شرح بند ۷۳ از کتاب المطالب السلوکیه با موضوع حق استاد

بسم‌الله الرحمن الرحیم

و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین

شرح بند ۷۳ از کتاب المطالب السلوکیه با موضوع حق استاد

سیزده ادب و دستور از رسالۀ حقوق امام چهارم حضرت زین‌العابدین -علیه‌السلام- در رابطه با آداب و دستوراتی است که هر شاگرد باید نسبت به استاد رعایت کند و این سیزده ادب، دستور و توقیر را انجام بدهد.

در آخر این حدیث آمده است که اگر شاگردی نسبت به استادش این سیزده دستور و ادب را رعایت کند، ملائکه الهی گواهی می‌دهند که منظور این شاگرد  از استاد گرفتن و در این راه آمدن، خدا بوده است؛ یعنی آمده علم استاد را یاد بگیرد تا به خدا نزدیک شود. ولی اگر شاگرد این آداب را رعایت نکند از علم استاد یاد بگیرد با اینکه یاد گرفته ولی قصدش برای خدا نبوده بلکه برای مردم بوده است. برای اینکه نیت شاگرد از استاد گرفتن خدا باشد باید این سیزده دستور را که امام معصوم امام چهارم امام سجاد در کتاب رساله حقوق که مشهور و معروف هست بیان می‌کند را عمل کند. ما این مطلب را در بند ۷۳ از نیمه دوم کتاب شریف المطالب السلوکیه آورده‌ایم. عنوان این مطلب حق استاد است؛ یعنی این سیزده موردی که حضرت بیان کرده‌اند حق‌هایی که استاد بر گردن شاگرد دارد و این‌ها موارد در رساله حقوق آمده، یعنی اسم رساله امام زین‌العابدین علیه‌السلام حقوق است و باید ببینیم که از این حق‌هایی را که حضرت آموزش می‌دهند چقدر رعایت می‌کنیم. اگر از سیزده مورد دو مورد یا چهار مورد را رعایت می‌کنیم و بقیه را کم داریم برویم سراغ مواردی که کم داریم. این بحث، یک بحث بسیار مفید و ارزنده است و بدانید از این حقوق بر گردن شاگرد باشد به هدف نخواهد رسید، اگر می‌آید و می‌رود هدفش ریاکاری یا برای مردم یا برای موقعیت است. یک‌وقتی عرض کردم که بعضی‌ها چند استاد در چند رشته دارند می‌گویند یک استاد هم در اخلاق و عرفان باید داشته باشیم، این برای کسب شهرت و موقعیت است که این کار را می‌کند ولی کسی که برای خدا قدم برمی‌دارد و به مجالس استاد می‌آید باید حتماً این حقوقی که امام معصوم  و مقتدا و پیشوای ما می‌گوید با دل ‌وجان گوش بدهیم و ببینیم کجا کم گذاشته‌ایم برویم آن‌ها را درست کنیم و نیتمان را هم برای خدا بکنیم

حق الاستاد

وأما حق سائسک بالعلم فالتعظیم له والتوقیر لمجلسه و حسن الاستماع إلیه و الاقبال علیه و أن لا ترفع علیه صوتک و لا تجیب أحدا یسأله عن شئ حتى یکون هو الذى یجیب ولا تحدث فی مجلسه أحدا ولا تغتاب عنده أحدا و أن تدفع عنه إذا ذکر عندک بسوء و أن تستر عیوبه و تظهر مناقبه و لا تجالس له عدوا و لا تعادى له ولیا و إذا فعلت ذلک شهدت لک ملائکه الله بانک قصدته وتعلمت علمه لله جل اسمه لا للناس.[۱[

حق استاد

 امام زین‌العابدین (ع) می‌فرماید:«حق کسی که تو را به علم و دانش رهبری می‌کند این است که او را بزرگ بداری، مجلس او را حرمت نهی، به او خوب گوش فرا دهی، روبروی او بنشینی، صدای خود را در برابر او بالا نبری، تا زمانی که او هست و جواب سؤال کسی را می‌دهد تو جواب کسی را که از او چیزی سؤال می‌کند ندهی تا سؤال را فقط او جواب دهد، با کسی در مجلس او صحبت نکنی، نزد او از کسی غیبت نکنی، اگر نزد تو از او چیز بدی گفتند از او دفاع کنی. عیوب او را بپوشانی و خوبی‌هایش را آشکار کنی. هیچ‌گاه با دشمن او هم‌نشین مباش و با دوست او دشمنی نورز. پس اگر چنین کردی فرشتگان الهی گواهی می‌دهند که تو به‌سوی او رفتی و علم او را آموختی به خاطر خدای – عزوجل – و نه به خاطر مردم

