آثار و تاليفات حضرت آيت الله كميلي خراساني (حفظه الله)/ ادعیه عرفانی/ بیانات عرفانی آيت الله كميلي/ شرح ادعیه و احادیث/ شرح درس/ شرح مناجات خمس عشر

19 آگوست, 2023

کد مطلب : 30561

برشی از کتاب نجوای سالکان

جایگاه توبه و نقش قبض و بسط در رشد سالک

هر کدام از افعال و حتی نیت های ما اثر وضعی خود را دارد و اوج زشتی گناه رسوایی در محضر الهی است

جایگاه توبه و نقش قبض و بسط در رشد سالک

اعمال ما تاثیراتی دارند هر کدام از افعال و حتی نیت‌های ما اثر وضعی خود را دارد و اوج زشتی گناه رسوایی در محضر الهی است از این باب است که در این قسمت از مناجات تائبین افسوس از ارتکاب گناه بیان شده است .

«فَوَا أَسَفَاهُ مِنْ خَجْلَتِی وَ افْتِضَاحِی»؛ افسوس از شرمندگی و رسوایی‌ام. چون در محضر خدا و ملائکه گرفتار هواهای نفسانی، معصیت و غفلت شدم و این برای من خجالت آور و رسواکننده است؛ در محضر تو، ملائکۀ الهی، ارواح مقدسه و ذوات طاهره هستند که در قرآن کریم می‌فرماید: «وَ قُلِ اعْمَلُوا فَسَیرَى اللَّهُ عَمَلَكُمْ وَ رَسُولُهُ وَ الْمُؤْمِنُونَ»؛ مفسّران در تفسیر کلمۀ ‌«مؤمنون» گفته‌اند: منظور آل محمد است.

بنابراین وقتی گناه می‌کنیم، خدا، رسول خداصلّی اللّه علیه و آله و اهل بیت رسول علیهم السلام ما را می‌بینند. صحیفۀ‌ اعمال ما دوبار در هر هفته توسط ملائکه به محضر حضرت بقیه اللّه عجّ للّه عرضه می‌شود. امام صادق علیه السلام می‌فرماید: «تُعْرَضُ‏ الْأَعْمَالُ‏ يَوْمَ الْخَمِيسِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلّی اللّه علیه و آله وَ عَلَى الْأَئِمَّةِ علیهم السلام»؛ روز پنج‌شنبه، اعمال بندگان بر پیامبر خدا صلّی اللّه علیه و آله و امامان علیهم السلام عرضه می‌شود. هم‌چنین حضرت حجّت عجّ للّه در توقیع مبارکی فرمودند: «فَإِنَّا نُحِيطُ عِلْماً بِأَنْبَائِكُمْ وَ لَا يَعْزُبُ عَنَّا شَيْ‏ءٌ مِنْ أَخْبَارِكُم»‏؛ ما به احوال شما آگاهيم و چيزى از اخبار شما بر ما پوشيده نيست. اگر حضرت ببیند شیعه و پیرو اهل بیت علیهم السلام گرفتار گناه، ظلمت و تاریکی‌های غفلت و معصیت شده، تأسف و حسرت می‌خورند؛ لذا جای تأسف است.

ما باید شرمنده و پشیمان باشیم و حسرت بخوریم که سنگینی گناه بر دوش داریم. توبه برای اولیاء الله مقام بسیار بلندی است و آن‌ها این مقام و معنای بلند را درک می‌کنند. اگر ایشان لحظه‌ای از یاد خداوند غافل شوند، برای آن‌ها سبب شرمساری و رسوایی در دستگاه الهی است؛ چون در دستگاه خداوند متعال، ذوات مقدسه، ارواح طیبه، ملائکۀ الهی و کروبیّین حضور دارند. اگر این خجالت و شرمساری پیش بیاید حتماً درک می‌کنند و در فکر توبه و انابه هستند. باید در اثر بالا و پایین شدن‌ها پختگی به وجود بیاید تا انسان سالک کمالات را در خودش احساس کند.

باید توجّه داشت که بالا و پایین شدن‌ها، قبض و بسط‌ها، شدت‌ها و سختی‌ها و از آن طرف جذبه‌ها و آسانی‌ها در کنار هم سالک را رشد می‌دهند؛ پس این موارد که جزء حکمت الهی است حتماً باید باشند و انسان سالک هم نباید ذره‌ای در این راه سست شود.

