دانلود صوت + خلاصه مطالب

نظر علامه طهرانی درباره جایگاه عرفان در دولت اسلامی

بسم الله الرحمن الرحیم

دانلود صوت بیانات حضرت آیت الله کمیلی خراسانی در شرح کتاب روح مجرد (جایگاه عرفان در دولت اسلامی)

مدّت زمان 21:10 دقیقه

تاریخ:1402/07/18

19MB- دانلود

عناوین مطالب

۞. دولت اسلامی از کلام علامه طهرانی (رض) از جلد سوم کتاب ولایت فقیه در حکومت اسلام

۞. شکوه علامه طهرانی در خصوص مفقود بودن دروس اخلاق عملی و سیر و سلوک الی الله و عرفان شهودی در حوزه از کتاب روح مجرد

۞. در حوزه‌ها باید علاوه بر حكمت نظرى مؤسّسه‌هاى حكمت عملى دائر شود.

۞. عرفان عملی و اخلاق شهودی نزد اهلش مرز داشته و لازم التّدریس است

۞. معارف الهیه مانند جواهر نفیسه، مصون و محفوظ از نظر اجانب است.

۞. تمتّع بردن از اولیاء الهی متوقّف است بر مناسخت و اتّحاد با آنها در جمیع امور

نظر علامه طهرانی درباره جایگاه عرفان در دولت اسلامی

در حوزه‌ها باید علاوه بر حكمت نظرى مؤسّسه‌هاى حكمت عملى دائر شود.

و مِنَ المُؤسَفِ علَیه امروزه در حوزه‌هاى علمیه دروس اخلاقى عملى، و سلوك و سیر إلى الله، و عرفان شهودى و وجدانى بطور كلّى متروك شده است. در حوزه مقدّسه علمیه قم هم كه تا اندازه‌اى دروس حكمت متعالیه نضج یافته است و دروس عرفان در سطح بسیار ضعیفى رواج یافته است، عرفان نظرى است نه عرفان عملى. و آن تنها، مُغنى و مستكفى نیست. دروس حكمت هم به تنهائى انسان را به مقصد نمی‌رساند.

آنچه أهمّ از امور است، تدریس و تربیت طلّاب به دروس تزكیه و تهذیب اخلاق عملى و عرفان شهودى است كه ما را آشنا به حقیقت اسلام و نبوّت و معاد و ولایت و قرآن میكند، و بالاخره انسانیت ما را به ما مى‌نمایاند. در تمام دورانى كه حقیر در نجف أشرف مشغول تحصیل بودم، نه تنها این دروس طالب نداشت، بلكه منع مى‌شد. حوزه درس اخلاق نبود. مجمع تفسیر و بیان معارف نبود. بلكه در سطح عمومىِ افكار حوزه، مطرود و ممنوع بود.

سید جمال بود و بس. و او هم وقتى به نماز مى‌آمد عبا بر سر مى‌كشید. و از این معانى او نیز كسى خبر نداشت، و گرنه او را از نجف بیرون می‌كردند.

بعضى از كتاب‌فروشها كه خرید و فروش كتب حكمت و فلسفه را به نظر بعضى از مراجع حرام می‌دانستند، اگر احیاناً در ضمن مجموعه خریدى كه مى‌نمودند كتاب «أسفار» ملّاصدرا و یا «منظومه» سبزوارى دیده مى‌شد، آن را با انبر برمی‌داشتند تا دستشان بدان اصابت نكند و نجس نگردد.

در این صورت ضرورى مى‌نمود كه اگر فرضاً كسى بخواهد دنبال معارف و إلهیات برود، باید مختفیانه و بطور تقیه دنبال كند. و یا اگر طلبه‌اى بخواهد یك شب در مسجد كوفه و یا مسجد سهله بیتوته داشته باشد، باید عیناً مثل قاچاقچى‌ها عمل كند تا مورد سوء ظنّ قرار نگیرد، و نظر كلّى حوزه به او عوض نشود.

خدا می‌داند در مدّت اقامت حقیر در نجف، مورد اصابت چه تهمتها و هدف چه رَمْى‌ها قرار گرفتیم و تحمّل چه مشكلاتى را نمودیم، و با چه مرارت‌ها و تلخی‌هاى حقیقى زندگى روبرو بودیم، با آنكه دروس ما و جدّیت ما مشهود بود. فقط ناهمرنگى با وضع ظاهرى ما را بدین مصائب كشانید. و امید می‌رفت بعد از انقلاب اسلامى، در حوزه‌ها براى تدریس اخلاق عملى و معارف شهودى تأسیساتى نوین بر پا شود، آن‌هم نشد.

