قال الصّادق علیه السّلام: اعتبر بما مضى من الدّنیا، هل بقى على احد، او هل احد فیها باق، من الشّریف و الوضیع، و الغنىّ و الفقیر، و الولىّ و العدوّ، فکذلک ما لم یأت منها بما مضى اشبه من الماء بالماء، قال رسول اللَّه صلّى اللَّه علیه و آله: کفى بالموت واعظا، و بالعقل دلیلا، و بالتّقوى زادا، و بالعباده شغلا، و باللَّه مونسا، و بالقران بیانا، و قال رسول اللَّه صلّى اللَّه علیه و آله: لم یبق من الدّنیا إلّا بلاء و فتنه، و ما نجا من نجا إلّا بصدق الالتجاء، و قال نوح علیه السّلام: وجدت الدّنیا کبیت له بابان، دخلت من احدهما و خرجت من الآخر، هذا حال نبىّ اللَّه، فکیف حال من اطمانّ فیها، و رکن إلیها، و ضیّع عمره فی عمارتها، و مزّق دینه فی طلبها، و الفکره مرآه الحسنات، و کفّاره السّیّئات، و ضیاء للقلب، و فسحه للخلق، و اصابه فی اصلاح المعاد، و اطّلاع على العواقب، و استزاده فی العلم، و هی خصله لا یعبد اللَّه بمثلها، قال رسول اللَّه صلّى اللَّه علیه و آله: فکره ساعه خیر من عباده سنه، و لا ینال منزله التّفکّر إلّا من خصّه اللَّه بنور المعرفه و التّوحید.

شرح‏

قال الصّادق علیه السّلام: اعتبر بما مضى من الدّنیا، هل بقى على احد، او هل‏ احد فیها باق، من الشّریف و الوضیع، و الغنىّ و الفقیر، و الولىّ و العدوّ، فکذلک ما لم یأت منها بما مضى اشبه من الماء بالماء.

حضرت امام صادق علیه السّلام مى ‏فرماید که: نظر کن به چشم عبرت، به آنچه گذشته است از دنیا و نعمتهاى دنیا و تنعّمهاى دنیا. آیا مى ‏یابى آنها را که از براى کسى باقیمانده باشد و فنا و زوال به او راه نیافته باشد. و هیچ کس را مى ‏بینى و دیده‏‌اى از بزرگ و کوچک و غنىّ و فقیر و دوست و دشمن و پادشاه و گدا و وضیع و شریف، که از جام: کُلُّ نَفْسٍ ذائِقَهُ الْمَوْتِ‏، شربت موت، نچشیده باشد؟ پس این چنین قیاس کن زمان آینده را نیز به زمان گذشته، و چنان که آب به آب شبیه است، آینده را که به گذشته مانند و شبیه دان. و خوشا حال کسى در هر زمان که هست، قدر او را بداند و عمر عزیز را در او، به «لا یعنى»، صرف نکند و فوت و موت را «نصب العین» خود کند.

قال رسول اللَّه صلّى اللَّه علیه و آله: کفى بالموت واعظا، و بالعقل دلیلا، و بالتّقوى زادا، و بالعباده شغلا، و باللَّه مونسا، و بالقران بیانا.

چنان که حضرت رسالت صلّى اللَّه علیه و آله فرموده است که: بس و کافى است موت، از براى وعظ و پند اهل بصیرت را. و بس است عقل، از براى دلالت و راهنمائى. و بس است تقوى، از براى توشه قیامت و بس است عبادت، از براى مشغولى و بس است جناب احدیّت، از براى انیس و مصاحب بودن و بس است قرآن و کتاب خداى، از براى بیان کردن هر مدّعا و رسیدن به هر مطلب، و وجه هر کدام ظاهر است و احتیاج به بیان ندارد.

و قال رسول اللَّه صلّى اللَّه علیه و آله: لم یبق من الدّنیا إلّا بلاء و فتنه، و ما نجا من نجا إلّا بصدق الالتجاء.

