تقریرات/ درس خارج/ مباحث فقهی

11 نوامبر, 2023

کد مطلب : 30963

درس خارج فقه حضرت آیت الله کمیلی خراسانی

مباحث فقهی-سقط جنین- جلسه چهارم

ولوج روح در پزشکی

مباحث فقهی-سقط جنین- جلسه چهارم- 1401/11/09

بسم الله الرحمن الرحیم الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین

ولوج روح در پزشکی

تشکیل بافت بیش‌تر اعضا و جوارح مختلف جنین بعد از ماه اول آغاز می‌شود و به تدریج تکامل پیدا می‌کند. اولین مرکز استخوان‌سازی در هفته ششم زندگی جنینی در استخوان ترقوه ایجاد می‌شود و به تدریج در مناطق مختلف استخوان‌سازی پیشرفت می‌کند. البته در دختران، استخوان‌سازی زودتر شروع می‌شود و زودتر هم خاتمه پیدا می‌کند.

در هفته هفدهم، آخرین نقطه استخوانی در استخوان پاشنه ساخته می‌شود. همزمان با استخوان سازی، عضلات نیز شکل می‌گیرند. بعد از هفته هجدهم مراکز استخوان‌سازی با عضلات کاملا پوشیده می‌شوند و در این مرحله است که جنین از نظر اسکلتی کامل است و شکل ظاهری کاملی پیدا می‌کند و از نظر پزشکی قانونی نیز در سن شانزده و بیست‌هفتگی، جنین رسیده است.

در طول ماه‌های چهارم و پنجم، جنین به سرعت رشد می‌کند و در پایان ماه پنجم، موهای نرمی همچون کرک، بر روی بدن جنین ظاهر می‌شود و موهای سر و ابرو نیز شکل می‌گیرند. در طول ماه پنجم، معمولا مادر حرکات جنین را به خوبی درک می‌کند.

حرکات تنفسی در حدود هفته‌ چهاردهم تا شانزدهم، حرکات مکیدن در هفته بیست‌ و‌ چهارم، شنیدن بعضی از صداها در هفته بیست‌ و‌ چهارم تا بیست‌ و‌ ششم و حساسیت چشم به نور در هفته بیست‌ و‌ هشتم واقع می‌شود.

مسئله ولوج روح در دانش جنین شناسی مطرح نیست و تعلق روح به بدن_به عنوان پدیده‌ای ماوراء الطبیعة_از حوزه پژوهش و تحقیق این دانش مادی خارج است؛ اما در علم پزشکی بدون تفکیک میان انواع حیات (حیات‌ نباتی، حیات‌ حیوانی، حیات‌ انسانی) بر این نکته تأکید شده است که جنین از همان آغاز انعقاد نطفه و عمل لقاح، موجودی زنده و دارای حیات است.

عدم آشنایی پزشکان و جنین شناسان با مفهوم «ولوج روح» در شریعت، آنان را به تفسیر‌های نادرست از این مفهوم فقهی واداشته است.

گزارش اجمالی برخی اظهار نظرهای پزشکان:

یکی از حقوقدان‌ها گزارش اجمالی از برخی اظهار نظر‌های پزشکان در این زمینه ارائه داده است:

«…لحظه دقیق ولوج روج از نظر علمی قابل اثبات نیست. فعالیت رفلکسی ماهیچه‌ها از انتهای ماه سوم در جنین قابل ایجاد است. برخی ماه سوم را به عنوان زمان ولوج روح در نظر گرفته‌اند. برخی زمان تپش قلب را زمان ولوج روح می‌دانند و در این زمان است که جنین حکم یک انسان کامل را دارد. از نظر علمی قلب در هفته چهارم شروع به ضربان می‌کند. برخی زمان ولوج روح را شانزده هفته به بالا ذکر کرده‌اند و جنسیت آن در این زمان قابل تشخیص است. برخی زمان ولوج روح را یک مرحله بعد از استخوانی شدن و گوشت آوردن جنین ذکر کرده‌اند و برخی جنینی را که دارای استخوان بوده و گوش و چشم و اعضای آن مشخص است، یک انسان کامل می‌دانند. »