در شرح این حدیث شریف عرض می‌کنیم که ما یک علم داریم و یک معلم داریم و یک متعلم. علومی را که استاد در زمینۀ تربیت و سیر و سلوک تبیین می‌کند علوم ارزشمندی هستند؛ علم اخلاق، علم عرفان و علوم دیگری که مورد نیاز هست که انسان باید این‌ها را بیاموزد. شما آمدی و یک استادی را انتخاب کردی و کتابی همراه خودت آوردی و مشغول شدی تا از علم استاد یاد بگیری. برای مجلس و کلاس استاد، آداب و شرایطی است که حتماً باید شاگردان آن را رعایت کنند.

۱-«فالتعظیم له»

اولین ادب که باید حتماً رعایت بشود مسئله تعظیم و بزرگی استاد در دل شاگرد است. یعنی اگر خدای نکرده استاد آن موقعیت خوب را در قلب شاگرد نداشته باشد اینجا شاگرد نمی‌تواند  آن توجه لازم را داشته باشد و بهره نوری و علمی  از استاد ببرد.

۲-«والتوقیر لمجلسه»

دوم اینکه که علاوه بر شخص استاد، مجلس استاد نیز باید در قلبش بزرگ بیاید؛ یعنی اگر وارد جلسه‌ای شد که استاد در آن حضور دارد باید حتماً به آنجا با وقار، با وضو و با طهارت برود و مجلس را محترم بشمارد و کوچک نشمارد.

دیگر اینکه فرموده‌اند: 

۳-«حسن الاستماع إلیه»

اینجا استماع فرموده‌اند نه سماع. «سماع» یعنی همین‌طور صدایی یا حرفی را بشنوی ولی استماع  گوش دادن با دل‌، جان و توجه کامل است. یعنی اگر  در مجلس استاد حاضر شدید نباید دل و جانت جای دیگری باشد. نباید توجهت بجای دیگر، استاد دیگر و حرف‌های دیگر باشد. باید شش دنگ حواست پیش استاد باشد.

۴-«و الاقبال علیه»

باید روبروی استاد نشست. بعضی‌ به این مسئله توجه ندارند و هر طور که شد در هر جای مجلس می‌نشینند. بنده در بعضی کتاب‌ها دیده‌ام که در مقابل استادت دو زانو و با حرمت بنشین. شاید استاد در این برنامه نباشد ولی این برای خود شاگرد است که وقتی استاد را معظم و بزرگ بشمارد و به حرف‌هایش گوش دهد و روبروی استاد بنشیند تا از نگاه به‌ صورت و هیکل استاد بهره ببرد تمامی این موارد تأثیر روانی بر روی شاگرد می‌گذارد و جنبۀ تربیتی دارد؛ و از جنبۀ روحی او را پرورش و رشد می‌دهد و اگر رعایت نکند جلسۀ سیر و سلوکی استاد نیز همانند جلسات معمولی دیگر می‌شود و آن‌وقت چطور می‌تواند از جنبۀ تعالی روحی قدمی رو به جلو بگذارد؟

۵-«و أن لا ترفع علیه صوتک»

