معنای توکل،صبر،رضا،زهد،اخلاص ویقین

در کتاب وسائل الشیعه، ج ۱، ص ۱۹۴، باب استعمال الصفات الحمیده، حدیث ۲۰۲۵۷ آمده است که :

در روایت است پیامبر از جبرئیل پرسیدم: توکل علی الله چیست؟ گفت: انسان بداند و علم به این داشته باشد که: مخلوق نه قدرت ضرر زدن دارد و نه قدرت نفع رساندن، و نه قدرت اعطاء دارد و نه قدرت منع، انسان متوکل از خلق مأیوس است، اگر بنده خدا اینگونه باشد هر عملی که از او سر بزند برای خدای سبحان خواهد بود به هیچ کس غیر از خدا امید ندارد و از هیچ کس غیر از خدا خوف نخواهد داشت. و از ناحیه کسی غیر از خداوند منان طمعی ندارد. و این حقیقت توکل است.

پرسیدم صبر چیست؟ گفت: در هر دو حال، خوشبختی و بدبختی، آسایش و فلاکت، تحمل و مقاومت داشته و در حال فقر و فاقت و نداری مثل حالت رفاه و غنا صبر و استقامت کند، همانگونه که در عافیت و راحتی صبر میکند در بلا و محنت و بیچارگی نیز صبور بوده و ناچاری و مشکلات خود را به مخلوق نگوید و از آن پیش بندهای شکایت نکند.

پرسیدم: رضا چیست؟ گفت: انسان راضی از دنیا چیزی داشته باشد یا نداشته باشد از مولای خود گلایهای نداشته و از ناحیه خود هرگز به عمل و طاعت کم راضی نخواهد شد.

پرسیدم: زهد چیست؟ گفت: زاهد آن کس و آنچه را که خالقش دوست دارد او دوست دارد و آنچه و آن کسی که مورد پسند خالقش نیست مورد پسند او هم نخواهد بود. زاهد از حلال دنیا اجتناب میکند و به حرام دنیا التفات ندارد زیرا که نسبت حلال آن حساب و نسبت حرام آن عقاب خواهد بود زاهد همانگونه که به خودش رحم میکند به همه مسلمانان رحم میکند. زاهد همانگونه که از مردار بدبو دوری میکند از حرف زدن هم دوری میکند. زاهد همانگونه که از آتش اجتناب میکند از زینتهای زندگی دنیا هم اجتناب میکند. زاهد آرزوی بلند نداشته و مرگ همیشه در مقابل چشمانش قرار دارد.

پرسیدم: اخلاص چیست؟ گفت: مخلص کسی است که از مردم هیچ چیزی نمیخواهد تا آنچه را که میخواهد به آن برسد، و وقتی به مقصد رسید راضی خواهد بود، و اگر چیزی در اختیارش باقی بماند برای خدا آن را به دیگران میدهد، بنابراین کسی که از مخلوق چیزی نمیخواهد به عبودیت خدای سبحان اقرار دارد، و زمانی که به چیزی و مطلوبی رسید او از خدا راضی و خداوند تبارک و تعالی هم از او راضی خواهد بود و زمانی که آن را برای خدا انفاق میکند حتماً به خدای خود اعتماد دارد.

پرسیدم: یقین چیست؟ گفت: اهل یقین کسی است که عمل خود را آنچنان برای خود انجام میدهد که گویا خداوند را در مقابل چشمانش مشاهده میکند، و اگر هم این او را نمیبیند یقین دارد که خداوند او را مشاهده میکند.

لینک کوتاه : https://www.komeily.com/?p=526