگام ذبح نام خدا را بردن.

۳- استقبال؛ رو به قبله بودن.

۴- ابزار ذبح از جنس آهن باشد.

۵- ذابح مسلمان باشد.

۶- ذبیحه زنده باشد؛ حیات قبل از ذبح، در ذبیحه مستقر باشد.

بحث ما در شرط اول و بریدن چهار رگ بود. گفتیم مطلب بین فقها اختلافی است، اما مشهور این است که چهار رگ باید بریده شود. به فرمایش صاحب جواهر استدلال کردیم. چهار رگ: ۱٫ المری و هو مجری الطعام. ۲٫ الحلقوم و هو مجری التنفس. ۳و۴٫ الودجان و هما عرقان محیطان یالحلقوم. بیان شد که رگ‌ها کاملاً باید بریده شود و اگر چهار رگ بریده نشود حیوان میته و مردار است و خوردنش حرام است.

ادامه قول اول: قطع چهار عضو

ملا احمدنراقی (ره) در کتاب مستندالشیعه می‌نویسد:

«المسأله الثالثه: المصرّح به فی کلامهم وجوب قطع ما یجب قطعه من الحلقوم أو الأوداج الأربعه کلّا، أی قطع تمام کلّ واحد منها، فلو ترک جلده یسیره من واحد منها و لم یقطعها حتى خرج روحه أو زالت حیاته المستقرّه عند من یعتبرها حرمت الذبیحه.»^[۱]

حاصل کلام ایشان این است که فقها بر این امر تصریح کرده‌اند که در ذبح، واجب است حلقوم یا همه‌ رگ‌های چهارگانه قطع گردد و اگر یکی از آن‌ها قطع نگردد تا این‌که روح از بدن حیوان خارج گردد، ذبیحه حرام می‌شود. نظر ما هم همین است.

شیخ‌طوسی (ره) نیز این شرایط را در خلاف ذکر کرده است:

«الذکاه لا تقع مجزئه إلا بقطع أشیاء أربعه: الحلقوم و هو مجرى النفس و المری‌ء و هو تحت الحلقوم، و هو مجرى الطعام و الشراب، و الودجین و هما عرقان محیطان بالحلقوم.»^[۲]

ادلۀ قول اول

برای این قول به اصل عدم حلیت و به اجماع منقول و شهرت و به این‌که قدر متیقن، قطع چهار عضو است، استدلال شده است. هم‌چنین برخی از اعلام به مفهوم این روایت تمسک نموده‌اند: «مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَجَّاجِ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا إِبْرَاهِیمَ(ع) عَنِ الْمَرْوَهِ وَ الْقَصَبَهِ وَ الْعُودِ یُذْبَحُ بِهِنَّ إِذَا لَمْ یَجِدُوا سِکِّیناً قَالَ إِذَا فَرَى الْأَوْدَاجَ فَلَا بَأْسَ بِذَلِکَ».[۳]

توضیح روایت

۱- در این روایت، لفظ «اوداج» به کار رفته و اقل جمع، سه تاست. بنابراین قطع نای به تنهایی کفایت نمی‌کند.

۲- محمد بن یعقوب همان کلینی صاحب کتاب الکافی است. وبرخی از علما معتقدند که این کتاب بر امام زمان (عج)عرضه شده است و امام آن را تحسین نموده و فرموده‌اند: این کتاب برای شیعیان ما کافی است. «و یعتقد بعض العلماء أنّه عرض على القائم -صلوات اللّه علیه – فاستحسنه و قال: کاف لشیعتنا».[۴]بنده از علما اجازه روایت دارم.

۳- ابن ابی عمیر از اصحاب اجماع است.

۴- أبا ابراهیم کنیه غیر مشهور امام کاظم (ع) است. کنیه مشهور امام کاظم (ع)، ابوالحسن است.

۵- در روایت منطوق دارد که باید چهار رگ آن بریده شود و مفهوم آن این است که اگر یکی از چهار رگ هم بریده نشود ذبح صحیح نیست و حیوان میته است.

