برشی از کتاب چلچراغ سلوک

شناخت سالک و سیر و سلوک

این سفر، سفری روحانی و معنوی است و انسان به سوی هدف خلقت رهنمون شده و از کثرت خلاصی می‌یابد، این سفر را سیر‌ و‌ سلوک الی اللّه و آن‌کسی که در این مسیر و طریقت قرار می‌گیرد سالک می‌نامند.

شناخت سالک و سیر و سلوک

چرا به سالک، سالک و به این طریقت سیر و سلوک می‌گویند؟

عرفا می‌گویند: از آن‌جا که این سفر، سفری روحانی و معنوی است و انسان به سوی هدف خلقت رهنمون شده و از کثرت خلاصی می‌یابد، این سفر را سیر‌ و‌ سلوک الی اللّه و آن‌کسی که در این مسیر و طریقت قرار می‌گیرد سالک می‌نامند.

«سلوک یعنی پیمودن راه و سیر یعنی تماشای آثار و خصوصیات منازل و مراحل در بین راه.» اگر صحبت از سیر و سلوک می‌کنیم، باید بدانیم که در واقع این کلمه‌ یک معنای خاصی دارد. سلوک کردن یعنی این راه را به‌ سوی خدا بپیماید.‌

اما لفظ سیر به چه معناست؟ وقتی سالک در راه خدا حرکت می‌کند و در این طریق و مسیر، منازل را یکی پس از دیگری پشت سر می‌گذارد و سلوک می‌کند، در نتیجه آثار و خصوصیاتِ هر منزل و مرحله را تماشا کرده و بالوجدان ادراک و شهود می‌نماید.

تصور کنید یک شخصی می‌خواهد از تهران به اصفهان برود. این فرد یک سلوک و یک سیر دارد. سلوکش این است که سوار یک وسیله‌ نقلیه شود و این راه را از تهران تا اصفهان بپیماید تا خود را به مقصد برساند. طی کردن این جاده و طریق را سلوک می‌گویند.

سیر یعنی چه؟ یعنی تماشا کردنِ منازلی که در راه است. در بین مسیر تهران تا اصفهان، شهرها و روستاهایی هست که در این مسیر همه آن ها را می بیند و می‌گذراند تا به مقصد برسد.

در راه خدا و سیر و سلوک الی اللَّه هم همین‌طور است. انسان باید کمر همت ببندد و وارد این راه شود و از نقطه‌ای به نقطه دیگر حرکت کند. بین نقطه مبدأ تا نقطه مقصد به منازل، مراحل، آثار و خصوصیات آن‌ها برخورد می‌کند که باید پیوسته و مرحله ‌به ‌مرحله عبور و تماشا کند و خصوصیات آن‌ها را ببیند تا این‌که تجربه کسب کرده و پختگی پیدا کند تا به مقصد برسد.

منبع: کتاب چلچراغ سلوک (شرح لب اللباب در سیر و سلوک اولی الالباب) – از تألیفات آیت الله محمدصالح کمیلی حفظه الله

لینک کوتاه : https://www.komeily.com/?p=30612