تقریرات/ درس خارج/ مباحث فقهی

22 ژانویه, 2024

کد مطلب : 31466

درس خارج فقه حضرت آیت الله کمیلی خراسانی

مباحث فقهی-صید و ذباحه- جلسه چهارم

موضوع: ذبح در مسیحیت و کیفیت ذبح حیوان

بسم الله الرحمن الرحیم

دانلود صوت بیانات حضرت آیت الله کمیلی خراسانی در مبحث فقهی صید و ذباحه (جلسه چهارم)

مدّت زمان ۲۸:۴۰ دقیقه

تاریخ:۱۴۰۲/۰۷/۱۵

مکان: قم- مرکز فقهی ائمه اطهار (علیهم السلام)

40MB- دانلود

تقریرات خارج فقه-صید و ذباحه- جلسه چهارم- ۱۴۰۲/۰۷/۱۵

موضوع: ذبح در مسیحیت و کیفیت ذبح حیوان

قال اللّه تعالی فی سوره المائده: «حُرِّمَتْ عَلَیْکُمُ الْمَیْتَهُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنْزِیرِ وَمَا أُهِلَّ لِغَیْرِ اللَّهِ بِهِ وَالْمُنْخَنِقَهُ وَالْمَوْقُوذَهُ وَالْمُتَرَدِّیَهُ وَالنَّطِیحَهُ وَمَا أَکَلَ السَّبُعُ إِلَّا مَا ذَکَّیْتُمْ وَمَا ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ وَأَنْ تَسْتَقْسِمُوا بِالْأَزْلَامِ ذَٰلِکُمْ فِسْقٌ الْیَوْمَ یَئِسَ الَّذِینَ کَفَرُوا مِنْ دِینِکُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِ الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَیْکُمْ نِعْمَتِی وَرَضِیتُ لَکُمُ الْإِسْلَامَ دِینًا فَمَنِ اضْطُرَّ فِی مَخْمَصَهٍ غَیْرَ مُتَجَانِفٍ لِإِثْمٍ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِیمٌ»؛[۱] گوشت مردار، و خون، و گوشت خوک، و حیواناتی که به غیر نام خدا ذبح شوند، و حیوانات خفه‌شده، و به زجر کشته شده، و آن‌ها که بر اثر پرت‌شدن از بلندی بمیرند، و آن‌ها که به ضرب شاخ حیوان دیگری مرده باشند، و باقیمانده صید حیوان درنده -مگر آن‌که (به موقع به آن حیوان برسید، و) آن را سرببرید- و حیواناتی که روی بت‌ها (یا در برابر آن‌ها) ذبح می‌شوند، (همه) بر شما حرام شده است؛ و (هم‌چنین) قسمت کردن گوشت حیوان به وسیله چوبه‌های تیر مخصوص بخت آزمایی؛ تمام این اعمال، فسق و گناه است -امروز، کافران از (زوال) آیین شما، مأیوس شدند؛ بنابر این، از آن‌ها نترسید! و از (مخالفت) من بترسید! امروز، دین شما را کامل کردم؛ و نعمت خود را بر شما تمام نمودم؛ و اسلام را به عنوان آیین (جاودان) شما پذیرفتم- امّا آن‌ها که در حال گرسنگی، دستشان به غذای دیگری نرسد، و متمایل به گناه نباشند، (مانعی ندارد که از گوشت‌های ممنوع بخورند؛) خداوند، آمرزنده و مهربان است.

ذبح در مسیحیت

امروزه در کشورهایی که آیین مسیحیت، دین رسمی آن‌هاست و اغلب کشورهای پیشرفته را تشکیل می‌دهند، ذبح حیوانات با دستگاه‌های جدید انجام می‌شود و در بیشتر کشورهای توسعه یافته، بیهوش کردن حیوان قبل از ذبح، به صورت یک قانون درآمده است. در واقع مسیحیان در کشتارگاه‌ها، ناحیۀ گلوی حیوان را می‌برند؛ همان‌گونه که در ذبح اسلامی و یهودی نیز گلوی حیوان بریده می‌شود، اما احکام جزئی و مفصلی که در این دو دین رعایت می‌شود، در مسیحیت وجود ندارد.