عرفان عملی و اخلاق شهودی نزد اهلش مرز داشته و لازم التّدریس است.

پس از انقلاب، یكى دو سال كه می‌گذشت و حقیر «رساله لُبُّ اللُباب در سیر و سلوك اولى الالباب» را انتشار دادم، براى بعضى مورد توجّه و نیاز قرار گرفت. روزى از حوزه علمیه قم بعضى به عنوان نمایندگى از جانب برخى از مدبّران و مدیران تحوّلات فكرى و احیاء حكمت و عرفان نزد حقیر در مشهد مقدّس آمدند و پیام آورده بودند كه: شما دو كتاب دیگر هم بنویسید: یكى مختصرتر از «لُبُّ اللباب» و یكى مشروح‌تر و عمیق‌تر، تا براى جمیع طلّاب در تمام سطوح ابتدائى و متوسّطه و نهائى مورد استفاده قرار گیرد و تدریس شود.

من گفتم: از نوشتن آنها منعى نیست، و لیكن خواندن این كتاب‌ها تا اندازه‌اى مفید است، نه به تمام معنى. آنچه جان حوزه‌ها را زنده می‌كند، و روح نبوّت و ولایت و اسلام و قرآن را زنده و جاویدان مى‌نماید.

تدریس حكمت عملى و حوزه‌هاى تربیت طّلاب به عرفان شهودى و وجدانى است كه بنیاد اوّلینِ نفوس را تغییر می‌دهد، و آنان را به طهارت واقعیه و حقیقیه مى‌كشاند. و امّت اسلام در این وَهله خاصّ برخورد مى‌كنند با افرادى كه هم‌چون دست پروردگان صمیمى رسول أكرم و حواریین أمیر المؤمنین علیهما السّلام مى‌باشند. و اینان قادرند با آن طهارت ذاتیه و نفس زكیه خود تأثیرى بسیار عمیق در نفوس جمیع مردم این كشور و نفوس مردم دنیا بگذارند و آن روح واقعیت رسول الله را به جهانیان ارائه دهند. و در حقیقت خودشان و غیرشان را به اسلام واقعى سوق دهند.

پس از مدّتى جواب آوردند كه: اخلاق و عرفان عملى، مرزى ندارد كه دسته‌بندى و تدریس شود. فلهذا فعلًا صلاح حوزه در این است كه تدریس حكمت و فلسفه بشود، و در خصوص این فنّ شاگردانى خبره و مُمَحّض تربیت شوند.

و معلوم است كه این جواب، تمام نیست. زیرا همان‌طور كه فقه و اصول و حكمت و ادبیات عرب براى اهل خبره‌اش مرز دارد، عرفان عملى و اخلاق شهودى هم براى اهل خبره‌اش مرز دارد؛ و براى غیر اهل خبره هیچ‌كدام از اینها داراى مرز نیستند.

فلهذا باید دنبال اهل خبره‌اش رفت و پیدا كرد، و بدین بهانه حوزه‌ها را از چنین علوم خطیره‌اى كه حكم اساس و بنیان را دارند تهى و خالى نگذاشت.

بارى، با ذكر این مطالب كه بسیار به‌طور فشرده و خلاصه بازگو شد، علّت اختفاء مطالب علّامه‌ها و گلپایگانى‌ها مشهود مى‌شود.

معارف الهیه مانند جواهر نفیسه، مصون و محفوظ از نظر اجانب است.

مطلبى دیگر كه شایان ذكر است آنكه: این مطالب، مطالب ارزشمندى است كه آسان بدست نمى‌آید، و براى تهیه آن باید رنجها كشید، و مصیبت‌ها دید، و مسافرت‌ها نمود، و تحمّل‌ها كرد. زیرا به منزله جواهر قیمتى است كه آن را در درون خزینه‌ها و صندوق‌هاى محكم و مستحكم نگهدارى مى‌كنند تا از تلف و ضیاع مصون بماند.

تمتّع بردن از اولیاء الهی متوقّف است بر مناسخت و اتّحاد با آنها در جمیع امور

حالا مى‌فهمیم كه چقدر انسان باید راه برود تا جزءِ اهل بیت خانه او گردد، و حكم فرزند یا خادم او به حساب آید. زیرا در غیر این صورت، یعنى در غیر صورت اتّحاد و وحدت در سلوك و راه و زىّ و لباس و غذا و طعام و بالاخره جمیع امورى كه از آن اهل بیت و از اختصاصاتشان به شمار مى‌آید، امكان پذیر نیست كه از روح آن اهل بیت متمتّع گردد.

منبع: کتاب روح مجرد| علامه طهرانی