بیانات آیت‌الله کمیلی خراسانی در شرح مصباح‌الشریعه باب سی و هفتم «منافق»

بسم الله الرّحمن الرّحیم

لاحول و لا قوه الا بالله العلی العظیم

€Œوصلّی الله علی محمد و آله الطاهرین

بیانات آیت‌الله کمیلی خراسانی در شرح مصباح‌الشریعه باب سی و هفتم «منافق»

 

منافق کسی است که اعمال و افعال خود را وابسته به رحمت الهی نمی بیند چون زهر نفاق را در نفس خود ریخته و بذر نفاق را در نفسش کاشته است او می گوید چرا باید در اعمال خود دقت کنیم تا اینکه حتی جزئی ترین اعمال هم برای خدا باشد  و می گوید چه اشکالی دارد که در کارها وابسته به خدا نباشیم.

نفاق در خرد منافق اینگونه جلوه می کند که اعمالش ظاهر شرعی دارد اما روح ندارد فقط به جنبه ظاهری عمل نگاه می کند؛ اما اینکه در این عمل باید روح و جان باشد و دل او با این عمل متاثر شود و در او پیشرفت و رشد معنوی ایجاد کند توجهی ندارد. این ادم دچار لهو و سرگرمی در اعمال شده است چه بسا از نظر رفتاری اعمال زیادی انجام میدهد و مستحبات زیادی بجا می اورد اما دقت نمی کند که باید تک تک این اعمال با حضور قلب و توجه و خالصانه برای خدا باشد.

معنی نفاق این نیست که ریا کاری کند و اعمال را برای غیر خدا انجام دهد تا نظر مردم را جلب کند؛ گاهی در تنهایی هم نفاق دارد اگر انسان فکر کند که بخواهد حضور خود را بیشتر از حضور خدا ببیند یا حضور مردم را بیشتر از حضور خدا در خود ببیند آیا این نوعی بی شرمی و بی احترامی نیست؟ خدایی که حاضر و ناظر است و این حضور را در خود نبیند این نفاق است. لذا می فرمایند انسان منافق به لهو گرفتار شده است و فقط می خواهد سرگرم شود؛ می خواهد ببیند که یک ساعت نماز یا سجده یونسیه یا صد رکعت نماز در شب قدر خوانده است بعد همه را بزرگ ببیند و بیان کند؛ من آنقدر مستحبات انجام دادم اینها همه بیهوده است و جنبه سرگرمی دارد چنین فردی به خود ظلم کرده است زیرا وقت خود را صرف اموری کرده است که هیچ سودی برای او نداشته است این بلایی است که سر خود آورده است و حق شریعت را ادا نکرده است ، حق شریعت این بوده که دستورات شرعی را با آداب شریعت و واقعی انجام دهد نه اینکه فقط به ظاهر شرعی آن اکتفا کند اعمال شرعی باید او را به خدا نزدیک کند اگر این اتفاق نمی افتد پس این همه اعمال برای او سودی نداشته است.

