بیانات حضرت آیت الله کمیلی خراسانی در شرح مناجات الراغبین «قسمت دوم»

سم الله الرحمن الرحیم

دانلود فایل صوتی بیانات آیت الله کمیلی خراسانی در شرح مناجات الراغبین

مدت زمان: ۰۰:۱۸:۲۹

حجم فایل:  ۲۵,۳۹ مگابایت

دانلود فايل صوتي

 


متن بیانات معظم‌له

بسم الله الرحمن الرحیم و به نستعین

مناجات پنجم از مناجات‌ خمسه عشر: مناجات الراغبین (قسمت دوم)

 

 

این مناجات یکی از مناجات پانزده‌گانه حضرت امام زین‌العابدین «علیه‌السلام» در صحیفه سجادیه است. آن حضرت می‌فرمایند:

«اَسْئَلُكَ بِسُبُحاتِ وَجْهِكَ، وَ بِاَنْوارِ قُدْسِكَ، وَ اَبْتَهِلُ اِلَيْكَ‏ بِعَواطِفِ رَحْمَتِكَ، وَ لَطآئِفِ بِرِّكَ، اَنْ تُحَقِّقَ ظَنّى‏ بِما اُؤَمِّلُهُ مِنْ‏ جَزيلِ اِكْرامِكَ، وَ جَميلِ اِنْعامِكَ فِى الْقُرْبى‏ مِنْكَ، وَ الزُّلْفى‏ لَدَيْكَ، وَ التَّمَتُّعِ بِالنَّظَرِ اِلَيْكَ»؛

حضرت امام زین‌العابدین «علیه‌السلام» می‌فرمایند:

پروردگارا از تو می‌خواهم به‌وسیلۀ آن تابش‌ها و انوار قدسی‌ات که از ناحیۀ تو به بندگانت تلألؤ می‌کند؛ و همچنین از جهت عطوفت و مهربانی‌هایی که از جانب تو شامل حال من شده است به درگاهت تضرع و زاری دارم؛

«وَ لَطآئِفِ بِرِّكَ»؛ و همچنین به خاطر لطیفه‌ها، خفایای احسان و کرمت؛ خداوندا تو که این‌همه به من لطف داشته‌ای، مطالب زیر را یک‌به‌یک از تو خواستارم

۱- آنچه را که من دربارۀ تو حسن ظن دارم، محقق کنی. من به تو حسن ظن دارم که از عظیم کرم‌ها و از جمیل نعمت‌هایی که تابه‌حال داشته‌ای و من این آرزو را در تو می‌بینم؛ از تو می‌خواهم که خوش‌گمانی من را به خودت در سه امر زیر محقق کنی:

۱-۱- فِى الْقُرْبى‏ مِنْكَ؛ یعنی تقرب به‌سوی پروردگار

۱-۲- وَ الزُّلْفى‏ لَدَيْكَ؛ یعنی عنایت ویژه‌ای از او

۱-۳- وَ التَّمَتُّعِ بِالنَّظَرِ؛ یعنی برخورداری و بهره‌گیری از نگاه خدا به بنده

تا اینجا یک ترجمۀ فارسی برای این کلمات پر مغز و پر معنا ارائه شد؛ اما شرح و توضیح این عبارات به صورت زیر است.

وقتی شما می‌آیی و از خداوند این‌گونه طلب می‌کنی که خدایا من شناختی از تو دارم که تو نسبت به ما تابش‌هایی از جمال و زیبایی داری. این در وقتی است که بنده سالک الی الله این سبحات وجه الله را درک کند؛ یعنی در خودش ببیند که از جانب خدا یک نظر، لطف و تابشی در دلش افتاده است. این کلمات بیشتر مربوط به اهل سیر و سلوک می‌شود. آن‌هایی که در راه پیشرفت به خدا هستند؛ همچنین خدایا به خاطر آن نورهایی که مقدس است و از جانب تو به ما می‌رسد؛ بنده خدا باید در خودش این نورهای روحانی و معنوی را که در نماز، غیر نماز یا حالات مختلف است پیدا کند. بعد وقتی می‌آییم و می‌گوییم که خدایا چون مهربانی‌های از رحمتت را نسبت به خودم و بندگانت درک می‌کنم لذا می‌آیم و خواسته‌ام را از تو مطرح می‌کنم و به‌سوی تو تضرع و زاری می‌کنم. باز در اینجا باید این عواطف را درک کرد. «سُبُحاتی» را که گفته شد باید درک کرد. انواری را که گفته شد باید درک کرد. یک مطلب دیگر هم هست که ما باید آن را در خودمان احساس کنیم. می‌فرماید:

«لَطآئِفِ بِرِّكَ»؛ اول به‌صورت عمومی می‌گوید که من در خودم عاطفه‌هایی از مهربانی را احساس می‌کنم؛ دوباره می‌گوید نه یک‌چیز بیشتری را [درک می‌کنم]. گاهی من در همه جا یک ریزه‌کاری، خفایا و لطیفه‌هایی را از برّ، نیکویی و احسانت در خودم، زندگی‌ام و اوضاع و احوال خودم با زن و بچه یا با همکار می‌بینم. آدم باید بگردد و این لطیفه‌هایی که از گذشته تا به حال برایش پیش‌آمده ببیند.