زهیر اعرجی در این‌باره می‌نویسد:

«دین مسیحیت، قانون خاصی در ارتباط با احکام ذبح ندارد و چون حواریون عیسی (ع) از یهود و مؤمنِ به شریعت موسی (ع) بودند، احکام یهودیت را در ذبایح‌شان اجرا می‌نمودند. در منابع اصلی مسیحیت ذکر می‌کنند که برخی از حواریون عیسی (ع)، راهی مغایر با شریعت موسی (ع) را در پیش گرفتند و پولس به مسیحیتی بشارت داد که مقداری با احکام موسی تفاوت داشت. هم‌چنین مرقس گفت که مسیح (ع) فرموده است: «چیزی خارج از انسان نیست که اگر داخل آن شود، آن را نجس کند» و بر این اساس مرقس، حلیت تمام گوشت‌ها، بلکه حلیت تمام خوردنی‌ها و آشامیدنی‌ها را استنباط نمود و این خلاف احکام یهود است. پیتر نیز این روش را در پیش گرفت و این چنین مسیحیان به احکام شرعیت موسی (ع) در مورد ذبح بی‌توجهی نمودند به جز مسیحیان قبطی که در این حکم با دیگر مسیحیان، تفاوت دارند؛ اما از حضرت مسیح‌(ع) نصی روشن در مورد احکام ذبح وارد نشده است.[۲]

امروزه بیشتر مذاهب و فرقه‌های مسیحی نام خدا یا نام مسیح (ع) را بر ذبیحه‌هایشان نمی‌برند، بلکه آن‌ها اساساً احکام گسترده‌ای در مورد ذبح ندارند.[۳]

فصل سوم: کیفیت ذبح حیوان

درباره چگونگی ذبح حیوان اختلاف و اقوالی در بین فقها وجود دارد که بیان می‌شود:

قول اول: قطع چهار عضو

در ذبح باید چهار عضو حیاتی حیوان قطع شود:

۱- مری: که از طریق این عضو آب و غذا وارد بدن حیوان می‌شود.

۲- نای: که این طریق محل عبور هواست.

۳ و۴- دو رگ که در دو طرف نای و مری قرار دارند و چه‌بسا بر هر چهارتا، اسم اوداج (رگ‌های) اربعه اطلاق شود و اگر یکی از این اعضا قطع نگردد، حیوان حلال نخواهد بود. اکثر فقها به این قول قائلند و ملااحمد نراقی (ره) و صاحب‌جواهر (ره) آن را قول مشهور دانسته و حتی صاحب‌جواهر (ره) نسبت اجماع به صاحب نهایهالمرام و المهذب داده است.

صاحب‌جواهر (ره) نیز در این مسئله می‌فرماید:

«و أما الکیفیه فالواجب قطع تمام الأعضاء الأربعه: المری‌ء بتشدید الیاء أو همزه الأخیره منهما و هو مجرى الطعام، و الحلقوم أی الحلق و هو مجرى النفس و محله فوق المری‌ء و الودجان، و هما عرقان محیطان بالحلقوم کما عن المشهور، و بالمری‌ء کما عن بعض، و ربما أطلق على الأربعه اسم الأوداج، و حینئذ فلا یجزئ قطع بعضها أو بعض أحدها مع الإمکان لا مع عدمه، فی مثل المتردیه فی مکان لا یتمکن من ذبحها مثلا تمام التمکن هذا فی قول مشهور. بل فی نهایه المرام و محکی المهذب الإجماع علیه.»^[۴]

صاحب جواهر می‌فرماید: «و محکی المهذب» یعنی من کتاب مهذب را ندیدم و برای من نقل شده است.

و صلی اللّه علی محمد و آله الطاهرین

[۱] . مائده (۵)، آیه ۳٫

[۲]. «تفتقد الدیانه النصرانیه إلى قانون خاص بأحکام الذباحه. و بما أن حواریی عیسى علیه السّلام کانوا من الیهود المؤمنین بشریعه النبی موسى علیه السّلام، فإنهم کانوا یطبقون أحکام الیهودیه فی ذبائحهم. و تذکر المصادر النصرانیه الرئیسیه أن بعض حواریی عیسى علیه السّلام نحوا منحى مغایرا لشریعه موسى علیه السّلام فبدأ (بول Paul) یبشر بنصرانیه تختلف شیئا ما عن أحکام موسى علیه السّلام. و کذلک (مرقس Mark) فقد ذکر أن السید المسیح قد قال: «لیس شی‌ء من خارج الإنسان إذا دخل فیه یقدر أن ینجسه» (مرقس ۷: ۱۵). و على هذا الأساس استنبط مرقس حلیه کل اللحوم، بل حلیه کل المأکولات و المشروبات، و هذا خلاف الأحکام الیهودیه. و نحى هذا المنحى (بیتر Peter) (Acts 16- 9، ۱۰).و هکذا بدأ النصارى إجمالا لا یلتفتون إلى أحکام شریعه موسى فی الذباحه عدا نصارى القبط الذین یختلفون عن غیرهم من النصارى فی هذا الحکم (۳۸۸ (Latham)»؛ شیخ بهائی، حرمه ذبائح اهل الکتاب، تحقیق زهیر الاعرجی، ص۴۹٫