حضرت صاحب شریعت و مقنّن طریقت و ملّت، جلّ قدره، مى ‏فرماید که:

باقى نمى ‏ماند از دنیا و حاصل نمى ‏شود از او، مگر بلا و فتنه، که خواهشهاى نفسانى و اغواهاى شیطانى باشد. و نجات نیافتند از بلا و فتنه دنیا، آنان که نجات یافتند، مگر به صدق التجا. یعنى: هیچ کس از دنیا و بلاى دنیا، خلاصى نیافت مگر کسى که از شرّ و فریب شیطان، التجا به خدا برد و توسّل به او نمود و کار خود به او گذاشت و خود را به حفظ و حمایت او کشید، تا از شرّ او خلاصى یافت. و گر نه به سعى خود، کسى از او خلاصى ندارد. و نمى تواند گفت که: من از دست او خلاصم و او را به من دستى نیست، مگر بندگان مقرّب الهى و دوستان یک رنگ او، چرا که راههاى خدعه و فریب او، بسیار است و طریق مکر و حیله او، بیشمار.

و قال نوح علیه السّلام: وجدت الدّنیا کبیت له بابان، دخلت من احدهما و خرجت من الآخر.

از شیخ انبیا، حضرت نوح «على نبیّنا و اله و علیه السّلام» مروى است که مى ‏گفته است که: دنیا به نزد من، از بابت خانه‏ اى است که دو در داشته باشد، که از یکى داخل شوم و از دیگرى بیرون روم. و هر گاه حضرت نوح با وجود طول عمر، که دو هزار و کسرى گفته‏ اند، علاقه او به دنیا چنین باشد، واى به حال دیگران که با وجود عمر قلیل، به مرتبه‏ اى دلبستگى به دنیا دارند که گویا، در خروج از براى ایشان نیست و از در دیگر هرگز بیرون نخواهند رفت. خداوند تعالى، نور بصیرت ما را زیاد کند و بیدارى کرامت فرماید.

هذا حال نبىّ اللَّه، فکیف حال من اطمانّ فیها، و رکن إلیها، و ضیّع عمره فی عمارتها، و مزّق دینه فی طلبها.

یعنى: هر گاه پیغمبر خدا، با وجود مناعت شأن و علوّ مکان، حالش چنین باشد، پس چون باشد حال کسانى که اطمینان خاطر به دنیا داشته باشند و ضایع کرده باشند عمر خود را در عمارت دنیا، و نابود کرده باشند آخرت خود را در طلب دنیا.

و الفکره مرآه الحسنات، و کفّاره السّیّئات، و ضیاء للقلب، و فسحه للخلق، و اصابه فی اصلاح المعاد، و اطّلاع على العواقب، و استزاده فی العلم.

مى ‏فرماید که: نظر کردن به عبرت، به دنیا و خلایق دنیا و احوال ایشان، و فکر کردن در عاقبت، آیینه‏ اى است که به وسیله او نمودار مى ‏شود حسنات و خوبیها و ترک کرده مى ‏شود دنیا و خواهشهاى نفسانى. و نیز فکر در عاقبت، باعث کفّاره گناهان است، و جلادهنده دلهاى قاسیان است، و سبب وسعت خلق بد خلقان است. چرا که هر گاه بى ‏اعتبارى دنیا و سرعت زوال او، به کسى ظاهر شد، هرگز با کسى درشتى و کج ‏خلقى نمى ‏کند. و نیز سبب اصلاح معاد است، چرا که، هر که اکثر اوقات فکرش، فکر آخرت باشد و مراتب عذاب و عقاب، مرکوز خاطرش باشد، معلوم است که کارى که خلاف رضاى الهى باشد، نخواهد کرد. و هر که چنین است، البتّه معادش و آخرتش، مقرون به صلاح و سداد خواهد بود و اختلالى به او راه نخواهد یافت. و نیز اندیشه آخرت، موجب صفاى نفس است و صفاى نفس از تیرگى، باعث حاصل شدن علوم و ادراکات است. و از جمله علوم و ادراکات، علم به احوال معاد و آخرت است و اطّلاع بر عواقب. و نیز نظر کردن در عواقب، زیاد مى ‏کند علم به مهلکات و منجیات نفس را. و خواهد دانستن که چه چیز باعث هلاکت و خسران است و چه چیز موجب نجات و فوز به جنان. این فقره «استزاده»، مى ‏تواند که مفسّر فقره سابقش باشد، ممکن است که ذکر عامّ بعد از خاصّ باشد.