در زندگی یک‌جاهایی است که انسان آن را به‌صورت آفتابی و روشن می‌بیند؛ مثلاً در حال رانندگی باید تصادف کند ولی تصادف نمی‌کند! در یک جاهایی باید اتفاقاتی برایش رخ دهد ولی از او دفع می‌شود! انسان در اینجا دست خدا را می‌بیند. البته باید دست خدا را در هر اتفاق کوچک و بزرگی دید. ولی این خفایا و لطائف وضعیت دیگری دارد که انسان باید به آن توجه کند.

بعد از آنکه آمدیم و گفتیم که خدایا این‌ها را از تو دیدیم و چون از تو دیدیم لذا باز هم از تو این سه مطلب پایانی را درخواست می‌کنیم. آن سه مطلب پایانی «قربی»، «زلفی» و «تمتع بالنظر» است که بعداً برایتان توضیح می‌دهم. ولی ایشان در مقدمه می‌فرمایند: خدایا چون من بزرگ‌ترین کرم‌ها و زیباترین الطاف و نعمت‌هایت را در زندگی خودم دیده‌ام لذا از تو می‌خواهم که آنچه را آرزو دارم محقق کنی. از تو آرزو و درخواست دارم که این‌ها را هم به خاطر این‌ همه الطاف و لطفی که درباره من در سابقه و گذشته‌ام داشته‌ای و تا به امروز هم داری محقق کنی؛ یعنی من به تو خوش‌گمانم چون دست انعام و کرمت در گذشته بوده است و تو احسان و کرمت را از من قطع نکردی؛ به خاطر آن گذشته‌ای که از تو دارم می‌خواهم برای آینده‌ام این سه حاجت را هم به من بدهی؛ و این ظن و خوش‌گمانی مرا که چنین آرزوهایی از تو دارم برای من عملی و محقق کنی. بالاخره در مقابل این ‌همه عطا و غنای از آن ذات مقدس، این درخواست یک فقیر از غنی است. درخواست عاجز و گدایی است که از خودش چیزی ندارد.

حال ببینیم که آن سه چیز چیست؟ آن سه چیز عبارت‌اند از: «القربی»، «الزلفی» و «التمتع بالنظر»؛ این سه امر متوالی است؛ یعنی امر اول، امر دوم را تولید می‌کند و امر دوم امر سوم را تولید می‌کند. در امر اول تقرب را از او به‌صورت عموم خواسته‌ایم؛ که خدایا ما خیلی از آن الطاف خاصه‌ و توجهاتی که به بندگان خاص خودت داری، دور هستیم. خدایا ما به‌صورت عموم از تو تقرب، نزدیکی روحی، قلبی و معنوی [را مسئلت داریم] تا در خودمان احساس کنیم که از مقربین هستیم. این به‌صورت عام بود. شما بعد از این قرب مطلق، یک قرب خاصی را طلب می‌کنید که «زلفی» می‌شود.

زلفی، عنایات مخصوصی که خدا به هرکسی نمی‌دهد. [بلکه این عنایت را نسبت] به بعضی از بندگانش دارد لذا شما از خداوند آن را می‌خواهید.

پس اولی تقرب عام، دومی تقرب خاص و سومی تقرب خاص الخاص است. یعنی چه؟ وقتی شما در این دعا می‌آیید و می‌گویید «وَ التَّمَتُّعِ بِالنَّظَرِ اِلَيْكَ» یعنی خدایا به من یک لذتی بده تا به تو نگاه کنم؛ یعنی تو را در خودم و وجودم ببینم؛ یعنی تو را در قلبم رؤیت کنم. در مناجات مریدین نیز می‌خوانیم: «وَ لِقآؤُكَ قُرَّةُ عَيْنى‏، وَ رُؤْيَتُكَ حاجَتى»؛ یعنی وقتی شما وارد مناجات پانزده‌گانه می‌شوید می‌بینید که باهم تشابه و تقارب دارند. در یک مناجات می‌گویید که من تو را می‌خواهم و خواسته‌ام، تو و ملاقات تو است؛ اینکه تو را با چشم دل رؤیت کنم. در اینجا نیز می‌گوید: خدایا می‌خواهم که نگاه تو به من باشد و من از نگاه تو برخوردار باشم و از آن تمتع، متعه و لذت ببرم؛ یعنی همان‌طوری که در عشق مجازی لذت‌هایی است در عشق حقیقی خدا نیز در بین عاشق و معشوق، لذت‌هایی نهفته است.