[۳]. «و لم نتوصل إلى معرفه هل أن النصارى یذکرون اسم اللّٰه أو المسیح على ذبائحهم، بل أن غالبیه کتبهم الدینیه و مصادر أحکامهم لا تذکر ذلک». شیخ بهائی، حرمه ذبائح اهل الکتاب، تحقیق زهیر الاعرجی، ص۵۰٫

[۴] . نجفی، جواهر الکلام، ج‌۳۶، ص۱۰۵٫

لینک کوتاه : https://www.komeily.com/?p=31466

مطالب مشابه

اطلاعیه برگزاری درس خارج فقه حضرت آیت‌الله کمیلی خراسانی در نیم سال دوم ۱۴۰۳

اطلاعیه برگزاری درس خارج فقه حضرت آیت‌الله کمیلی خراسانی در سال ۱۴۰۳

مباحث فقهی-سقط جنین- جلسه سی ام

مباحث فقهی-سقط جنین- جلسه بیست‌و‌نهم

مباحث فقهی-سقط جنین- جلسه بیست‌و‌هشتم

مباحث فقهی-سقط جنین- جلسه بیست‌و‌هفتم

مباحث فقهی-سقط جنین- جلسه بیست‌و‌ششم

مباحث فقهی-صید و ذباحه- جلسه شانزدهم

مباحث فقهی-صید و ذباحه- جلسه پانزدهم

مباحث فقهی-صید و ذباحه- جلسه چهاردهم

نظرات

کلام استاد

کلیپ صوتی

زیارت و دیدار حضرت صاحب الزمان (عج)

ویژه نامه

امام رضا علیه السلام، نماد فضیلت‌ها

تقویم سلوکی

اعمال ماه ذی القعده

مناسبات ماه ذی القعده

ماه ذى القعده ، نخستین ماه ازماههاى حرام است که در آنها جنگ، حتّى با دشمنان اسلام حرام است; مگر این که جنگ برمسلمین تحمیل شود (سه ماه دیگر از ماههاى حرام، ذى الحجّه، محرّم و رجب است) آتش بس در این چهار ماه وسیله اى براى آرامش جامعه و توفیق براى حجّ وعبادت، حلّ مشکلات اقتصادى و بازنگرى در امر جنگ و یافتن نقطه پایان براى آن و سپس مرهم نهادن بر زخم هاى جانکاه ناشى از آن است. ماهى است که زوّار خانه خدا از اطراف و اکنافِ جهان به سوى خانه خدا حرکت مى کنند، گروهى به مدینه مى روند و قبر پیغمبر اکرم(صلى الله علیه وآله) و قبور ائمّه هدى(علیهم السلام) را زیارت مى کنند و آثار تاریخى که در جاى جاى این خاستگاه اسلامى وجود دارد را مى بینند و غرق لذّات روحانى مى شوند (هرچند نابخردان و جاهلان، بسیارى از این آثار عظیم و گرانقدر را از میان برده اند) گروه دیگرى راهى مکّه مى شوند و با انجام مناسک «عمره تمتّع» در انتظار مراسم بزرگ عبادى سیاسى حج مى نشینند و با طواف کعبه و شرکت درصفوف پرشکوه جماعت، روح و جانشان را تازه مى کنند . سیّد بن طاووس در فضیلت این ماه مى گوید: «ماه ذى القعده ماهى است که به هنگام شدّت و گرفتارى، زمان خوبى براى دعاست، و براى رفع ظلم و ستم و دعا بر ضد ظالم مؤثّر است. همچنین مى گوید: «این ماه «ماه اجابت دعاها» نامیده شده است; لذا باید اوقاتش را غنیمت شمرد و در آن روزه حاجت گرفت.