جنبه دیگر عمل منافق که از لهو و لغو و ظلم به خود بالاتر است این است که خود را فریب داده است این همه عبادت انجام داده اما دلش جای دیگربوده است و با خود نفاق کاری داشته است ریا کاری این نیست که فقط به دیگران نشان دهد اگر به خودش هم نشان دهد ریاکار می باشد مثلاً نماز شبی بخواند و یک بزرگی در خود ببیند این هم ریاکاری است. شما اگر می خواهی ببینی که آیا عبادت در تو اثر کرده است یانه باید دقت کنید که شما چقدر از نفست دست برداشته اید چقدر فنا در تو ایجاد شده است چقدر در اثر این عمل خشوع و تواضع و فروتنی نسبت به خداوند در شما زیاد شده است چقدر نسبت به خدا ذلت و خواری و بندگی در شما ایجاد شده است ولی اگر بزرگی در نفست ببینی این عمل را انجام ندهی بهتر است عبادت باید خضوع و خشوع در نفس عبادت کننده ایجاد کند حالا اینها را که گفتیم این نباشد که دیگر مستحبات را انجام ندهید تا وقتی که خود را درست نکرده اید اگر از اینها دست بردارید پس با چه چیزی می خواهید خودتان را درست کنید؛ با همین اعمالی که در شریعت آمده باید خود را درست کرد اگر دست از این اعمال بردارید شیطان و نفس و غفلت دنیا پرستی ایجاد می شود و به قول مرحوم آقا  بمیر و بِدَم  این تعبیر ایشان بود یعنی ذکر و دستورات را باید انجام دهید اگر نمی توانی به طور صحیح انجام دهی ناقص انجام بده ولی فکرت این باشد که این را کامل کنید مثلاً بعضی ها می گویند که در بین نماز شب ما را غفلت یا خواب می گیرد پس نماز شب نمی خوانیم این حرف غلطی است باید قبل از نماز شب چایی درست کند و خود را تر و تازه کند و وضویی بگیرد چند رکعت نماز بخواند اگر خوابش برد دوباره وضو بگیرد چرا می گویند وضو بر وضو نور است نورانیت یعنی نشاط حتی من به بعضی از رفقا می گویم غسلی بجا بیاورند زیرا هم وضو و هم غسل ایجاد نشاط و طهارت می کند شما نباید فرقی بین غسل و وضو بگذارید اگر طهارت را از راه غسل بدست بیاورید بهتر است چون در غسل تمام بدن شسته می شود و در وضو فقط پنج عضو را می شوئید آب عبادت باید سرتا پای شما را بگیرد چقدر نورانی می شوید با غسل کردن حال برای این غسل هم مانند وضو نیت تقرب به خدا را بکنید برای گناهان گذشته غسل توبه بکنید یا به نیات مختلف مانند اسنخاره ، استغفار ، حاجت و … یا همین که می بینی نفست را ظلمت گرفته یا با کسی صحبت کردید که در دل شما غفلت ایجاد کرد غسلی بجا آورید بعد می بینید چقدر نورانی شده اید بعد از ان غسل نمازی بخوانید یا قرآنی یا اصلاً هیچ کاری هم نکنید.

برای اینکه بدانیم آیا نفاق داریم یا اینکه چقدر نفاق داریم نشانه هایی دارد که درحدیث آمده است مانند کم توجهی به گناهان زیر:

۱- دروغ ، امام نمی فرماید که علامت نفاق کذب است ایشان می فرمایند کم توجهی به این گناهان یعنی گاهی از شما دروغ سر می زند نه اینکه همیشه دروغ می گویید این نه ان دروغ زبانی  که کذب ها انواع فعلی و قلبی دارد که باید همه آنها را رعایت کنید.

۲-      خیانت .

۳-      وقاحت .

۴-      ادعا های بی مورد .

۵-      با چشم غضب به دیگران نگاه کردن .

۶-      سفاهت و نادانی.

۷-      کمی شرم وحیا .

۸-      گناهان را کم شمردن.

۹-      نسبت به بزرگان دینی بی حرمتی کردن و آنها را سبک شمردن .

۱۰-  سبک شمردن مصیبت هایی که در دین اسلام بواسطه دشمنان و کفار پیش می آید یا مصیبت های دینی خودش زیرا خود انسان در مسائل دینی مشکلات و مصیبت هایی دارد و نباید آنها را کم بشمارد.

۱۱-  کبر و عجب .

۱۲-  دوست داشته باشد دیگران او را مدح کنند  و این نفاق است چرا که انسان از خودش هیچ ندارد و هرچه دارد از خداست بعد بخواهد آنرا به خود نسبت دهد .

۱۳-  حسادت.

۱۴-  وقت را صرف دنیا کردن.

۱۵-  کار بد را بر کار خوب ترجیح دادن.

۱۶-  سخن چینی.

۱۷-  وقت را به لهو و بیهودگی گذراندن.

