تقریرات/ درس خارج/ مباحث فقهی

25 نوامبر, 2023

کد مطلب : 31053

درس خارج فقه حضرت آیت الله کمیلی خراسانی

مباحث فقهی-سقط جنین- جلسه ششم

ولوج روح در فقه

مباحث فقهی-سقط جنین- جلسه ششم- 1401/11/11

مبحث ولوج روح در فقه

بسم الله الرحمن الرحیم الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین

استعمال واژه «روح» در قرآن‌کریم بیش از مواردی است که ذکر نمودیم. حقیقت و آثار روح برای ما روشن نیست. کلمه «روح» در سوره قدر آمده است: «تَنَزَّلُ الْمَلَائِكَةُ وَالرُّوحُ فِيهَا بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ كُلِّ أَمْرٍ»؛ فرشتگان و روح در آن شب به اذن پروردگارشان برای [تقدیر و تنظیم] هر کاری نازل می شوند. درباره «روح» در سوره قدر دو قول است؛ یک: منظور از«روح» روح الأمین حضرت جبرئیل(ع) است. به اعتبار ذکر خاص بعد از ذکر عام، روح را از ملائکه جدا کردند. دو: منظور از«روح» روح انسانی است. به طورکلی می‌توان گفت که روح در قرآن در دو مورد استعمال حقیقی دارد: نخست روح انسان و دوم موجودی از سنخ ملائک.

آیت‌الله مصباح‌ یزدی(رض) در توضیح آیات مربوط به روح می‌نویسد: «اجمالا از قرآن برمی‌آید که در آدمی، جز بدن، چیزی بسیار شریف نیز وجود دارد، ولی مخلوق خداست، نه جزئی از خدا و تا آن چیز شریف در انسان به وجود نیاید، آدمی، انسان نمی‌گردد و چون در حضرت آدم به وجود آمد، شأنی یافت که باید فرشتگان در برابر او خضوع کنند… اما آیا چگونه چیزی است و آیا از سنخ موجودات طبیعی است یا از سنخ موجودهایی است که ما با آن‌ها آشنایی نداریم، مگر با علم حضوری و معرفت شهودی، توضیحی که در مورد تعبیرات روح در قرآن دادیم… می توان استظهار کرد که این فعل و انفعالات عالم مادی که موجب امکان استعدادی برای پیدایش موجودی می‌شود، در اصلِ پیدایشِ روح وجود ندارد و روح با فرمان خدا پیدا می‌شود و اما اینکه تکامل آن در ارتباط با بدن و در اثر فعل و انفعالات مادی پیدا می شود، مسئله دیگری است.»

نکته مهمی که در این‌جا وجود دارد این است که قرآن‌کریم کلمه‌ «روح» را بر زندگی‌نباتی اطلاق نکرده است و در این گونه موارد از کلمه‌ حیات بهره برده است. پس جنین در اولین مراحل تکوین صرفا دارای حیات‌نباتی است و بعد از تمامیت خلقت جسمانی، صاحب روح می‌شود.

ولوج روح در فقه

فقها واژه‌ «ولوج روح» را در مورد جنین حیوانات نیز به کار برده‌اند و در مسئلۀ تذکیۀ جنین حیوان به این بحث پرداخته‌اند. شیخ طوسی‌(رض) تذکیه جنینی را که خلقت جسمانی آن کامل شده و مو و کرک در‌آورده است، ولی ولوج روح در او نشده است، به تذکیه مادرش می‌داند و به نظر او اگر روح در جنین حلول کند، نیاز به تذکیه جداگانه دارد؛ «و إذا ذبح شاة أو غيرها، ثمَّ وجد في بطنها جنين، فإن كان قد أشعر أو أوبر، و لم تلجه الرّوح، فذكاته ذكاة أمّه، و إن لم‌ يكن تامّا، لم يجز أكله على حال، و إن كان فيه روح، وجبت تذكيته، و إلّا فلا يجوز أكله.» و صلی اللّه علی محمد و آل محمد

لینک کوتاه : https://www.komeily.com/?p=31053

مطالب مشابه

اطلاعیه برگزاری درس خارج فقه حضرت آیت‌الله کمیلی خراسانی در نیم سال دوم ۱۴۰۳

اطلاعیه برگزاری درس خارج فقه حضرت آیت‌الله کمیلی خراسانی در سال ۱۴۰۳

مباحث فقهی-سقط جنین- جلسه سی ام

مباحث فقهی-سقط جنین- جلسه بیست‌و‌نهم

مباحث فقهی-سقط جنین- جلسه بیست‌و‌هشتم

مباحث فقهی-سقط جنین- جلسه بیست‌و‌هفتم

مباحث فقهی-سقط جنین- جلسه بیست‌و‌ششم

مباحث فقهی-صید و ذباحه- جلسه شانزدهم

مباحث فقهی-صید و ذباحه- جلسه پانزدهم

مباحث فقهی-صید و ذباحه- جلسه چهاردهم

نظرات

کلام استاد

کلیپ صوتی

زیارت و دیدار حضرت صاحب الزمان (عج)

ویژه نامه

امام رضا علیه السلام، نماد فضیلت‌ها

تقویم سلوکی

اعمال ماه ذی القعده

مناسبات ماه ذی القعده

ماه ذى القعده ، نخستین ماه ازماههاى حرام است که در آنها جنگ، حتّى با دشمنان اسلام حرام است; مگر این که جنگ برمسلمین تحمیل شود (سه ماه دیگر از ماههاى حرام، ذى الحجّه، محرّم و رجب است) آتش بس در این چهار ماه وسیله اى براى آرامش جامعه و توفیق براى حجّ وعبادت، حلّ مشکلات اقتصادى و بازنگرى در امر جنگ و یافتن نقطه پایان براى آن و سپس مرهم نهادن بر زخم هاى جانکاه ناشى از آن است. ماهى است که زوّار خانه خدا از اطراف و اکنافِ جهان به سوى خانه خدا حرکت مى کنند، گروهى به مدینه مى روند و قبر پیغمبر اکرم(صلى الله علیه وآله) و قبور ائمّه هدى(علیهم السلام) را زیارت مى کنند و آثار تاریخى که در جاى جاى این خاستگاه اسلامى وجود دارد را مى بینند و غرق لذّات روحانى مى شوند (هرچند نابخردان و جاهلان، بسیارى از این آثار عظیم و گرانقدر را از میان برده اند) گروه دیگرى راهى مکّه مى شوند و با انجام مناسک «عمره تمتّع» در انتظار مراسم بزرگ عبادى سیاسى حج مى نشینند و با طواف کعبه و شرکت درصفوف پرشکوه جماعت، روح و جانشان را تازه مى کنند . سیّد بن طاووس در فضیلت این ماه مى گوید: «ماه ذى القعده ماهى است که به هنگام شدّت و گرفتارى، زمان خوبى براى دعاست، و براى رفع ظلم و ستم و دعا بر ضد ظالم مؤثّر است. همچنین مى گوید: «این ماه «ماه اجابت دعاها» نامیده شده است; لذا باید اوقاتش را غنیمت شمرد و در آن روزه حاجت گرفت.