4 نوامبر, 2023

کد مطلب : 30914

برشی از کتاب اخلاق اهل بیتی

انواع جهاد در معارف اسلامی

چرا از ایثار مال به عنوان جهاد یاد شده است؟ چون چشم‌پوشی از مالی که به هزار زحمت به دست آمده است بسیار مشکل است.

انواع جهاد در معارف اسلامی

در یک تقسیم‌بندی، جهاد به دو نوع اصغر و اکبر و یا جهاد ظاهری و باطنی تقسیم می‌شود،{1} در آن حدیث معروف هم بیان شده است که پیامبر اسلام صل الله علیه و آله و سلم فرمود: «مَرْحَبا بقَومٍ قَضَوُا الجِهادَ الأصْغَرَ و بَقِی علَیهِمُ الجِهادُ الأكْبَرُ. قیلَ: یا رسولَ اللّه، و ما الجِهادُ الأكْبَرُ؟ قال: جِهادُ النَّفْس؛ خوشامد مى‌گویم به مردمانى كه جهاد اصغر را گذراندند، ولى جهاد اكبر هم‌چنان بر عهده آنان باقى مانده است. عرض شد: اى رسول خدا! جهاد اكبر چیست؟ فرمود: جهاد با نفس.{2}

در تقسیم‌بندی دیگر، جهاد ظاهری نیز به دو قسمت تقسیم می‌شود: ایثار مال و ایثار جان. گذشت از مال، مثل گذشت از جان است. لذا در قرآن هم آمده است: «الَّذِینَ آمَنُوا وَ هَاجَرُوا وَ جَاهَدُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ بِأَمْوَالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ أَعْظَمُ دَرَجَةً عِنْدَ اللَّهِ ۚ وَ أُولَٰئِكَ هُمُ الْفَائِزُونَ»؛ آن‌ها که ایمان آوردند و هجرت کردند و با اموال و جان‌هایشان در راه خدا جهاد نمودند، مقامشان نزد خدا برتر است و آن‌ها پیروز و رستگارند! {3} این آیه، جهاد را هم روی شهادت و ایثارِ جان برده است و هم روی ایثار مال؛ زیرا مال را هم در راه خدا داده است. چرا از ایثار مال به عنوان جهاد یاد شده است؟ چون چشم‌پوشی از مالی که به هزار زحمت به دست آمده است بسیار مشکل است.

نقش خمس و زکات در شکوفایی حوزه‌های شیعه

بعضی می‌گویند: چرا پول‌های خود را به آخوند‌های مفت‌خور بدهیم؟ با برخی که عناد و لجاج دارند کاری نداریم، اما در جواب آن‌هایی که واقعاً به دنبال چرایی این قضیه هستند باید گفت که پرداخت خمس و وجوهات شرعی به حوزه‌های علمیه، در راستای منافع کلان و عمومی‌جامعه است. اگر مؤمنان خمس و وجوهات شرعی‌شان را به حوزه‌های علمیه پرداخت نکنند، دو قضیه متصور است:

1.حوزه‌های شیعه مثل حوزه‌های برادران اهل سنت به دولت‌ها وابسته شوند. اگر چنین کاری صورت گیرد، باید حوزه‌های علمیه با تغییر هر نظام و دولتی، سیاست‌ها و برنامه‌های خود را با دولت‌ها هماهنگ سازد، در حالی که یکی از افتخارات حوزه‌های شیعه در طول تاریخ آن است که خود‌کفا و مستقل بوده و به همین جهت، همیشه با بی‌عدالتی‌ها مبارزه کرده است. استقلال و سربلندی حوزه‌های علمیه، مرهون خمس، وجوهات شرعی و موقوفات مؤمنان بوده است.

2. گزینه دوم آن است که طلاب علوم دینی، دروس طلبگی را به عنوان شغل دوم انتخاب نمایند. به تعبیر دیگر، حوزه‌های علمیه باید کسانی را جذب نماید که آنان هیچ چشم‌داشت مالی به حوزه‌های علمیه نداشته باشد و نیازهای مالی خود را از جای دیگر تأمین نمایند. این گزینه به لحاظ نظری بسیار خوب و ایدآل به نظر می‌رسد و شاید همین‌حالا هم افرادی زیادی باشند که هیچ‌گونه دریافت مالی نداشته و ندارند، اما اگر این قضیه به صورت یک رویکرد و سیاست کلان اعمال شود، در عمل با موانع و چالش‌های زیادی مواجه می‌شود.