۱۸-  کمک به کسانی که اهل ظلم و ستم هستند.

۱۹-  در کار خیری که باید از دیگران سبقت بگیرد تخلف کند.

۲۰-  از اهل کار خیر ایراد بگیرد.

۲۱-  توجیح کار زشت دیگران.

۲۲-  بد جلوه دادن کار خوب دیگران و خوب جلوه دادن کار بد خویش.

اینها همه از نفس است و از دورویی است امام می فرماید : امثال این صفات زیادند و به همین ها ختم نمی شود.

بنابراین انسان گرفتار تظاهر و خودبزرگ بینی می خواهد عملش را به دیگران نشان دهد یا حتی به نفس خود گاهی انسان از عبادتی که انجام می دهد نفس خود را بزرگ می بیند اینها همه اشکال شرعی دارد و هم اشکال اخلاقی و عرفانی. گاهی یک عمل از نظر شرع تکلیف را از انسان ساقط می کند ولی مورد قبول خداوند نمی باشد مانند حجی که با ضوابط شرعی انجام شود ولی اگر پی به اسرار ان ببریم اعمال و مناسک حج بدون رعایت آنها از نظر اخلاق و عرفان باطل است وهیچ تاثیر عرفانی برای حاجی نداشته است. اینجاست که باید حواسمان جمع باشد انها که اهل سیر و سلوک هستند دقت انها زیاد است وراضی نیستند یک عمل را به همان صورت و شرایط ظاهری آن انجام دهند  آنها بالاتر از این را می خواهند می خواهند مقبول در گاه خداوند قرار گیرد و دل آنها با ان اعمال رشد پیدا کند اگر ببیند که دل او با این عمل نبوده است ممکن است دوباره تکرار کند چون می بیند در قسمتی از نماز حضور قلب نداشته است نمازی می خواند که با طهارت باطنی و حضور قلب باشد  نه تنها نماز بلکه تمام کارهای او به این صورت می باشد؛ یعنی هرکاری که می کنیم سبب خضوع و خشوع عرفانی و قلبی شود در غیر اینصورت اهل خدا را راضی نمی کند لذا می بیند که دلش تیره شده و می‌گوید این چه نمازی است که من خواندم و این چه ذکری است که من گفتم خود را سرزنش می کند و دوباره وضویی می گیرد و با توجه قلبی بیشتر و با کیفیت و حضور بیشتری آن عمل را انجام می دهد بنابراین با تنبیه نفس و تدارک انسان اعمال جدید را نسبت به قبلی بهتر انجام می دهد وگرنه اگر به همان حال قبلی باشد نمی تواند از اوقات عمر برداشت صحیح داشته باشد.

حضرت علی (ع) می فرماید باید تمام اوقات تو بگونه ای باشد که آینده بهتر از حال و وقت فعلی تو باشد و وقت فعلی تو بهتر از گذشته باشد  اگر غیر از این باشد یک وقت می‌بینیم ۶۰ سال گذشته و کاری نکرده ایم.

از اول انسان باید به ان ذره های غفلت توجه کند که اینها بزرگ نشود و در روایات هم داریم شما از گناهان کوچک بترسید زیرا آنها انسان را به گناهان بزرگ وا می دارد از همان ذرات غفلت باید بترسد و از همان اول با نفس درست رفتار کند و جدی بگیرد اگر سهل انگاری کنید یک وقت متوجه می شوید که عمرتان گذشته است و هیچ کاری انجام نداده‌اید. در آیه ۱۰۱ از سوره حج خداوند دو صفت برای منافق بیان کرده است بعضی مردم هستند که عبادت و بندگی انها نسبت به خداوند از روی لفظ و حرف است یعنی ظاهراً می گویند من مسلمانم و از روی واقعیت نیست عبادات او از روی حرف و لفظ و کلام است و نه از روی واقعیت پس این آدم منافق است.  دوم اینکه وقتی نعمتی به او میرسد از اینکه بنده خوب خداوند است مطمئن می شود حالا نمی داند اینها ممکن است استدراج و امتحان خداوند باشد و خدا می خواهد با این نعمتها او را امتحان کند ببیند این فرد با این ثروت و نعمت ها چه می کند و بعد اگر این منافق به گرفتاری و بلا مبتلا شود مایوس می شود در حالی که نمی داند آنکسی که نعمت داده است هم او نعمت را می گیرد . پس چرا وقتی خداوند نعمتی را می دهد خوشحال می شوی و یا وقتی که می گیرد ناراحت و مایوس می شود اینها علامت نفاق است و این از خسارت های آشکار است.