ما «تمتع» را در صیغۀ موقت می‌خوانیم. در این صیغه آمده است: «متعتک فی المده المعلومه علی المهر المعلوم»؛ چرا در صیغۀ موقت تمتع می‌گویند؟ چون وقتی این زوج با هم این عقد را می‌خوانند از تمامی لذت‌ها می‌توانند برخوردار باشند. خوب این ‌یک نوع عشق مجازی است. حالا در عشق حقیقی، بنده‌ای که عاشق خدا می‌شود آیا می‌شود گفت که عشق حقیقی کمتر از عشق مجازی است؟! شما چطور در عشق مجازی تمتعات دارید در عشق حقیقی هم باید تمتعات داشته باشی. تمتعات در عشق مجازی در نهایت تمتعات شهوانی و جسمانی است؛ اما تمتعات و لذت‌ها در عشق حقیقی، یک نوع لذت‌های معنوی و الهی است.

از حالات یکی از بزرگان در یکی از حجره‌های مدرسه نقل می‌کنند: وقتی در مطالعات درسی‌اش به یک معضلی می‌رسید، مدام مطالعه می‌کرد و اطراف آن مطلب کتاب می‌دید؛ وقتی این مشکل علمی یک‌دفعه برایش حل می‌شد از اتاق بیرون می‌زد و وارد ایوانکی می‌شد و در زیر آسمان با خدا گفتگو می‌کرد. می‌گفت: ای اهل دنیا! لذتی که من از این علم بردم در مقابل همۀ اهل دنیا و دنیا است. ایشان چنین معرفتی داشت که آن را این‌گونه برتری می‌داد.

حالا ما هم ‌وقتی می‌بینیم در مسائل سلوکی و معنوی‌مان یک تعالی و ترقی داریم؛ وقتی می‌بینیم خیلی از مشکلاتی که دیگران در مسائل زندگی‌شان دارند نداریم؛ وقتی می‌بینیم از یک معنویت و آرامشی برخوردار هستیم چقدر باید لذت ببریم و از خداوند تشکر کنیم؛ چقدر باید از آن‌هایی که برای ما زحمت می‌کشند و ما را به این مقامات می‌رسانند، تشکر کنیم. امیدواریم که ان شاء الله بتوانیم از فیوضات این دعاها، بهره وافی و کافی را ببریم. سه صلوات محمدی بفرستید.

اطلاع‌رسانی در خصوص برگزاری مراسم شب شهادت حضرت رقیه«سلام الله علیها»
به حول و قوه الهی مراسم شب شهادت حضرت امام رقیه «سلام الله علیها» با سخنرانی حضرت آیت الله کمیلی خراسانی «حفظه الله» در مسجد...
اطلاع رسانی در خصوص مجالس عزاداری دهه اول محرم 1442 ه.ق
این مراسم هر شب به صورت لایو (زنده) بعد از نماز مغرب و عشا از طریق صفحه رسمی مرکز تحقیقاتی توحید در اینستاگرام به آدرس...
اطلاع‌رسانی در خصوص برگزاری مراسم روز شهادت حضرت امام رضا «علیه‌السلام»
به اطلاع می‌رساند به حول و قوه الهی مراسم روز شهادت حضرت امام رضا «علیه‌السلام» با سخنرانی فقیه عارف حضرت آیت الله کمیلی خراسانی «...
نشست منطق الگوی فقهی اخلاقی کارگزاران سالک در دولت اسلامی
به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی حضرت آیت‌الله کمیلی نشست علمی «منطق الگوی فقهی اخلاقی کارگزاران سالک در دولت اسلامی» با حضور حضرت آیت‌الله کمیلی خراسانی، رئیس...
سخنرانی آیت الله کمیلی خراسانی به مناسبت ارتحال شیخ محمد صادق کمیلی
بسم الله الرحمن الرحیم روح ملکوتی حجت الاسلام و المسلمین حاج شیخ محمد صادق کمیلی «رضوان الله تعالی علیه» اخوی بزرگوار حضرت آیت الله کمیلی...
دفع ویروس کرونا
بسم الله الرحمن الرحیم حضرت آیت الله کمیلی خراسانی روز پنج‌شنبه مورخ ۲۹ اسفندماه ۱۳۹۸ ( مصادف با ۲۴ رجب ۱۴۴۱ ه.ق.) جهت دفع بیماری...
اطلاعیه مراسم برگزاری جشن ولادت بانوی دو عالم
بسم الله الرحمن الرحیم اطلاعیه مراسم برگزاری جشن ولادت بانوی دو عالم به اطلاع می‌رساند مراسم جشن میلاد بانوی دو عالم حضرت فاطمه زهرا «سلام...
پیام حضرت آیت اللّه کمیلی خراسانی در سی و هشتمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی
  پیام حضرت آیت اللّه کمیلی خراسانی در سی و هشتمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی بسم اللّه الرحمن الرحیم   تحقق حکومت الهی و اهتزاز...
آغاز سفر تبلیغی حضرت آیت الله کمیلی خراسانی به کشور سوئیس
بسم الله الرحمن الرحیم آغاز سفر تبلیغی آیت الله کمیلی خراسانی به کشور سوئیس آیت‌الله کمیلی خراسانی روز یک‌شنبه مورخ ۲۰ بهمن‌ماه ۱۳۹۸، برای انجام...