اولین مشکل این طرح آن است که عملاً افراد کم بضاعت را از دروس حوزوی محروم می‌سازد. از طرف دیگر، اگر ما مبلِّغ، عالم، مجتهد و مرجع تقلید نداشته باشیم، خیلی از کار‌های جامعه روی زمین می‌ماند. مخصوصاً حالا که به برکت انقلاب اسلامی، چشم خیلی از کشور‌های خارج نیز به همین حوزه‌های علمیه است.

گاهی در خیابان و این‌جا و آن‌جا، فقرای حرفه‌ای می‌آیند و دست‌شان را دراز می‌کنند. آدم می‌ماند که چه کار کند. از یک‌ طرف این‌ همه آیات و روایات داریم که به مستمندان کمک نمایید. اصلاً یکی از ویژگی‌های متقین در قرآن آن است که افراد کم بضاعت را کمک و یاری می‌نمایند: «وَ فِی أَمْوَالِهِمْ حَقٌّ لِلسَّائِلِ وَالْمَحْرُومِ»؛ و در اموال آن‌ها حقّی برای سائل و محروم بود.{4} حالا این گدای حرفه‌ای هم سائل است. به‌راستی وظیفه ما در قبال چنین افرادی چیست؟ واقع مطلب این است که اگر ما بخواهیم به این گدایان حرفه‌ای کمک کنیم، به ظالم کمک کرده‌ایم؛ زیرا به کسانی کمک کرده‌ایم که این‌ها این اموال را در راه غیرشرعی مصرف می‌کنند و پول روی پول جمع می‌کنند.

رسانه‌های جمعی، داستان‌های زیادی از این گداهای حرفه‌ای نقل می‌کنند که این افراد، حساب‌های کلان بانکی داشته‌اند؛ لذا باید خیلی مراقب باشیم. گفته‌اند: اگر دیدید که اکثریت زمان و اکثریت آن عصر، دارای فسق و فجور و عدم احتیاط و عدم تقیّد به قوانین شرع هستند، دیگر شما نباید به هرکسی خوش‌گمان باشید، ولی اگر دیدید که اکثر مردم آن عصر، مؤمن و باتقوا هستند و احکام الهی را رعایت می‌کنند این‌جا، به جامعه و مردم آن باید خوش‌گمان باشید. من در چهره‌ بعضی از این‌ افراد نگاه کرده و دیده‌ام که این‌ها چهره‌ای دارند که نشان می‌دهد این مؤمن، آبروی خودش را حفظ نکرده و در اثر همین‌ عدم حفظ حرمت و عزت، چهرۀ ذلیل پیدا نموده‌اند، در حالی که خداوند مؤمنان را در کنار خدا و رسول صل الله علیه و آله و سلم عزیز معرفی می‌نماید: «وَلِلَّهِ الْعِزَّةُ وَلِرَسُولِهِ وَلِلْمُؤْمِنِینَ»؛ در حالی که عزت مخصوص خدا و رسول او و مؤمنان است.{5} واقعاً مؤمن باید عزیز باشد و دستش را پیش این ‌و آن دراز نکند.

پی نوشت:

1-کتاب اخلاق اهل بیتی شرح «دعای مکارم الاخلاق »

2-ابن بابویه، معانی الأخبار، ج 1، ص 160.

3-توبه (9)، آیه 20.

4-ذاریات (51)، آیه 19.

5-ذاریات (51)، آیه 19.

منبع: کتاب اخلاق اهل‌بیتی در شرح «دعای مکارم الاخلاق»، فراز بیست و سوم: برکت در روزی – از تألیفات آیت الله محمدصالح کمیلی حفظه الله

علاقه مندان جهت خرید و مطالعه کتاب می توانند از طریق همین لینک اقدام فرمایند.