و هی خصله لا یعبد اللَّه بمثلها.

و نیز مى ‏فرماید که: فکر کردن در عاقبت، خصلتى است محمود، که هیچ عبادتى به او نمى ‏رسد.

قال رسول اللَّه صلّى اللَّه علیه و آله: فکره ساعه خیر من عباده سنه، و لا ینال منزله التّفکّر إلّا من خصّه اللَّه بنور المعرفه و التّوحید.

چنان که حضرت پیغمبر صلّى اللَّه علیه و آله فرموده است که: فکر کردن یک ساعت۱ در احوال دنیا و انقلابات دنیا، بهتر است از عبادت یک سال. و نمى ‏رسد به مرتبه تفکّر، مگر کسى که مخصوص باشد به نور معرفت الهى، و اعتراف داشته باشد به توحید و یگانگى وى.

منبع: امام جعفر بن محمد الصادق(ع)/عبد الرزاق گیلانى، مصباح الشریعه(ترجمه و شرح گیلانى)، ۱جلد، انتشارات پیام حق – قم، چاپ: اول، ۱۳۷۷٫

پی نوشت؛

۱٫ در روایتی تفکّر ساعتی برتر از یک شب عبادت ذکر شده است (حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۱۵، ص۱۹۷) و در روایتی دیگر برتر از یک سال عبادت (میرزا حسین نوری طبرسی، مستدرک الوسائل، ج۱۱، ص۱۸۳) است. روایتی از پیامبر اکرم (ص) نیز ساعتی تفکر را بهتر یک شب عبادت نشان می دهد (بحار الأنوار، ج ۶۸، ص۳۲۵). شصت سال (بحار الأنوار، ج۶۸، ص۳۲۷) و هفتاد سال (بحار الأنوار، ج۶۶، ص۲۹۳) نیز از نقل های دیگر در این باب می باشند.

نامه علامه طهرانی به آیت الله کمیلی

دو نامه از علامه عارف آیت الله سید محمد حسین حسینی طهرانی (رضوان الله علیه) به عارف سالک آیت الله حاج شیخ محمد صالح کمیلی...

تاریخ انتشار: یکشنبه، ۱۳۹۷/۰۷/۲۹

آداب و مراقبات ایام نوروز

کُلُّ یَومٍ لا یُعصَی اللهُ فیهِ فَهُوَ یَومُ عیدٍ هر روزی که در آن معصیت خداوند نشود، پس آن روز عید است. ایام و عید...

تاریخ انتشار: پنج شنبه، ۱۳۹۶/۱۲/۲۴

بیانات آیت الله کمیلی در باب مشخصات اولوالالباب از منظر امام صادق(ع)

لینک مستقیم دانلود فایل mp3 صوت آیت الله کمیلی تاریخ سخنرانی: 1396/04/25 مدت زمان : 00:30:21 حجم فایل: ۱۳٫۹ مگابایت  متن حدیث اولوالالباب إنَّ أُولِی‌ الالْبَابِ الَّذِینَ عَمِلُوا بِالْفِکْرَهِ...

تاریخ انتشار: پنج شنبه، ۱۳۹۶/۰۴/۲۹

از علم در عرفان نظری تا بی‌عملی در عرفان عملی

بنده هیچ دشمنی و مخالفتی با عرفان نظری ندارم. گفته میشود: «الانسان عدوّ لما جهله». بنده هیچ ورودی در عرفان نظری ندارم، اما هیچ عداوتی...

تاریخ انتشار: چهارشنبه، ۱۳۹۶/۰۴/۲۱

معرفی تلامذۀ آقای‌ حدّاد در کتاب روح مجرد

مجموع‌ تلامذۀ آقای‌ حدّاد در ایران‌ و عراق‌ از بیست‌ نفر متجاوز نبودند فقط‌ و فقط‌ رفقای‌ همدانی‌ که‌ از تلامذه‌ و سابقه‌داران‌ ملازمین‌ مرحوم‌...

تاریخ انتشار: جمعه، ۱۳۹۶/۰۱/۰۴

محبت خدا

امام صادق (ع) در مورد عشق و محبت خدا بیان می‌دارد که دل مومن وقتی از عشق خدا پر شد دیگر کسی نمی‌تواند در این...