و صلی اللّه علی محمد و آله الطاهرین

[۱]. نراقی، مستند الشیعه، ج‌۱۵، ص۴۰۵٫

[۲]. شیخ طوسی، الخلاف، ج‌۶، ص۴۷٫

[۳]. شیخ صدوق، من لایحضره الفقیه، ج۳، ص۲۰۸؛ شیخ طوسی، التهذیب، ج۹، ص۵۲٫ ترجمه‌ روایت: عبدالرحمن بن حجاح گفته است: از امام کاظم (ع) درباره‌ ذبح با سنگ تیز و نی و چوب پرسیدم که چنان‌چه کاردی نیابد آیا با آن‌ها می‌تواند ذبح کند؟ امام (ع) فرمود: اگر رگ‌ها را قطع کند اشکال ندارد.

[۴]. کلینی، الکافی، ج ۱، ص۲۵ . در مقدمه محقق در چاپ دار الکتب الاسلامیه این مطلب آمده است.

لینک کوتاه : https://www.komeily.com/?p=31484

مطالب مشابه

اطلاعیه برگزاری درس خارج فقه حضرت آیت‌الله کمیلی خراسانی در نیم سال دوم ۱۴۰۳

اطلاعیه برگزاری درس خارج فقه حضرت آیت‌الله کمیلی خراسانی در سال ۱۴۰۳

مباحث فقهی-سقط جنین- جلسه سی ام

مباحث فقهی-سقط جنین- جلسه بیست‌و‌نهم

مباحث فقهی-سقط جنین- جلسه بیست‌و‌هشتم

مباحث فقهی-سقط جنین- جلسه بیست‌و‌هفتم

مباحث فقهی-سقط جنین- جلسه بیست‌و‌ششم

مباحث فقهی-صید و ذباحه- جلسه شانزدهم

مباحث فقهی-صید و ذباحه- جلسه پانزدهم

مباحث فقهی-صید و ذباحه- جلسه چهاردهم

نظرات

کلام استاد

کلیپ صوتی

زیارت و دیدار حضرت صاحب الزمان (عج)

ویژه نامه

امام رضا علیه السلام، نماد فضیلت‌ها

تقویم سلوکی

اعمال ماه ذی القعده

مناسبات ماه ذی القعده

ماه ذى القعده ، نخستین ماه ازماههاى حرام است که در آنها جنگ، حتّى با دشمنان اسلام حرام است; مگر این که جنگ برمسلمین تحمیل شود (سه ماه دیگر از ماههاى حرام، ذى الحجّه، محرّم و رجب است) آتش بس در این چهار ماه وسیله اى براى آرامش جامعه و توفیق براى حجّ وعبادت، حلّ مشکلات اقتصادى و بازنگرى در امر جنگ و یافتن نقطه پایان براى آن و سپس مرهم نهادن بر زخم هاى جانکاه ناشى از آن است. ماهى است که زوّار خانه خدا از اطراف و اکنافِ جهان به سوى خانه خدا حرکت مى کنند، گروهى به مدینه مى روند و قبر پیغمبر اکرم(صلى الله علیه وآله) و قبور ائمّه هدى(علیهم السلام) را زیارت مى کنند و آثار تاریخى که در جاى جاى این خاستگاه اسلامى وجود دارد را مى بینند و غرق لذّات روحانى مى شوند (هرچند نابخردان و جاهلان، بسیارى از این آثار عظیم و گرانقدر را از میان برده اند) گروه دیگرى راهى مکّه مى شوند و با انجام مناسک «عمره تمتّع» در انتظار مراسم بزرگ عبادى سیاسى حج مى نشینند و با طواف کعبه و شرکت درصفوف پرشکوه جماعت، روح و جانشان را تازه مى کنند . سیّد بن طاووس در فضیلت این ماه مى گوید: «ماه ذى القعده ماهى است که به هنگام شدّت و گرفتارى، زمان خوبى براى دعاست، و براى رفع ظلم و ستم و دعا بر ضد ظالم مؤثّر است. همچنین مى گوید: «این ماه «ماه اجابت دعاها» نامیده شده است; لذا باید اوقاتش را غنیمت شمرد و در آن روزه حاجت گرفت.