کلید واژه: جهاد، مبارزه، جهاد با مال ،جهاد با نفس ،جهاد با جان ،جبهه، جنگ، پیروزی، نبرد، جهاد ظاهری، جهاد باطنی ،جهاد اصغر، جهاد اکبر، ترک گناه، هوای نفس، ذبح کردن نفس ،مبارزه با هوای نفس ، اموال ،ایثار ،خمس ، زکات ،صدقات، طلاب، مومنین ،حوزه های علمیه، حوزه امام صادق، پویایی شیعه، حفظ مکتب اهل بیت ،مکتب امام صادق ، تربیت نیرو، مرجعیت ،فقاهت، فقه ،تفقه در دین ،مجتهد، اجتهاد، احکام، دین ،نیازمند، گدا، تکدی گری ،گدایان ،عزت نفس ، ذلیل بودن ،ذلت نفس ، با سیلی سرخ نگه داشتن

لینک کوتاه : https://www.komeily.com/?p=30914

مطالب مشابه

برتری لذت معنوی

مجموعه سخنرانی‌های آیت الله کمیلی خراسانی «حفظه الله» در ماه ذی القعده

بسته صوتی شرح کوتاه ادعیه روزانه ماه مبارک رمضان

آشنایی با آرا و اندیشه‌های آیت‌الله محمدصالح کمیلی خراسانی؛ پیوند فقه، عرفان و حماسه(PDF)

بسته صوتی نیمه شعبان المعظم

لزوم توجه به شریعت

عشق سید هاشم حداد (رحمه الله علیه) به اهل‌بیت(علیهم السلام)

بزرگان عرفان در کلام آیه الحق سید هاشم حداد (رحمه الله علیه)

آیه الحق سید هاشم حداد (ره) در کلام عرفا

توصیه حضرت آیت الله کمیلی برای حل مشکل جامعه اسلامی و مردم

نظرات

کلام استاد

کلیپ صوتی

زیارت و دیدار حضرت صاحب الزمان (عج)

ویژه نامه

امام رضا علیه السلام، نماد فضیلت‌ها

تقویم سلوکی

اعمال ماه ذی القعده

مناسبات ماه ذی القعده

ماه ذى القعده ، نخستین ماه ازماههاى حرام است که در آنها جنگ، حتّى با دشمنان اسلام حرام است; مگر این که جنگ برمسلمین تحمیل شود (سه ماه دیگر از ماههاى حرام، ذى الحجّه، محرّم و رجب است) آتش بس در این چهار ماه وسیله اى براى آرامش جامعه و توفیق براى حجّ وعبادت، حلّ مشکلات اقتصادى و بازنگرى در امر جنگ و یافتن نقطه پایان براى آن و سپس مرهم نهادن بر زخم هاى جانکاه ناشى از آن است. ماهى است که زوّار خانه خدا از اطراف و اکنافِ جهان به سوى خانه خدا حرکت مى کنند، گروهى به مدینه مى روند و قبر پیغمبر اکرم(صلى الله علیه وآله) و قبور ائمّه هدى(علیهم السلام) را زیارت مى کنند و آثار تاریخى که در جاى جاى این خاستگاه اسلامى وجود دارد را مى بینند و غرق لذّات روحانى مى شوند (هرچند نابخردان و جاهلان، بسیارى از این آثار عظیم و گرانقدر را از میان برده اند) گروه دیگرى راهى مکّه مى شوند و با انجام مناسک «عمره تمتّع» در انتظار مراسم بزرگ عبادى سیاسى حج مى نشینند و با طواف کعبه و شرکت درصفوف پرشکوه جماعت، روح و جانشان را تازه مى کنند . سیّد بن طاووس در فضیلت این ماه مى گوید: «ماه ذى القعده ماهى است که به هنگام شدّت و گرفتارى، زمان خوبى براى دعاست، و براى رفع ظلم و ستم و دعا بر ضد ظالم مؤثّر است. همچنین مى گوید: «این ماه «ماه اجابت دعاها» نامیده شده است; لذا باید اوقاتش را غنیمت شمرد و در آن روزه حاجت گرفت.