«وَ وَا لَهْفَا مِنْ سُوءِ عَمَلِی وَ اجْتِرَاحِی»؛ اى دریغ از کار بد و گناهانى که به دست آورده‏ام. ای وای از این نگرانی که من پیدا کردم؛ نگرانی از این جهت که بالأخره کردار و رفتار من در این مدت زشت بوده و مرتکب صدها گناه شده‌ام. پروردگارا! الآن که به‌سوی تو روی آوردم، مرا قبول کن. در دعای حزین بعد از نماز شب می‌خوانیم: «يَا قَابِلَ السَّحَرَةِ اِقْبَلْنِی»؛ ای کسی که ساحران فرعون را وقتی به سوی تو بازگشتند، توبۀ آن‌ها را پذیرفتی، توبۀ مرا هم بپذیر.

وقتی بنده‌ای نزول می‌کند، حتماً قبلش صعودی داشته است. در این پایین آمدن‌ها، صدا و گریه‌اش بلند می‌شود. با همین صعود و نزول‌ها است که یک‌دفعه قدرت و توانی برای سالک پیدا می‌شود که اگر آن صعود و نزول نبود، قوّت و قدرت ایمان در او پیدا نمی‌شد.

منبع: کتاب نجوای سالکان- از تألیفات آیت الله محمدصالح کمیلی حفظه الله

کلیدواژه :توبه ،قبض ،بسط،رشد،سالک،اعمال،اثر وضعی ،رسوایی،افسوس،محضر خدا،ملائکه،معصیت،ارواح مقدسه ،ذوات طاهره،آل محمد،صخیفه اعمال ،توقیع،غفلت،اولیاء اللّه،کروبیّین،کمالات،حکمت الهی،دعای حزین،ساحران فرعون،نزول،صعود،قدرت ایمان

لینک کوتاه : https://www.komeily.com/?p=30561

مطالب مشابه

برتری لذت معنوی

مجموعه سخنرانی‌های آیت الله کمیلی خراسانی «حفظه الله» در ماه ذی القعده

بسته صوتی شرح کوتاه ادعیه روزانه ماه مبارک رمضان

آشنایی با آرا و اندیشه‌های آیت‌الله محمدصالح کمیلی خراسانی؛ پیوند فقه، عرفان و حماسه(PDF)

بسته صوتی نیمه شعبان المعظم

لزوم توجه به شریعت

عشق سید هاشم حداد (رحمه الله علیه) به اهل‌بیت(علیهم السلام)

بزرگان عرفان در کلام آیه الحق سید هاشم حداد (رحمه الله علیه)

آیه الحق سید هاشم حداد (ره) در کلام عرفا

در باب تفاوت عرفان و تصوف

نظرات

کلام استاد

کلیپ صوتی

زیارت و دیدار حضرت صاحب الزمان (عج)

ویژه نامه

امام رضا علیه السلام، نماد فضیلت‌ها

تقویم سلوکی

اعمال ماه ذی القعده

مناسبات ماه ذی القعده

ماه ذى القعده ، نخستین ماه ازماههاى حرام است که در آنها جنگ، حتّى با دشمنان اسلام حرام است; مگر این که جنگ برمسلمین تحمیل شود (سه ماه دیگر از ماههاى حرام، ذى الحجّه، محرّم و رجب است) آتش بس در این چهار ماه وسیله اى براى آرامش جامعه و توفیق براى حجّ وعبادت، حلّ مشکلات اقتصادى و بازنگرى در امر جنگ و یافتن نقطه پایان براى آن و سپس مرهم نهادن بر زخم هاى جانکاه ناشى از آن است. ماهى است که زوّار خانه خدا از اطراف و اکنافِ جهان به سوى خانه خدا حرکت مى کنند، گروهى به مدینه مى روند و قبر پیغمبر اکرم(صلى الله علیه وآله) و قبور ائمّه هدى(علیهم السلام) را زیارت مى کنند و آثار تاریخى که در جاى جاى این خاستگاه اسلامى وجود دارد را مى بینند و غرق لذّات روحانى مى شوند (هرچند نابخردان و جاهلان، بسیارى از این آثار عظیم و گرانقدر را از میان برده اند) گروه دیگرى راهى مکّه مى شوند و با انجام مناسک «عمره تمتّع» در انتظار مراسم بزرگ عبادى سیاسى حج مى نشینند و با طواف کعبه و شرکت درصفوف پرشکوه جماعت، روح و جانشان را تازه مى کنند . سیّد بن طاووس در فضیلت این ماه مى گوید: «ماه ذى القعده ماهى است که به هنگام شدّت و گرفتارى، زمان خوبى براى دعاست، و براى رفع ظلم و ستم و دعا بر ضد ظالم مؤثّر است. همچنین مى گوید: «این ماه «ماه اجابت دعاها» نامیده شده است; لذا باید اوقاتش را غنیمت شمرد و در آن روزه حاجت گرفت.