روشن است که مفهوم «ولوج روح» در شریعت و فقه که موضوع برخی از احکام شرعی است با بعضی از پندارهای نقل شده، منافات دارد؛ چراکه حرکت‌های رفلکسی ماهیچه‌ها، یک نوع واکنش غیر ارادی آن‌ها در مقابل تحریکات بیرونی است و تپش قلب که حرکت غیر‌ارادی بدن است، هر چند حکایت از گونه‌ای حیات در جنین است، ولی از حیات حیوانی که نشانه‌ آن حرکت ارادی است، حکایت نمی‌کند، البته واضح است که این موارد همچون تپش قلب، تعیین جنسیت، شکل‌گیری استخوان و ماهیچه‌ها، شرط لازم برای ولوج روح است ولی هیچ کدام به تنهایی یا به همراه دیگری، شرط کافی برای آن نیست.

و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین

لینک کوتاه : https://www.komeily.com/?p=30963

مطالب مشابه

اطلاعیه برگزاری درس خارج فقه حضرت آیت‌الله کمیلی خراسانی در نیم سال دوم ۱۴۰۳

اطلاعیه برگزاری درس خارج فقه حضرت آیت‌الله کمیلی خراسانی در سال ۱۴۰۳

مباحث فقهی-سقط جنین- جلسه سی ام

مباحث فقهی-سقط جنین- جلسه بیست‌و‌نهم

مباحث فقهی-سقط جنین- جلسه بیست‌و‌هشتم

مباحث فقهی-سقط جنین- جلسه بیست‌و‌هفتم

مباحث فقهی-سقط جنین- جلسه بیست‌و‌ششم

مباحث فقهی-صید و ذباحه- جلسه شانزدهم

مباحث فقهی-صید و ذباحه- جلسه پانزدهم

مباحث فقهی-صید و ذباحه- جلسه چهاردهم

نظرات

کلام استاد

کلیپ صوتی

زیارت و دیدار حضرت صاحب الزمان (عج)

ویژه نامه

امام رضا علیه السلام، نماد فضیلت‌ها

تقویم سلوکی

اعمال ماه ذی القعده

مناسبات ماه ذی القعده

ماه ذى القعده ، نخستین ماه ازماههاى حرام است که در آنها جنگ، حتّى با دشمنان اسلام حرام است; مگر این که جنگ برمسلمین تحمیل شود (سه ماه دیگر از ماههاى حرام، ذى الحجّه، محرّم و رجب است) آتش بس در این چهار ماه وسیله اى براى آرامش جامعه و توفیق براى حجّ وعبادت، حلّ مشکلات اقتصادى و بازنگرى در امر جنگ و یافتن نقطه پایان براى آن و سپس مرهم نهادن بر زخم هاى جانکاه ناشى از آن است. ماهى است که زوّار خانه خدا از اطراف و اکنافِ جهان به سوى خانه خدا حرکت مى کنند، گروهى به مدینه مى روند و قبر پیغمبر اکرم(صلى الله علیه وآله) و قبور ائمّه هدى(علیهم السلام) را زیارت مى کنند و آثار تاریخى که در جاى جاى این خاستگاه اسلامى وجود دارد را مى بینند و غرق لذّات روحانى مى شوند (هرچند نابخردان و جاهلان، بسیارى از این آثار عظیم و گرانقدر را از میان برده اند) گروه دیگرى راهى مکّه مى شوند و با انجام مناسک «عمره تمتّع» در انتظار مراسم بزرگ عبادى سیاسى حج مى نشینند و با طواف کعبه و شرکت درصفوف پرشکوه جماعت، روح و جانشان را تازه مى کنند . سیّد بن طاووس در فضیلت این ماه مى گوید: «ماه ذى القعده ماهى است که به هنگام شدّت و گرفتارى، زمان خوبى براى دعاست، و براى رفع ظلم و ستم و دعا بر ضد ظالم مؤثّر است. همچنین مى گوید: «این ماه «ماه اجابت دعاها» نامیده شده است; لذا باید اوقاتش را غنیمت شمرد و در آن روزه حاجت گرفت.