برشی از کتاب عرفان اهل بیتی

توجّه عرفان به شرایط اجتماعی

ایثار این است که شما از آن طعامی که مخصوص خودت است، در راه خدا بِدی. از آن لباسی که مخصوص خودت است، در راه خدا بِدی؛

توجّه عرفان به شرایط اجتماعی

در این‌جا نکتۀ باریکی است که باید به آن اشاره کرد. ببینید! امام صادق علیه السلام گاهی جبّۀ خیلی مزیّن و پرقیمت می‌پوشیدند. مردم به آن حضرت اعتراض کردند. آمدند گفتند تو این‌گونه لباس می‌پوشی، پدر تو – علی علیه السلام – چگونه لباس می‌پوشید؟

آقا فرمود: آن زمانی که پدر من بود، یک حکمی داشت، این زمان که من هستم حکم دیگری دارد. {۱} حالا این‌طور نیست که اصلاً لباس خوب نپوشیم. مسئله این‌جا است که این لباس‌های ظاهریِ مزیّن که این‌قدر مذمّت شده، برای افرادی است که خودسازی نکرده باشند و الا اگر یک فردی واقعاً خودسازی روحی و معنوی کرده باشد، یک‌وقت هم لباسش را در راه خدا می‌دهد. مگر ائمۀ علیهم السلام ما نبودند که لباسشان را می‌دادند؟ «وَ یُؤْثِرُونَ عَلى‏ أَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ کانَ بِهِمْ خَصاصَهٌ» {۲}

ایثار این است که شما از آن طعامی که مخصوص خودت است، در راه خدا بِدی. از آن لباسی که مخصوص خودت است، در راه خدا بِدی؛ این ایثار است. ‌حالا چنین شخصی که اهل ایثار است، خودسازی هم کرده، اهل معرفت و ایمان هم هست، این آدم از فکر عجب و ریا بیرون آمده است. به این شخص نمی‌شود گفت تو لباس آن‌چنانی نپوش که موجب عجب می‌شود. می‌گوید من غرق در نور خدا هستم. به یک عارف کامل نمی‌شود بگوییم تو لباس آن‌چنانی نپوش؛ لذا ائمه علیهم السلام هم می‌پوشیدند. بعضی از اصحاب ائمه علیهم السلام هم این‌طور بودند. امام حسن مجتبی علیه السلام در عهد معاویه، جبّۀ قیمتی می‌پوشید. به ایشان اعتراض شد که پدرت علی علیه السلام این‌گونه نبود. فرمود: عصر ما با عصر ایشان فرق می‌کند.{۳}

اصلاً مؤمنان باید از نعمت‌های دنیوی خوب، بهره ببرند؛ چون حساب بهره‌برداری صحیح مؤمن و کسانی که اهلیّت دارند، جدا است

پی نوشت:

۱-. «قال سفیان: دخلت على جعفر بن محمّد علیهما السلام و علیه جبّه خزّ دکناء و کساء خز، فجعلت أنظر إلیه متعجّبا، فقال لی: یا ثوری مالک تنظر إلینا لعلّک تعجب ممّا ترى؟ فقلت له: یا بن رسول اللّه لیس هذا من لباسک و لا لباس آبائک، قال: یا ثوری کان ذلک زمان إقتار و افتقار و کانوا یعملون على قدر إقتاره و افتقاره و هذا زمان قد أسبل کلّ شی‏ء عزالیه‏، ثمّ حسر ردن جبّته‏، فإذا تحتها جبّه صوف بیضاء یقصر الذیل عن الذیل و الردن عن الردن و قال: یا ثوری لبسنا هذا للّه تعالى و هذا لکم، فما کان للّه أخفیناه و ما کان لکم أبدیناه»؛ سفیان گوید: به خدمت جعفر بن محمد علیهما السلام رفتم و بر او جبه‌ای بود از خز که رنگش به سیاهى می‌زد و پوششى از خز؛ من با نظر تعجب به او نگاه می‌کردم، آن حضرت به من فرمود: ای ثورى! چه شده که به من نگاه می‌کنی؟ شاید از چیزی که می‌بینی تعجب کرده‌ای؟ گفتم: یابن رسول اللَّه این از لباس تو و لباس پدران تو نبود؛ فرمود: اى ثورى آن زمان، زمان افتقار و احتیاج بود و بر قدر احتیاج و افتقار خود عمل می‌کردند و این زمانی است که فرو گذاشته هر چیز دهان زیرین خود را. بعد از آن آستین خود را بالا برد که در زیر جبه، صوف سفیدی بود که دامنش از دامن این جبۀ بالا کوتاه‏تر بود و آستینش از آستین آن کوتاه‏تر؛ آنگاه فرمود: ای ثورى این لباس ما از براى خداست و آن از براى شما، آن‌چه از براى خداست پنهان می‌کنیم و آن‌چه از براى شماست اظهار می‌نماییم. اربلی، کشف الغمه، ج ‏۲، ص ۶۹۳٫

۲- و آن‌ها را بر خود مقدّم مى‏دارند هر چند خودشان بسیار نیازمند باشند. حشر (۵۹)، آیۀ ۹٫

۳-مجلسی، بحارالأنوار، ج ۴۳، ص ۳۴۶٫

منبع: کتاب عرفان اهل بیتی در شرح «مصباح الشریعه و مفتاح الحقیقه»، فصل هفتم: لباس – از تألیفات آیت الله حاج شیخ محمدصالح کمیلی حفظه الله

علاقه مندان جهت خرید و مطالعه کتاب می توانند از طریق همین لینک اقدام فرمایند.

لینک کوتاه : https://www.komeily.com/?p=30739