تاریخ انتشار: پنج شنبه، ۱۳۹۵/۰۶/۲۵

بیانات آیت‌الله کمیلی خراسانی در شرح مصباح‌الشریعه باب سی و هفتم «منافق»

بسم الله الرّحمن الرّحیم لاحول و لا قوه الا بالله العلی العظیم €Œوصلّی الله علی محمد و آله الطاهرین بیانات آیت‌الله کمیلی خراسانی در شرح...

تاریخ انتشار: شنبه، ۱۳۹۵/۰۶/۱۳

وسوسه

بسم الله الرّحمن الرّحیم لاحول و لا قوه الا بالله العلی العظیم €Œوصلّی الله علی محمد و آله الطاهرین باب سی ونهم از کتاب مصباح...

تاریخ انتشار: جمعه، ۱۳۹۵/۰۶/۱۲

معرفت

مبحث امروز بسیار جنبه نورانی و معرفتی دارد که مبحث معرفت و رضا و تسلیم الهی است. نشانه‌ای از اهل سلوک در شرح و توضیح...

تاریخ انتشار: پنج شنبه، ۱۳۹۵/۰۶/۱۱

اطلاع‌رسانی در خصوص برگزاری مراسم روز شهادت حضرت امام رضا «علیه‌السلام»
به اطلاع می‌رساند به حول و قوه الهی مراسم روز شهادت حضرت امام رضا «علیه‌السلام» با سخنرانی فقیه عارف حضرت آیت الله کمیلی خراسانی «...
نشست منطق الگوی فقهی اخلاقی کارگزاران سالک در دولت اسلامی
به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی حضرت آیت‌الله کمیلی نشست علمی «منطق الگوی فقهی اخلاقی کارگزاران سالک در دولت اسلامی» با حضور حضرت آیت‌الله کمیلی خراسانی، رئیس...
سخنرانی آیت الله کمیلی خراسانی به مناسبت ارتحال شیخ محمد صادق کمیلی
بسم الله الرحمن الرحیم روح ملکوتی حجت الاسلام و المسلمین حاج شیخ محمد صادق کمیلی «رضوان الله تعالی علیه» اخوی بزرگوار حضرت آیت الله کمیلی...
شیخ محمد صادق کمیلی محصل خراسانی به لقای معبود شتافتند.
انا لله و انا الیه راجعون بسمه تعالی با تالم روحی و تسلیم در پیشگاه الهی، به اطلاع دوستان می‌رساند برادر گرانقدر حضرت استاد، حضرت...
دعا جهت سلامتی کامل حجت الاسلام و المسلمین حاج شیخ محمد صادق کمیلی
متن درخواست آیت الله کمیلی خراسانی برای دعا، جهت سلامتی کامل حاج شیخ محمد صادق کمیلی   هو الشافی برادر اینجانب حجت الاسلام و المسلمین...
دفع ویروس کرونا
بسم الله الرحمن الرحیم حضرت آیت الله کمیلی خراسانی روز پنج‌شنبه مورخ ۲۹ اسفندماه ۱۳۹۸ ( مصادف با ۲۴ رجب ۱۴۴۱ ه.ق.) جهت دفع بیماری...
اطلاعیه مراسم برگزاری جشن ولادت بانوی دو عالم
بسم الله الرحمن الرحیم اطلاعیه مراسم برگزاری جشن ولادت بانوی دو عالم به اطلاع می‌رساند مراسم جشن میلاد بانوی دو عالم حضرت فاطمه زهرا «سلام...
پیام حضرت آیت اللّه کمیلی خراسانی در سی و هشتمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی
  پیام حضرت آیت اللّه کمیلی خراسانی در سی و هشتمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی بسم اللّه الرحمن الرحیم   تحقق حکومت الهی و اهتزاز...
آغاز سفر تبلیغی حضرت آیت الله کمیلی خراسانی به کشور سوئیس
بسم الله الرحمن الرحیم آغاز سفر تبلیغی آیت الله کمیلی خراسانی به کشور سوئیس آیت‌الله کمیلی خراسانی روز یک‌شنبه مورخ ۲۰ بهمن‌ماه ۱۳۹۸، برای انجام...