وقتی به محضر استاد می‌روید و می‌خواهید با او صحبت کنید و حرف بزنید و سؤالی کنید باید خیلی صدایتان پایین و آهسته و متواضعانه باشد و خدای‌نکرده با پرخاشگری و صدای بلند نباشد. دربارۀ این صدای بلند را در قرآن در آن آیه‌ای که مربوط به تعظیم و احترام پدر و مادر داریم وَبِالْوَالِدَیْنِ إِحْسَانًا إِمَّا یَبْلُغَنَّ عِندَکَ الْکِبَرَ أَحَدُهُمَا أَوْ کِلاَهُمَا فَلاَ تَقُل لَّهُمَآ أُفٍّ وَلاَ تَنْهَرْهُمَا وَقُل لَّهُمَا قَوْلًا کَرِیمًا ﴿۲۳﴾ وَاخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَهِ وَقُل رَّبِّ ارْحَمْهُمَا کَمَا رَبَّیَانِی صَغِیرًا ﴿۲۴﴾[۲]این قول کریم که در متن آیه آمده به گفتار با نرمش تفسیر شده است . وقتی انسان می‌خواهد با پدر و مادرش صحبت کند باید با تواضع و نرمش صحبت کند نه اینکه از آن‌ها با نهیب و صدای بلند مطلبی بخواهد و خواسته‌ای داشته باشد. این‌ها در اصول تعظیم و احترام به پدر و مادر در قرآن آمده است. سؤال این است که کدام پدر از این پدرها احترامش بیشتر است. پدر نسبی یا پدری که دخترش را به شما داده یا پدر روحانی شما؟ مسلماً آن پدری که مربی شماست و روح شما را غذا می‌دهد و تربیت می‌کند و شما را ازلحاظ منازل سلوکی بالا می‌برد حق و احترامش از این پدر و مادر نسبی بالاتر است و اگر قرآن در مورد پدر و مادر این‌طور می‌گوید که با آن‌ها با تواضع و نرمش برخورد کن یعنی بال تکبرت را پایین بیاور، وقتی این دستور قرآنی را در مورد پدر و مادر نسبی می‌خوانیم در مورد پدر روحانی نباید رعایت کنیم؟ مسلماً ارزش این پدر روحانی به‌مراتب بیشتر است، لذا شما راجع به محمد مصطفی صلی‌الله علیه و آله و ابن عم آن بزرگوار حضرت علی‌بن‌ابی‌طالب علیه‌السلام حدیث معروف و مشهوری آمده است که «انا و علی ابوا هذه الامه[۳]» من و علی پدران این امت هستیم. این کدام پدر است؟ همان پدر معنوی منظور است. بنابراین اینجا که امام چهارم علیه‌السلام می‌فرمایند که لا ترفع علیه صوتک مبادا وقتی می‌روی استادت را ببینی صدایت را بالاتر از صدای او بکنی و با صدای بلند و بی‌احترامی صحبت کنی.

۶-«و لا تجیب أحدا یسأله عن شئ حتى یکون هو الذى یجیب»

شما به مجلس استاد رفتی و یک نفر آمد جلو و از استاد سؤال کرد. شما در حرف استاد می‌پری و جواب سؤال را بلدی و می‌خواهی اظهار کنی من بلدم و نمی‌گذاری استاد جواب او را  بدهد و جواب او را می‌دهی. آیا اینجا کار خوبی کردی؟ می‌گویند نه، این کار خوبی نبوده. درست است که بر مسئله  احاطه داشتی و می‌دانستی و به استاد کمک هم کردی ولی بدون اجازه استاد همین‌طور در حرف‌های استاد می‌پری، سائل از او سؤال می‌پرسد ولی شما جواب می‌دهی و سائل به‌جای اینکه توجهش به استاد باشد توجهش به  شما می‌شود. درواقع شما هم با او شاگرد این استاد هستی. این کار در اصول تربیتی درست نیست.

۷-«ولا تحدث فی مجلسه أحدا»

وقتی می‌روی در مجلس استاد نباید اسم استاد دیگری را در محضر استاد بیاوری. این کوچک کردن استاد است. حالا این کسی که در مجلس استاد می‌خواهی از او حرف بزنی ممکن است از یک جهاتی هم برتر باشد ولی تا او اجازه نداده اسم کتاب و شخص و حرف دیگری را جلوی استادت بیاوری، چون شما آمدی از محضر  استادت استفاده کنی . این‌ها در ذهنت داشته باش برای خودت چه لزومی دارد به استادت بگویی؟ می‌خواهی بگویی من می‌دانم؟ این نسبت به استاد بی‌ادبی و تحقیر است که بیاید در مجلس استاد حرف دیگران را مطرح کند. لذا در مسئله شاگرد و استادی گفتیم اولاً این راه تعدد استاد بر‌نمی‌دارد و دوما ما باید شش‌دانگ حواسمان چه در محضر و چه در غیاب استاد ارتباط و توجهات قلبی روحی‌مان به استاد باشد. این به نفع شاگرد و برای تمرکز شاگرد است والا تشویش ذهن در او ایجاد می‌شود؛ یعنی به‌جای اینکه ازنظر قلبی تمرکز پیدا کند تشویش پیدا می‌کند و تمرکز یک اصل بزرگ در راه سیر و سلوک هست چرا ما از آن غافل می‌شویم؟ این‌هایی که حضرت در این آداب فرموده‌اند در دور همین مسئله تمرکز می‌چرخد. شاگرد باید احترام کند و صدایش را بالا نبرد و سایر موارد برای این است که شاگرد تمرکز روحش روی یک شخص باشد و این یک اصل بزرگی است که همه عرفا به آن قائل هستند.