در آیه هشت سوره بقره سه صفت بیان شده است:

اول اینکه به زبان می گوید مسلمانم؛

دوم اینکه خود را فریب می دهد؛

و سوم از نظر قلبی بیمار است.

رسول خدا ص هم فرموده که منافق کسی است که وعده می دهد و وفا نمی کند. بنابراین وفای به عهد و پیمان واجب است یک کاری که انجام می دهد به زشتی تمام می‌کند یا منت می گذارد، حرف می زند  که تمام و یا قسمتی از انها دروغ است، وقتی به او امانتی میدهند در ان خیانت می کند،وقتی خدا روزی او را وسیع می کند ان نعمت ها را در راه غیر شرعی استفاده می کند و در زیادی مال و ثروت طغیان میکند، در هنگام سختی و تنگ دستی با فریبکاری و کلاهبرداری و غش در معامله با دیگران می خواهد جبران ان را بکند.

سخنی دیگر از رسول خدا هست که باید خیلی به آن توجه کرد می فرماید کسی که ظاهرش با باطنش مخالف باشد منافق است حال هر کسی و در هر جایی و در هر زمانی که باشد و هر مقامی که می خواهد داشته باشد.

محبت خدا

امام صادق (ع) در مورد عشق و محبت خدا بیان می‌دارد که دل مومن وقتی از عشق خدا پر شد دیگر کسی نمی‌تواند در این...

تاریخ انتشار: پنج شنبه، ۱۳۹۵/۰۶/۲۵

وسوسه

بسم الله الرّحمن الرّحیم لاحول و لا قوه الا بالله العلی العظیم €Œوصلّی الله علی محمد و آله الطاهرین باب سی ونهم از کتاب مصباح...

تاریخ انتشار: جمعه، ۱۳۹۵/۰۶/۱۲

معرفت

مبحث امروز بسیار جنبه نورانی و معرفتی دارد که مبحث معرفت و رضا و تسلیم الهی است. نشانه‌ای از اهل سلوک در شرح و توضیح...

تاریخ انتشار: پنج شنبه، ۱۳۹۵/۰۶/۱۱

حکمت

بسم الله الرحمن الرحیم حکمت مافوق دانش های بشری و علومی است که دانشمندان بدست می آورند. حکمت چشمه ای است که در با طن...

تاریخ انتشار: چهارشنبه، ۱۳۹۵/۰۶/۱۰

حسد

بسم‌الله الرحمن الرحیم لاحول و لا قوه الا بالله العلی العظیم و صلی‌الله علی محمد و آله الطاهرین         در راه سیر و سلوک گاهی...

تاریخ انتشار: سه شنبه، ۱۳۹۵/۰۶/۰۹

بیانات آیت‌الله کمیلی خراسانی در شرح کتاب مصباح‌الشریعه باب ذکر

بسم‌الله الرحمن الرحیم ولا حول و لا قوه الا بالله العلی العظیم و صلی‌الله علی‌محمد (ص) و آل محمد (ص) بیانات آیت‌الله کمیلی خراسانی در...

تاریخ انتشار: جمعه، ۱۳۹۵/۰۶/۰۵

تفکر

قال الصّادق علیه السّلام: اعتبر بما مضى من الدّنیا، هل بقى على احد، او هل احد فیها باق، من الشّریف و الوضیع، و الغنىّ و...