۸-«ولا تغتاب عنده أحدا»

و هم‌چنین نباید در محضر استاد خدای‌نکرده گناه کبیره غیبت را شاگرد مرتکب بشود. برای اینکه مثلاً بخواهد از استادش تعریف کند استاد دیگر را می‌کوبد و از او بدگویی می‌کند. آیا غیبت حرام نیست؟ وقتی شما غیبت کنی استاد هم غیبت شما را می‌شنود و او را به محظور می‌اندازید. لذا نباید بدگویی کنید و نه اسم استاد دیگری بیاورید و نه بدگویی از شخص دیگری هرکسی باشد بکنید.

۹-«و أن تدفع عنه إذا ذکر عندک بسوء»

یک وظیفه دیگر شاگرد این است که همان‌طور که اگر کسی آمد از پدر یا مادر و یا بردار و خواهر و یا دوست شما و یا عیال شما کسی بدگویی کرد شما غیرتت راضی نمی‌شود و بدت می‌آید که چرا این آقا باید این حرف‌ها را بزند. حالا چرا پشت سر استادت حرف می‌زنند و شما ساکت نشستی و حرف نمی‌زنی؟ باید بگویی این حرف‌ها درست نیست و مدرکش چیست که این حرف‌ها را می‌زنی؟

مثلاً بعضی‌ها می‌گویند که آقای کمیلی ادعا کرده که استاد کامل کامل است. ما چه وقت و به چه کسی گفتیم کامل هستیم؟ا. کمال مطلق برای خداست بعدازآن مال ائمه علیهم‌السلام است. ما کجا به امام زمان عجل‌الله و ائمه علیهم‌السلام می‌رسیم ما خاک‌پای ایشان هم نمی‌شویم ما چه زمانی گفتیم. جایی که افراد تهمت می‌زنند می‌فرمایند از استادت باید دفاع کنی.

۱۰-«و أن تستر عیوبه»

 عیب استادت را بپوشانی. بالاخره هر کسی عیبی دارد و استادت هم ممکن است نقص و عیبی داشته باشد. شمای شاگرد باید عیب استاد را بپوشانید. اگر با استادت به مسافرتی رفتی و یا به خانه استاد رفتی و مدتی با او رفیق شدی و چیزهایی در خانه دیدی که دیگران ندیدند، باید عیب را بپوشانید. اصلاً می‌دانید آدم وقتی به خانه کسی می‌رود نباید جاهای مسطور خانه را کشف کند. شاید بین کتاب‌، روی طاقچه‌ یا کمدی یک چیزی باشد که نباید نگاه کند یا همین موبایل‌ها  که ممکن است عکس خانوادگی یا پیام خاصی باشد، مثلاً بخواهی موبایل استادت را برداری و پیام‌هایش را بخوانی و یا سایر عیوب استاد را بخواهی کشف کنی. اینجا امام زین‌العابدین -علیه‌السلام- نمی‌خواهند بفرمایند این استاد کامل است و عیب ندارد بلکه می‌فرماید: نقص دارد، ولی توی شاگرد باید آن را بپوشانی. شاید در حرف زدن، حرکات و علمش نقص داشته باشد چون کمالات نسبی است و ما هم که ادعایی نداریم. می‌فرماید شما هم اگر این عیوب را دیدی و چیزی دیدی نباید آن را فاش کنی.

۱۱-«و تظهر مناقبه»

به‌عکس اینکه نباید دربارۀ نواقص استاد افشاگری کرد باید اگر چیزهای خوبی از استادت دیدی بروی و این‌طرف و آن‌طرف بگویی و در میان مردم استادت را بزرگ کنی نه اینکه کوچکش کنی. خلاصه اینکه می‌فرمایند: اگر منقبت و حسن و زیبایی دارد باید فقط زیبایی‌های استاد را بگویی نه کمبودهایش را

۱۲-«و لا تجالس له عدوا»