تاریخ انتشار: پنج شنبه، ۱۳۹۵/۰۶/۰۴

باب۳۶ ـ نکوهش غرور

بسم الله الرّحمن الرّحیم لاحول و لا قوه الا بالله العلی العظیم €Œوصلّی الله علی محمد و آله الطاهرین باب سی و ششم در نکوهش...

تاریخ انتشار: پنج شنبه، ۱۳۹۵/۰۶/۰۴

بیانات آیت‌الله کمیلی خراسانی در شرح مصباح‌الشریعه باب تواضع

بسم الله الرحمن الرحیم ولا حول و لا قوه الا بالله العلی العظیم و صلی الله علی محمد(ص) و آل محمد(ص) بخش چهارم؛ باب هشتم؛ تواضع...

تاریخ انتشار: چهارشنبه، ۱۳۹۵/۰۶/۰۳

اطلاع‌رسانی در خصوص برگزاری مراسم روز شهادت حضرت امام رضا «علیه‌السلام»
به اطلاع می‌رساند به حول و قوه الهی مراسم روز شهادت حضرت امام رضا «علیه‌السلام» با سخنرانی فقیه عارف حضرت آیت الله کمیلی خراسانی «...
نشست منطق الگوی فقهی اخلاقی کارگزاران سالک در دولت اسلامی
به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی حضرت آیت‌الله کمیلی نشست علمی «منطق الگوی فقهی اخلاقی کارگزاران سالک در دولت اسلامی» با حضور حضرت آیت‌الله کمیلی خراسانی، رئیس...
سخنرانی آیت الله کمیلی خراسانی به مناسبت ارتحال شیخ محمد صادق کمیلی
بسم الله الرحمن الرحیم روح ملکوتی حجت الاسلام و المسلمین حاج شیخ محمد صادق کمیلی «رضوان الله تعالی علیه» اخوی بزرگوار حضرت آیت الله کمیلی...
شیخ محمد صادق کمیلی محصل خراسانی به لقای معبود شتافتند.
انا لله و انا الیه راجعون بسمه تعالی با تالم روحی و تسلیم در پیشگاه الهی، به اطلاع دوستان می‌رساند برادر گرانقدر حضرت استاد، حضرت...
دعا جهت سلامتی کامل حجت الاسلام و المسلمین حاج شیخ محمد صادق کمیلی
متن درخواست آیت الله کمیلی خراسانی برای دعا، جهت سلامتی کامل حاج شیخ محمد صادق کمیلی   هو الشافی برادر اینجانب حجت الاسلام و المسلمین...
دفع ویروس کرونا
بسم الله الرحمن الرحیم حضرت آیت الله کمیلی خراسانی روز پنج‌شنبه مورخ ۲۹ اسفندماه ۱۳۹۸ ( مصادف با ۲۴ رجب ۱۴۴۱ ه.ق.) جهت دفع بیماری...
اطلاعیه مراسم برگزاری جشن ولادت بانوی دو عالم
بسم الله الرحمن الرحیم اطلاعیه مراسم برگزاری جشن ولادت بانوی دو عالم به اطلاع می‌رساند مراسم جشن میلاد بانوی دو عالم حضرت فاطمه زهرا «سلام...
پیام حضرت آیت اللّه کمیلی خراسانی در سی و هشتمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی
  پیام حضرت آیت اللّه کمیلی خراسانی در سی و هشتمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی بسم اللّه الرحمن الرحیم   تحقق حکومت الهی و اهتزاز...
آغاز سفر تبلیغی حضرت آیت الله کمیلی خراسانی به کشور سوئیس
بسم الله الرحمن الرحیم آغاز سفر تبلیغی آیت الله کمیلی خراسانی به کشور سوئیس آیت‌الله کمیلی خراسانی روز یک‌شنبه مورخ ۲۰ بهمن‌ماه ۱۳۹۸، برای انجام...