این هم خیلی مهم است. بالاخره استاد هم مثل ائمه علیهم‌السلام مگر می‌شود استاد دشمن نداشته باشد. . حتی ائمه در فامیل‌هایشان هم دشمن داشتند ولی امامان گذشت داشتند. استاد اخلاق و عرفان هم ممکن است گذشت داشته باشد. وظیفه شما چیست؟ اگر می‌بینی بین استاد و فردی خصومتی پیش‌آمده و این شخص با استاد رفت‌ وآمد نمی‌کند و کاری با استاد ندارد آیا باید بروی با او بازهم رفت‌وآمد کنی؟ اگر بی‌احترامی کرده و برنامه‌هایی داشته که دیگر صفایی که در گذشته داشته ندارد و   ظاهر کار یک دشمن را انجام می‌دهد. فرضاً یک شخصی این‌طوری شد حالا یک نفر یا دو نفرهست بیشتر باشد یا کمتر، زن باشد یا مرد، عالم است یا جاهل است هر کسی باشد می‌بینی که با استادت میانه خوبی ندارد شما چرا می‌خواهی با او رفیق بشوی؟ می‌خواهی هم استاد را داشته باشی هم او را داشته باشی؟ نمی‌شود. اصلاً یک حدیث هست که می‌گوید شما صدیق صدیق استاد صدیق توست، عدو استاد عدو توست، صدیق عدو استاد هم عدو توست. مثلاً یک نفر دیگر رفته با عدو استاد رفاقت راه انداخته، شما باید نسبت به دو نفر  مخالفت داشته باشی یکی آن عدوی که دشمن استاد است و یکی هم آن کسی که رفته با این عدو رفیق شده نباید با او رفاقت داشته باشی که بفهمد خطت از خط او جداست. این مسئله خیلی مهم است.

 من یادم هست زمان علامه طهرانی با چندین نفر و حتی در بستگان این مرحوم، بالاخره استاد هم مثل دیگران گاهی یک مسائلی پیش می‌آید، من به‌خوبی یادم هست که وقتی دیدیم این آقا که مورد غضب ایشان قرار گرفت قطع رابطه کردیم و یا در کربلا یکی دو نفر همین‌طور مورد غضب آقای حداد قرار گرفتند خطمان را جدا کردیم بااینکه قبلاً می‌رفتیم و می‌آمدیم و گفتیم حالا که با استاد ما قطع رابطه کردیم با شما قطع رابطه می‌کنیم. این چیزی است که در دستور در علم روانشناسی هم همین‌طور است.

۱۳-«و لا تعادى له ولیا»

این هم در مقابل آن همان‌طور که باید از خصم استاد فاصله بگیریم از دوست استاد هم نباید فاصله بگیریم. اگر می‌بینی کسی دوست استاد است نباید با او دشمنی بکنی و اگر اختلاف حسابی هم داری باید کنار بگذاری

اگر این سیزده مورد را رعایت کردی، نوشتی و در جیبت گذاشتی و گفتی از امشب می خواهم به یک‌یک این سیزده دستور عمل کنم اگر این نیت شما باشد،

۱۴-«و إذا فعلت ذلک شهدت لک ملائکه الله بانک قصدت وتعلمت علمه لله جل اسمه لا للناس».

تمام فرشتگان الهی با تو همراه می‌شوند و در پیشگاه خدا گواهی می‌دهند که رفت‌ و آمد تو با این استاد برای خداست.

قصدته یعنی استاد را قصد کردی، به خانه و مجلس درس او رفتی، او را دوست داشتی و شاگردی او را کردی وتعلمت علمه لله و از علم او یاد گرفتی، ملائکه شهادت می‌دهند که برای خدا بوده لله ،ولی اگر اینطور نباشد جور دیگر بوده للناس که اگر رعایت این شرایط و آداب نشود این برای خدا نمی‌شود و معلوم می‌شود در اصل نیت مشکل هست و برای غیر خداست. شما که با استادت رفت ‌وآمد می‌کنی و این شرایط را رعایت نمی‌کنی لابد برای خدا نیست و برای این است که کسب موقعیت کنی و مردم از شما تعریف کنند و در کل برای خدا نیست.

امیدواریم همه دوستان رعایت این آداب را بکنند و شنوندگان محترم این آدابی که همه‌اش از قول معصوم علیه‌السلام بود و از ما چیزی نبود مورد نظر و عمل شما قرار بگیرد که در این راه سیر و سلوک الی الله  خداوند شما را  تقویت و کمک بدهد.

و صلی ‌الله علی محمد و آله الطاهرین

[۱] – رساله حقوق امام سجاد؛ تحف العقول، ابن شعبه حرانی، مؤسسه النشر الاسلامی ،صفحه : ۲۶۰- در برخی نسخه‌های دیگر حق استاد به گونه‌ی دیگری نیز ذکر شده است:

فاما حـق سائسک بالعلـم فالتعظیـم لـه و التوقیـر لمجلسه و حسن الاستمـاع الیـه  و الإقبـال علیه و المعـونـه له علی نفسـک فیما لا غنی بک عنه من العلـم بان تفـرغ له عقلک و تحضره فهمک و تذکی له ( قلبک )  و تجلی له بصرک  بترک اللذات و نقص الشهوات و ان تعلم انک فیما القی (إلیک) رسوله إلی من لقیک من اهل الجهل فلزمک حسن التادیه عنه إلیهم و لا تخنه فی تادیه رسالته و القیام بها عنـه إذا تقلدتها ولا حول و لاقوّه الا بالله .

ترجمه : اما حق کسیکه ترا تعلیم می‌دهد بر تو آن است که در تعظیم و تکریم و احترام او کوتاهی نکرده؛ محضر و مجلس او را بزرگ شماری و به نحو احسن به گفتـار او در حال درس گوش فرا دهی و با پیشانی باز از گفتارش و درسش استقبال کنی . برای آنکه بتواند در آموزش تو موفق باشد تو خود نیز استاد را در ایـن امر کمک کـن بـه این بیان که در حال درس و شنیدن سخنان استاد ؛ ذهنت را کاملاً آماده کن  و دقت داشته باش و قلب و دلت را برای پذیرش آنچه می‌شنوی پاک بگردان و خاطراتت را در آن حال فراموش کرده به لذایذ و امور شهوانی فکر نکن .

و بدان که تو از طرف معلم و استاد رسالت داری تا آنچه را که از او می‌آموزی به غیر خودت منتقل نمائی و باید همان‌طور که شنیده‌ای به دیگران انتقال دهی و چیزی از آن کم یا به آن اضافه نکنی و قوتی نیست مگر به خداوند متعال .

[۲] – قرآن کریم،سوره ۱۷: الإسراء، آیات ۲۳و ۲۴- ترجمه: و پروردگار تو مقرر کرد که جز او را مپرستید و به پدر و مادر [خود] احسان کنید اگر یکى از آن دو یا هر دو در کنار تو به سالخوردگى رسیدند به آن‌ها [حتى] اوف مگو و به آنان پرخاش مکن و با آن‌ها سخنى شایسته بگوى (۲۳(

و از سر مهربانى بال فروتنى بر آنان بگستر و بگو پروردگارا آن دو را رحمت کن چنانکه مرا در خردى پروردند (۲۴(

[۳] – ازجمله در عیون اخبار الرضا، جلد اول صفحه ۹۲

بند ۴۹ـ اقسام نفس

بسم الله الرّحمن الرّحیم و صلّی الله علی محمّد و آله الطاهرین بند ۴۹- فصل دوم – کتاب شریف المطالب السلوکیه[۱]   أقسام النّفس: اقسام...

تاریخ انتشار: سه شنبه، ۱۳۹۳/۰۷/۲۹

بند ۳۵ـ ضرورت استاد در سیر و سلوک

 بسم الله الرّحمن الرّحیم الحَمدُلله ربِّ العالَمین و صَلّی اللهُ علی مُحمّدٍ و آله الطّاهِرین بند سی‌ و پنجم- فصل دوم- از کتاب شریف المطالب...

تاریخ انتشار: سه شنبه، ۱۳۹۲/۱۱/۱۵

بند ۲۲ ـ فرموده‌های استاد بزرگوارم ۶

بسم الله الرحمن الرحیم وبه نستعین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین   بند ۲۲- صفحه ۱۸۰ از کتاب شریف المطالب السلوکیه شرح...

تاریخ انتشار: سه شنبه، ۱۳۹۲/۰۴/۰۴

بند ۲۲ ـ فرموده های استاد بزرگوارم ۲

بسم الله الرّحمن الرّحیم ادامه ی بند ۲۲ صفحه ۱۷۸ [۱] شرح درس : فرموده های استاد بزرگوارم جمله سوم (بند ج): «افضل الطاعات حفظ...

تاریخ انتشار: پنج شنبه، ۱۳۹۲/۰۳/۰۲

بند ۲۲ ـ فرموده های استاد بزرگوارم ۱

بسم الله الرّحمن الرّحیم فصل دوم کتاب المطالب السلوکیه صفحه ۱۷۸ شرح درس : فرموده های استاد بزرگوارم در این بند می‌پردازیم به جمله‌ها و...

تاریخ انتشار: سه شنبه، ۱۳۹۲/۰۲/۲۴

بقای روح بعد از مرگ

بسم الله الرحمن الرحیم فصل دوم کتاب المطالب السلوکیه صفحه ۱۲۹   شرح درس : بقای روح بعد از مرگ توسط استاد معظم حضرت آیت...

تاریخ انتشار: جمعه، ۱۳۹۱/۰۴/۳۰

خواب بر بقای روح دلالت دارد

بسم الله الرحمن الرحیم فصل دوم کتاب المطالب السلوکیه صفحه ۱۲۷   شرح درس : خواب برای بقای روح دلالت دارد توسط استاد معظم حضرت...

تاریخ انتشار: جمعه، ۱۳۹۱/۰۴/۳۰

تقسیم بندی اعضای بدن

بسم الله الرحمن الرحیم فصل دوم کتاب المطالب السلوکیه صفحه ۱۲۵   شرح درس : تقسیم بندی اعضای بدن توسط استاد معظم حضرت آیت الله...

تاریخ انتشار: چهارشنبه، ۱۳۹۱/۰۴/۲۱

اطلاع‌رسانی در خصوص برگزاری مراسم شب شهادت حضرت رقیه«سلام الله علیها»
به حول و قوه الهی مراسم شب شهادت حضرت امام رقیه «سلام الله علیها» با سخنرانی حضرت آیت الله کمیلی خراسانی «حفظه الله» در مسجد...
اطلاع رسانی در خصوص مجالس عزاداری دهه اول محرم 1442 ه.ق
این مراسم هر شب به صورت لایو (زنده) بعد از نماز مغرب و عشا از طریق صفحه رسمی مرکز تحقیقاتی توحید در اینستاگرام به آدرس...
اطلاع‌رسانی در خصوص برگزاری مراسم روز شهادت حضرت امام رضا «علیه‌السلام»
به اطلاع می‌رساند به حول و قوه الهی مراسم روز شهادت حضرت امام رضا «علیه‌السلام» با سخنرانی فقیه عارف حضرت آیت الله کمیلی خراسانی «...
نشست منطق الگوی فقهی اخلاقی کارگزاران سالک در دولت اسلامی
به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی حضرت آیت‌الله کمیلی نشست علمی «منطق الگوی فقهی اخلاقی کارگزاران سالک در دولت اسلامی» با حضور حضرت آیت‌الله کمیلی خراسانی، رئیس...
سخنرانی آیت الله کمیلی خراسانی به مناسبت ارتحال شیخ محمد صادق کمیلی
بسم الله الرحمن الرحیم روح ملکوتی حجت الاسلام و المسلمین حاج شیخ محمد صادق کمیلی «رضوان الله تعالی علیه» اخوی بزرگوار حضرت آیت الله کمیلی...
دفع ویروس کرونا
بسم الله الرحمن الرحیم حضرت آیت الله کمیلی خراسانی روز پنج‌شنبه مورخ ۲۹ اسفندماه ۱۳۹۸ ( مصادف با ۲۴ رجب ۱۴۴۱ ه.ق.) جهت دفع بیماری...
اطلاعیه مراسم برگزاری جشن ولادت بانوی دو عالم
بسم الله الرحمن الرحیم اطلاعیه مراسم برگزاری جشن ولادت بانوی دو عالم به اطلاع می‌رساند مراسم جشن میلاد بانوی دو عالم حضرت فاطمه زهرا «سلام...
پیام حضرت آیت اللّه کمیلی خراسانی در سی و هشتمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی
  پیام حضرت آیت اللّه کمیلی خراسانی در سی و هشتمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی بسم اللّه الرحمن الرحیم   تحقق حکومت الهی و اهتزاز...
آغاز سفر تبلیغی حضرت آیت الله کمیلی خراسانی به کشور سوئیس
بسم الله الرحمن الرحیم آغاز سفر تبلیغی آیت الله کمیلی خراسانی به کشور سوئیس آیت‌الله کمیلی خراسانی روز یک‌شنبه مورخ ۲۰ بهمن‌ماه ۱۳۹۸، برای انجام...